Giáo chủ Kenya lĩnh 200 năm tù vì sát hại 190 trẻ em trong vụ giáo phái Shakahola

Hắn từng là tài xế taxi. Rồi hắn tự xưng là người dẫn đường lên thiên đường — bằng cách bắt trẻ em nhịn đói đến chết. Hơn ba năm sau khi những ngôi mộ tập thể đầu tiên lộ ra trong rừng Shakahola, công lý Kenya vừa tuyên án 200 năm tù cho Paul Mackenzie, kẻ đứng đầu một trong những thảm kịch giáo phái tồi tệ nhất thế giới hiện đại.

Sự việc

Tòa án ở thành phố cảng Mombasa tuyên Mackenzie 200 năm tù cho vụ sát hại 190 trẻ em và một người lớn: 100 năm cho tội giết người bằng cách bỏ đói, 100 năm cho tội giết người trực tiếp. Bản án được tuyên hai tuần sau khi tòa kết tội ông ta. Thẩm phán Diana Kavedza-Mochache đọc bản án trong phiên xử kéo dài hơn tám giờ, trong đó có những trường hợp trẻ em bị cách ly, bỏ đói ngay trước mắt cha mẹ mình.

Theo The Guardian, Mackenzie và nhà thờ Good News International của ông ta điều hành một giáo phái ngày tận thế, ra lệnh cho tín đồ nhịn đói — cả bản thân lẫn con cái — để lên thiên đường trước khi thế giới diệt vong. Đồng phạm đe dọa và đánh đập nạn nhân để ép họ tuân lệnh. Thi thể gầy trơ xương được tìm thấy rải rác trong những ngôi mộ nông và bị vứt xuống hố xí; một số nạn nhân bị chôn sống.

Mackenzie bị bắt năm 2023 sau khi cảnh sát nhận được tin báo, và chỉ vài tuần sau, nhà chức trách bắt đầu khai quật thi thể trong rừng Shakahola gần bờ biển đông nam Kenya. Tổng cộng hơn 400 thi thể đã được tìm thấy, nhiều thi thể đã phân hủy nặng và chỉ 26 thi thể được nhận dạng. Phán quyết tháng trước bao quát 191 ca tử vong, trong khi điều tra hơn 200 ca tử vong khác vẫn đang tiếp diễn.

Mackenzie phủ nhận cáo buộc giết người, nói rằng ông ta không ép nạn nhân nhịn đói, nhưng tòa bác bỏ lập luận này. Ông ta còn đối mặt các cáo buộc khác liên quan tới các vụ chết trong rừng, trong đó có khủng bố — đều đã phủ nhận. Công tố viên cho biết ngay cả khi bị giam, Mackenzie vẫn chỉ đạo cái chết của 52 người ở làng Kwa Binzaro, cách Shakahola khoảng 29 km.

Bối cảnh

Vụ Shakahola đã ám ảnh Kenya từ khi những ngôi mộ tập thể được phát hiện hơn ba năm trước, và đặt câu hỏi lớn: làm sao Mackenzie tiếp tục hoạt động dù đã nằm trong tầm ngắm của nhà chức trách từ năm 2017, khi cảnh sát khám xét cơ sở của ông ta. Năm 2019, nhà chức trách đóng cửa nhà thờ của Mackenzie, và ông ta chuyển vào rừng Shakahola. Vụ việc đã thổi bùng lời kêu gọi giám sát chặt chẽ hơn các nhà thờ và tổ chức tôn giáo ở một đất nước mà đức tin giữ vai trò nổi bật trong đời sống công cộng.

Mackenzie — cựu tài xế taxi — cấm tín đồ cho con đi học và đi bệnh viện khi ốm, gọi những cơ sở đó là “của quỷ Satan”. Tín đồ sống trong những căn lều tạm bằng tấm nhựa và rơm mà Mackenzie chia thành các khu mang tên trong Kinh Thánh như Jerusalem và Judea. Nỗi thống khổ của tín đồ bắt đầu lộ ra vào tháng 3/2023, khi một người đàn ông báo cảnh sát rằng anh trai và chị dâu mình đã bỏ đói con đến chết trong rừng theo lệnh của Mackenzie. Mackenzie bị bắt rồi được tại ngoại, sau đó dời sớm ngày tận thế mà ông ta đã loan báo cho tín đồ.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Bản án 200 năm là nước cờ dứt khoát của công lý Kenya, nhưng nó không trả lời được câu hỏi nhức nhối nhất: một kẻ từng bị khám xét từ 2017, bị đóng cửa nhà thờ từ 2019, đã làm cách nào để tiếp tục giam cầm cả một cộng đồng trong rừng suốt nhiều năm, ngay trước mắt chính quyền? Khoảng trống giám sát ấy — chứ không phải riêng một giáo chủ — mới là thứ đã giết chết 191 con người.

Với Việt Nam, bài học không nằm ở rừng Shakahola xa xôi, mà ở cơ chế lôi kéo quen thuộc: hứa hẹn một chân lý tuyệt đối, cô lập tín đồ khỏi trường học và bệnh viện, rồi biến niềm tin thành công cụ kiểm soát. Những nhóm “tà đạo” đội lốt tôn giáo vẫn lảng vảng quanh các vùng quê và cả trên mạng xã hội Việt Nam, nhắm vào những người đang khốn khó nhất. Giáo phái nào càng hứa “lên thiên đường” nhanh, càng đáng để người nhà đặt câu hỏi — trước khi quá muộn. Gia đình quý vị sẽ làm gì nếu một người thân tin theo những lời hứa hẹn như thế?

Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.