Chứng khoán toàn cầu lao dốc vì lo ngại AI chậm lại sau chiến thắng giữa kỳ của đảng Dân chủ

Thị trường chứng khoán toàn cầu giảm mạnh trong ngày 6/11 sau một phiên bán tháo dữ dội trên Phố Wall, khi nhà đầu tư lo ngại làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo có thể chậm lại sau chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa kỳ ở Mỹ. Đà giảm lan nhanh từ Mỹ sang châu Á rồi tới châu Âu, với cổ phiếu công nghệ chịu áp lực lớn nhất.

Trong phiên giao dịch ngày 5/11, chỉ số Nasdaq giảm 5,5%, mức giảm mạnh nhất trong 19 tháng qua. Chỉ số Dow Jones giảm 1.833,06 điểm, tương đương 3,44%, trong khi chỉ số S&P 500 mất 4,36%. Theo The Guardian, hơn 3,2 nghìn tỷ USD giá trị đã bị xóa khỏi thị trường chứng khoán Mỹ chỉ trong một ngày, sau khi nhà đầu tư ồ ạt bán ra cổ phiếu công nghệ.

Sáng 6/11, đà bán tháo tiếp tục lan sang châu Á. Chỉ số Nikkei của Nhật Bản giảm gần 6%, mức giảm trong một ngày mạnh nhất kể từ ngày 7/4/2025, thời điểm thị trường hoảng loạn vì chính sách thuế quan của Mỹ. Chỉ số Kospi của Hàn Quốc giảm 6,7%, trong khi chỉ số TAIEX của Đài Loan giảm 4,5%. Tại châu Âu, chỉ số FTSE 100 của London giảm 1,5%, mất 166 điểm và mở cửa ở mức 10.615 điểm. Chỉ số DAX của Đức giảm 1,5%, CAC 40 của Pháp giảm 1,2% và Ibex của Tây Ban Nha giảm 1,1%.

Nguyên nhân chính khiến thị trường lo ngại là khả năng chính sách đối với trí tuệ nhân tạo sẽ thay đổi sau kết quả bầu cử giữa kỳ. Đảng Dân chủ được cho là có quan điểm cứng rắn hơn đối với các trung tâm dữ liệu, trong khi dư luận phản đối việc xây dựng ồ ạt các trung tâm này ngày càng tăng. Nhà đầu tư lo ngại việc cấp phép, huy động vốn và triển khai các dự án trí tuệ nhân tạo có thể bị siết chặt hơn trong thời gian tới.

Bang Texas trở thành tâm điểm của đợt bán tháo. Texas là nơi tập trung nhiều dự án trung tâm dữ liệu lớn của Google, Meta, Oracle và OpenAI. Thống đốc đắc cử Gina Hinojosa từng vận động áp dụng lệnh tạm dừng xây dựng trung tâm dữ liệu và loại bỏ một số ưu đãi thuế dành cho doanh nghiệp xây trung tâm dữ liệu tại bang này. Giới đầu tư cho rằng kết quả bầu cử ở các bang có nhiều dự án trung tâm dữ liệu có thể ảnh hưởng trực tiếp tới tốc độ triển khai đầu tư trí tuệ nhân tạo.

Cổ phiếu của các công ty công nghệ và sản xuất chip dẫn đầu đà giảm. Cổ phiếu Nvidia giảm 9,3% trong phiên 5/11 và xóa hết mức tăng từ đầu năm. Cổ phiếu Samsung giảm gần 6%, trong khi SK Hynix giảm 9,4%. Dù vậy, chỉ số Nasdaq vẫn tăng 4,6% tính từ đầu năm, nhưng đã giảm hơn 10% so với mức đỉnh kỷ lục. Chỉ số đo lường mức độ biến động VIX tăng khoảng 70% trong một ngày, mức tăng mạnh nhất trong gần hai năm và lên cao nhất trong bảy tháng.

Các nhà phân tích cho rằng đợt bán tháo phản ánh nỗi lo đã tích tụ nhiều tháng về định giá cổ phiếu trí tuệ nhân tạo ở mức quá cao, và kết quả bầu cử giữa kỳ đã trở thành chất xúc tác khiến nhà đầu tư bán ra đồng loạt. Dữ liệu lạm phát của Mỹ, dự kiến công bố vào thứ Ba tuần sau, có thể ảnh hưởng tới diễn biến tiếp theo của thị trường, trong bối cảnh nhà đầu tư vẫn chờ xem chính sách đối với trí tuệ nhân tạo sẽ thay đổi ra sao sau cuộc bầu cử.