Bệnh nhân ung thư Anh chịu hóa trị thừa cả thập kỷ vì chẩn đoán sai
Báo cáo y khoa kết luận bệnh nhân u não tại một bệnh viện NHS đã phải chịu nhiều năm hóa trị thừa: có người bị chẩn đoán sai u ác tính, hóa trị hơn 100 chu kỳ trong 10 năm dù khối u thực chất lành tính.

Một báo cáo y khoa vừa phơi bày một trong những vụ bê bối điều trị nghiêm trọng nhất của hệ thống y tế công Anh trong nhiều năm: nhiều bệnh nhân ung thư não đã phải chịu nhiều năm hóa trị không cần thiết tại một bệnh viện thuộc NHS, có người bị hóa trị suốt hơn một thập kỷ vì chẩn đoán sai, trong khi đáng lẽ họ không cần điều trị gì cả.
Theo The Guardian, báo cáo của Đại học Hoàng gia về Y khoa (Royal College of Physicians, RCP) về việc điều trị bệnh nhân u não tại Bệnh viện Đại học Coventry và Warwickshire NHS Trust cho thấy một số người đã bị chẩn đoán sai và phải nhận các đợt điều trị không phù hợp, trong khi những người khác bị nói sai rằng nếu ngừng hóa trị họ sẽ chết. Báo cáo được thực hiện sau khi các đồng nghiệp của Giáo sư Ian Brown, bác sĩ ung bướu lâm sàng, nêu lên lo ngại — bệnh nhân của ông được bàn giao sau khi ông nghỉ hưu năm 2023.
Nước cờ đau đớn nhất trong ván cờ này không nằm ở viên thuốc hay phác đồ — mà nằm ở chữ “tin”.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Bệnh nhân của ông Brown đã phải trải qua nhiều chu kỳ lặp lại kéo dài của thuốc temozolomide (TMZ), dài hơn rất nhiều so với liệu trình thông thường, mà không có bằng chứng việc tiếp tục sẽ mang lại lợi ích. Một số bệnh nhân vẫn bị duy trì điều trị dù ung thư đã tiến triển, trong khi chuyển sang chăm sóc giảm nhẹ triệu chứng mới là lựa chọn tốt hơn. Báo cáo đã xem xét hồ sơ của 20 bệnh nhân: 15 trường hợp được đánh giá là nhận chăm sóc không đạt yêu cầu, và 5 trường hợp cần cải thiện.
Những câu chuyện cụ thể trong báo cáo khiến người đọc rùng mình. Một bệnh nhân đã hóa trị hơn 10 năm và được thông báo mắc u nguyên bào thần kinh đệm (glioblastoma) chết người, sau này mới phát hiện thực chất chỉ là u sao bào lông (pilocytic astrocytoma) độ 1 — một khối u lành tính, có thể sống thọ như người bình thường và không cần hóa trị. Một bệnh nhân khác hóa trị suốt một thập kỷ, chịu “độc tính đáng kể”: mệt mỏi, buồn nôn, zona nặng phải nhập viện.
Bà Becky Jones đã nhận hơn 100 chu kỳ hóa trị trong 10 năm sau khi bị chẩn đoán sai mắc glioblastoma độ 4 và được nói chỉ còn sống từ 6 đến 12 tháng. “Trong nhiều năm, tôi tự hỏi vì sao mình vẫn phải hóa trị khi các lần chụp chiếu đều ổn định, nhưng tôi liên tục được nói rằng nếu không có nó, tôi sẽ chết,” bà kể. Bà nói báo cáo xác nhận những sai sót là “điều khiến mình được minh oan” nhưng cũng “vô cùng đau đớn”, và bà cần “một lời giải thích đầy đủ và trung thực về những gì đã xảy ra với mình”.
Lãnh đạo bệnh viện đã xin lỗi về những sai sót. Giáo sư Andy Hardy, giám đốc điều hành của bệnh viện, và bà Sue Noyes, chủ tịch hội đồng quản trị, nói họ “vô cùng xin lỗi tất cả bệnh nhân và gia đình bị ảnh hưởng bởi những thất bại trong dịch vụ ung bướu thần kinh dưới sự chăm sóc của bác sĩ ung bướu lâm sàng đã nghỉ hưu Ian Brown”. Báo cáo yêu cầu bệnh viện đảm bảo mọi bệnh nhân còn sống đã điều trị hơn 12 chu kỳ TMZ đều được xem xét lại hồ sơ một cách độc lập. Công ty luật Brabners, đại diện cho hơn 40 bệnh nhân, đang kêu gọi mở một cuộc điều tra công khai độc lập.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Nước cờ đau đớn nhất trong ván cờ này không nằm ở viên thuốc hay phác đồ — mà nằm ở chữ “tin”. Bệnh nhân tin bác sĩ tuyệt đối, vì họ không có lựa chọn khác: khi nghe “không hóa trị sẽ chết”, ai dám dừng lại? Suốt 10 năm, bà Becky Jones nhìn kết quả chụp chiếu ổn định mà vẫn nhận thêm một chu kỳ hóa trị nữa, rồi một chu kỳ nữa — hơn 100 lần. Hệ thống lẽ ra phải là tấm lưới an toàn thứ hai đã im lặng.
Với Việt Nam, đây là hồi chuông cảnh tỉnh về quyền được hỏi và quyền được biết của bệnh nhân. Ở ta, không ít gia đình vẫn coi lời bác sĩ là mệnh lệnh không thể chất vấn, vẫn vay mượn khắp nơi để theo một phác đồ mình không hiểu. Một nền y tế tốt không chỉ cần bác sĩ giỏi, mà cần cơ chế kiểm tra chéo, cần bệnh nhân dám hỏi “vì sao” và một hệ thống dám thừa nhận sai lầm. Cái giá của sự im lặng ở đây không phải tiền — mà là 10 năm đời người. Theo quý vị, khi bác sĩ nói “cứ theo tôi”, bệnh nhân có quyền hỏi lại hay không — và ai sẽ bảo vệ họ khi hệ thống im lặng? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.


