Dân chủ thắng cả hai viện Quốc hội Mỹ trong bầu cử giữa kỳ, giáng đòn mạnh vào ông Trump

Đảng Dân chủ đã giành quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ sau khi lật các ghế Hạ viện và Thượng viện của đảng Cộng hòa ở Texas, Nam Carolina, Iowa, Michigan và Kansas trong cuộc bầu cử giữa kỳ ngày 3-11. Kết quả được xem là đòn giáng mạnh vào đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump, vốn trước đó kiểm soát cả hai viện. Tất cả 435 ghế Hạ viện và 35 trong 100 ghế Thượng viện đều được đưa ra tranh cử, cùng với bầu cử thống đốc ở 36 bang. Việc kiểm phiếu tiếp tục suốt đêm bầu cử, và một số cuộc đua phải đến thứ Tư hoặc muộn hơn mới ngã ngũ.

Theo số liệu kiểm phiếu của hãng AP tính đến ngày 4-11, đảng Dân chủ đã thắng 228 ghế Hạ viện và đang dẫn trước ở 34 ghế khác, có thể vượt 260 ghế, mạnh nhất kể từ năm 1990. Ở Thượng viện, đảng Dân chủ thắng 54 ghế và đang dẫn trước ở một ghế, trong khi đảng Cộng hòa thắng 44 ghế; một đảng cần 51 ghế để kiểm soát Thượng viện. Đảng Dân chủ cũng đã lật 25 ghế Hạ viện từ tay đảng Cộng hòa — nhiều hơn 21 ghế họ giành được năm 2008. Ở cấp thống đốc, đảng Dân chủ hiện có 28 bang, đảng Cộng hòa có 20 bang, còn hai bang chưa ngã ngũ.

Đây là lần đầu tiên sau 20 năm một tổng thống Cộng hòa mất quyền kiểm soát cả hai viện, kể từ thời George W. Bush năm 2006 — và thất bại lần này còn sâu hơn. Năm 2006, số ghế Hạ viện của đảng Cộng hòa giảm từ 232 xuống 202, Thượng viện giảm từ 55 xuống 49. Lần này, đảng được dự báo sẽ xuống dưới 180 ghế ở Hạ viện và tối đa 45 ghế ở Thượng viện. Dù tên ông Trump không có trên lá phiếu, ông thường xuyên kêu gọi cử tri hãy coi như ông đang tranh cử, nên kết quả được xem là phán quyết về nhiệm kỳ của ông.

Cuộc bầu cử cũng ghi nhận nhiều chiến thắng lịch sử. Ở Michigan, ông Abdul El-Sayed đã đánh bại ông Mike Rogers, trở thành người Hồi giáo đầu tiên được bầu vào Thượng viện Mỹ. Bà Juliana Stratton thắng cử ở Illinois, lần đầu tiên có ba phụ nữ da đen cùng lúc ở Thượng viện. Bà Keisha Lance Bottoms trở thành phụ nữ da đen đầu tiên đắc cử thống đốc một bang, và bà Deb Haaland trở thành phụ nữ thổ dân Mỹ đầu tiên đắc cử thống đốc bang. Ông Adam Hamilton trở thành thượng nghị sĩ Dân chủ đầu tiên của Kansas sau 94 năm, kể từ 1932. Ông James Talarico trở thành thượng nghị sĩ Dân chủ đầu tiên của Texas sau hơn 30 năm. Ông Xavier Becerra đắc cử thống đốc California, trở thành người gốc Latin đầu tiên giữ chức này.

Các ứng viên được ông Trump ủng hộ đều thua cuộc: ở Nam Carolina, bà Darline Graham thua bà Annie Andrews; ở Bắc Carolina, ông Michael Whatley thua Thống đốc Roy Cooper; ở Texas, ông Ken Paxton thua ông Talarico; ở Michigan, ông Mike Rogers thua ông El-Sayed. Trả lời kênh Fox News, ông Trump nói: “Tôi nghĩ đảng Dân chủ đã làm tốt. Tôi thật sự nghĩ vậy. Họ đã chiến đấu hết mình.”

Các cuộc thăm dò trước bầu cử đã dự báo đúng chiến thắng của đảng Dân chủ, khác với các năm 2016, 2020, 2022 và 2024 khi thăm dò nhiều lần sai lệch.