Săn thẻ Pokémon: xếp hàng từ 3 giờ sáng, phe đầu cơ “thổi giá như crypto”

Trước giờ mở cửa 10 giờ sáng thứ Sáu, hàng người trước cửa hàng Forbidden Planet ở London đã dài qua năm cửa hàng khác. Anh Kai, 25 tuổi, có mặt từ 3 giờ sáng — và anh nói thẳng, trong hàng có lẽ “50/50” là người hâm mộ thật và dân đầu cơ. Cơn sốt này, theo lời một người hâm mộ trẻ, là vì thẻ bị “thổi giá như crypto”.

Sự việc

Kai yêu Pokémon từ nhỏ, nhưng làn sóng mua đi bán lại và đầu cơ trong những năm gần đây khiến những người hâm mộ như anh bị đẩy khỏi cuộc chơi. “Trước đây thẻ rẻ lắm, nhưng giờ giá đã tăng vọt,” anh nói. Anh đổ lỗi cho việc “dân trong giới crypto đã nhảy vào Pokémon”, thổi bùng cơn sốt mua thẻ để kiếm lời — thậm chí là đánh bạc qua các buổi livestream đấu giá thẻ.

Các cửa hàng đã phải ra luật riêng. Forbidden Planet giới hạn sản phẩm hot — hộp “elite trainer” Delta Reign giá 49,99 bảng — mỗi khách chỉ được mua một hộp. Cửa hàng còn áp dụng “chính sách bóc seal theo yêu cầu của nhà cung cấp”: sản phẩm đã mở seal thì không thể bán lại như hàng mới nguyên, và điều đó khiến một số dân đầu cơ chùn bước.

Những người mua quyết tâm nhất thì chạy từ cửa hàng này sang cửa hàng khác bằng xe đạp điện. Có người lách giới hạn mua hàng bằng cách thay quần áo, hoặc trả tiền mặt để mua hộ phần của người khác. Dân buôn thì dễ nhận ra qua những túi mua sắm xếp chồng, Kai nói: “Là nhà sưu tập thì chẳng có lý do gì mà mua nhiều đến thế.” Một số cửa hàng như Argos chỉ bán thẻ online, còn Amazon bán hàng hot theo quy trình “chỉ mời” để chống bot đầu cơ.

Anthony, 26 tuổi, xăm hình Gengar và Dragonite, bắt đầu sưu tập từ năm 5 tuổi. Anh giành vị trí thứ ba trong hàng sau khi đi thẳng từ ca trực phục vụ lúc 1 giờ sáng, và dùng tiền bán thẻ để bù đắp cho bộ sưu tập. Luke, 30 tuổi, đứng thứ hai trong hàng, nói nỗi hoài niệm nhân dịp kỷ niệm 30 năm Pokémon là “giọt nước tràn ly” khiến anh quay lại sưu tập.

Dù Pokémon sản xuất khoảng 10 tỷ lá bài mỗi năm, ông Calvin Innes — chiến lược gia về fandom và văn hóa pop — nói nhu cầu đã “vượt xa năng lực của máy móc, nên mọi thứ khác — bot, scalper, hàng dài — đều bắt nguồn từ việc có một giới hạn cung cứng”. “Trải nghiệm mua hàng đã trở nên rất khó chịu,” ông nói. Là cha của ba đứa trẻ đều mê Pokémon, ông thừa nhận: “Thật tệ.”

Bối cảnh

Các bậc cha mẹ ngày càng lên Reddit và Facebook xin lời khuyên mua thẻ cho con. Ông Innes khuyên phụ huynh mua thẻ lẻ từ cửa hàng thẻ ở Anh, sàn giao dịch như Cardmarket hoặc người bán uy tín trên eBay UK. Một lựa chọn khác là đưa con tới giải đấu ở cửa hàng game — thường tốn 25–30 bảng, trẻ được đảm bảo có thẻ và được chơi thật. Ông Daniel Garnett, chủ trung tâm Hull Pops Gaming Centre ở Hessle, điều hành một câu lạc bộ miễn phí cho trẻ em và giữ lại hàng cho người chơi thường xuyên. “Đáng buồn là khoảng một tháng trước, rất nhiều phụ huynh đưa con tới chỉ để mua hàng, hoàn toàn không có ý định chơi hay ở lại buổi sinh hoạt,” ông nói.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Trên bàn cờ sưu tập, đây là ván cờ mà nhà cái luôn thắng và người chơi thật luôn thua. Một lá bài in ra với giá vài xu, qua tay dân đầu cơ và bot, có thể đội giá nhiều lần trước khi tới tay trẻ em — và “giới hạn cung cứng” mà ông Innes nói tới chính là quân bài phe đầu cơ nắm chắc nhất. Chúng không cần tạo ra giá trị; chúng chỉ cần đứng giữa nhà sản xuất và người hâm mộ, rồi thu phí qua đường.

Với ví tiền của người Việt, câu chuyện này gần hơn ta tưởng. Thị trường sưu tập ở Việt Nam — từ thẻ bài, blind box tới đồ chơi giới hạn — cũng đang chơi đúng ván cờ đó: cha mẹ xếp hàng, dân đầu cơ ôm hàng, giá chợ đen đội lên ngay trong ngày mở bán. Bài học từ London rất thực tế: đừng đua mua hộp sealed với bot; mua thẻ lẻ từ người bán uy tín, hoặc đưa con tới giải đấu ở cửa hàng game — vừa có thẻ, vừa được chơi thật. Đứa trẻ cần một buổi chiều chơi game vui vẻ, chứ không cần một hộp bài còn nguyên seal để khoe trên mạng.

Theo quý vị, cơn sốt thẻ bài là hoài niệm tuổi thơ chính đáng — hay chỉ là một ván cờ đầu cơ, nơi người hâm mộ luôn là kẻ trả giá?

Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.