Giá nhà Anh giảm mạnh nhất hơn 3 năm: lãi suất cao bóp nghẹt người mua

Giá nhà ở Anh vừa rơi mạnh nhất trong hơn ba năm, và Ngân hàng Trung ương Anh vừa tăng lãi suất lần đầu tiên sau ba năm — hai cú đánh cùng lúc bóp nghẹt giấc mơ an cư của hàng triệu người Anh.

Đằng sau con số giá nhà là chuỗi domino bắt đầu từ Trung Đông: chiến tranh đẩy giá dầu lên, giá dầu đẩy lạm phát lên, lạm phát đẩy lãi suất lên — người mua nhà lần đầu là người trả giá cuối cùng.

Sự việc

Giá nhà ở Anh giảm 0,6% trong tháng 10 so với tháng 9, mức giảm mạnh nhất kể từ khi ngân hàng Lloyds ghi nhận mức giảm 1,6% vào tháng 8/2023, và là tháng giảm thứ tư liên tiếp. Giá trung bình một căn nhà điển hình ở mức 296.285 bảng. Các nhà phân tích từng dự báo tăng nhẹ 0,1% — mức tăng hàng tháng đầu tiên kể từ tháng 6. So với cùng kỳ năm ngoái, giá giảm 1,2% — mức giảm theo năm lớn nhất kể từ tháng 10/2023.

Andrew Asaam, giám đốc mảng thế chấp tại Lloyds, nói: “Nhu cầu nhà ở đang bị thử thách bởi bối cảnh kinh tế khó khăn.” Áp lực lạm phát tái diễn — một phần do xung đột ở Trung Đông — đang giữ chi phí vay ở mức cao và bóp nghẹt tài chính hộ gia đình. Lãi suất thế chấp cố định hai năm trung bình là 5,97% và năm năm là 5,99%, theo cập nhật mới nhất của Moneyfacts.

Các số liệu công bố một ngày sau khi Ngân hàng Anh tăng lãi suất cơ bản thêm 0,25 điểm phần trăm lên 4% — lần tăng đầu tiên trong ba năm — để chống lạm phát do chiến tranh Iran gây ra. Xung đột Trung Đông đẩy giá dầu lên trên 100 USD một thùng trong những tháng gần đây, khiến giá nhiên liệu tăng vọt và đẩy lạm phát lên 3,5% trong tháng 9. Amy Reynolds của công ty bất động sản Antony Roberts ở London nói: “Thị trường đã mất đà khi bước vào cuối năm... Thiệt hại thực sự là về tâm lý. Một đợt tăng nữa cho mọi người biết vay mượn đang đắt lên chứ không rẻ đi, và điều đó khiến họ chần chừ.”

Savills cho biết thị trường nhà ở Anh trì trệ, dự kiến không phục hồi cho tới năm 2028, khi kinh tế và khả năng chi trả thế chấp cải thiện. London giảm theo năm mạnh nhất trong tháng 10: giảm 3,1% xuống trung bình 524.892 bảng; đông nam giảm 2,4% xuống 379.258 bảng và tây nam giảm 2,4% xuống 298.057 bảng. Trong khi đó, giá nhà theo năm vẫn tăng tương đối mạnh ở Bắc Ireland, Scotland và xứ Wales.

Bối cảnh

Cổng thông tin bất động sản Rightmove hạ dự báo tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận xuống mức thấp nhất của khung hướng dẫn: nhu cầu mua giảm 10%, giao dịch đã thỏa thuận giảm 9%, trong khi số nhà rao bán kỷ lục gây “áp lực giảm” lên giá. Giá thuê tăng 2,9% so với cùng kỳ, nhưng số nhà mới rao bán ít hơn 6% so với cuối năm ngoái. Ngân hàng Anh công bố số phê duyệt thế chấp mua nhà giảm xuống 53.443 trong tháng 9, thấp nhất kể từ tháng 12/2023. Hãng Nationwide cho biết giá nhà đi ngang trong tháng 10, với tốc độ tăng theo năm chậm nhất trong hơn hai năm.

Nhà phân tích Anthony Codling của RBC Capital Markets nhận xét: “Con đường trở lại tăng trưởng đi qua sự ổn định của lãi suất, và con đường đó vừa dài thêm.” Theo ông, báo cáo “thận trọng tiêu cực đối với tâm lý ngắn hạn nhưng không báo hiệu một sự sụp đổ mang tính cấu trúc”.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Câu chuyện giá nhà Anh là câu chuyện chiến tranh Iran dội ngược vào ví tiền người dân thường. Một cuộc chiến ở Trung Đông đẩy giá dầu lên, giá dầu đẩy lạm phát lên, lạm phát đẩy lãi suất lên, lãi suất đẩy giá nhà xuống — và người mua nhà lần đầu, người vay lại thế chấp, người muốn đổi lên căn rộng hơn một phòng ngủ là những người trả giá. Thị trường không sụp đổ, nhưng tâm lý đã lung lay — và trong thị trường nhà, tâm lý chính là tiền.

Việt Nam cũng không đứng ngoài vòng xoáy này: giá dầu thế giới tăng là giá xăng trong nước tăng; lạm phát toàn cầu nóng lên, lãi suất vay mua nhà trong nước cũng nhạy cảm theo. Bài học từ London: khi ngân hàng trung ương phải chọn giữa chống lạm phát và cứu thị trường nhà, người vay tiền chịu đòn đầu tiên. Ai đang vay mua nhà ở Việt Nam nên nhìn vào con số 5,97% của Anh mà tự hỏi: nếu lãi suất trong nước nhích lên, ví tiền mình chịu được bao lâu?

Theo quý vị, với lãi suất hiện nay, đây là lúc nên mua nhà — hay đứng ngoài chờ thị trường hạ nhiệt?

Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.