Sởi, quai bị và tin sai sự thật: nhóm "Crunchy Moms" thành ổ thông tin y tế nguy hiểm trên Facebook

Khi dịch sởi lan rộng tại hạt Lancaster, bang Pennsylvania, vào tháng 8, một phụ huynh đã tìm tới một nhóm Facebook công khai có quy mô lớn, mang tên Crunchy Moms, để xin lời khuyên. Người này đang cân nhắc tiêm vắc xin cho đứa con ba tuổi, một phần để bảo vệ đứa con sáu tháng tuổi. "Tôi lo cho em bé của mình", phụ huynh viết.

"Trước hết, con bạn không thể chết vì bệnh sởi. Điều đó thực sự là không thể", một thành viên đáp lại. "Đừng tiêm", một người khác khuyên. Những người khác nói vắc xin sẽ làm lây lan bệnh sởi, hoặc tiêm vắc xin chẳng khác nào "tiêm thuốc độc".

Không có khẳng định nào trong số đó là đúng. Pennsylvania đã ghi nhận 6 ca tử vong liên quan tới bệnh sởi trong năm nay, trong đó có hai em bé ở hạt Lancaster. Vắc xin sởi, quai bị và rubella (MMR) an toàn và hiệu quả, và các quan chức y tế cho biết đây là biện pháp phòng vệ tốt nhất chống lại việc bệnh sởi lây lan, gây thương tật hoặc tử vong.

Các nhà khoa học, bác sĩ và những người vận động vì sức khỏe trẻ em nói với Guardian rằng những gì họ thấy ở Crunchy Moms và các nhóm tương tự là đáng báo động. Một nhà khoa học dành thời gian rảnh để theo dõi nền tảng này gọi Crunchy Moms là "nhóm nguy hiểm nhất trên Facebook". Meta đã không bình luận về nhận định này.

Thông tin sai lệch trên Facebook đã là vấn đề trong nhiều năm, nhưng trước đây công ty từng có những bước đi để kiềm chế nó. Meta đổi hướng: công ty loại bỏ các đơn vị kiểm chứng thông tin tại Mỹ và giảm mạnh việc kiểm duyệt chủ động, trừ những nội dung nghiêm trọng hoặc bất hợp pháp nhất.

Công ty vẫn duy trì chính sách cấm thông tin sai lệch về sức khỏe gây hại, nhưng không rõ Meta thực thi chính sách đó ra sao.

Facebook đã không có hành động nào đối với hơn 50 bài đăng và bình luận mà một phóng viên của Guardian báo cáo lên nền tảng này từ tài khoản của chính cô, trong đó có nội dung cho rằng vắc xin gây tự kỷ, rằng bệnh sởi không gây chết người, hay rằng các "phương thuốc thần kỳ" như hắc cao, một chất ăn mòn phá hủy mô da, có thể chữa ung thư. Trong một phản hồi, Meta nói họ gỡ bỏ thông tin sai lệch khi nó có khả năng trực tiếp góp phần gây ra nguy cơ tổn hại thể chất sắp xảy ra, nhưng đã không trả lời các câu hỏi chi tiết về Crunchy Moms.

"Chúng tôi đã ghi nhận việc Facebook giới thiệu các nhóm chống vắc xin cho các bậc cha mẹ từ gần một thập kỷ trước", Renée DiResta, giáo sư tại Đại học Georgetown chuyên nghiên cứu về thao túng trực tuyến, nói. "Tôi e rằng chúng ta sẽ lại chứng kiến kiểu động lực tương tự". Nhóm Crunchy Moms được Sara Rupe, một bà mẹ ở Connecticut, thành lập vào tháng 3 năm 2025, chưa đầy ba tháng sau khi Zuckerberg công bố cách tiếp cận buông lỏng mới của Meta.