Cử tri lớn tuổi giúp Lula lội ngược dòng lịch sử ở Brazil
Hơn một triệu cử tri trên 70 tuổi đã đi bỏ phiếu ở vòng hai sau khi bỏ qua vòng một, góp phần đưa Lula trở thành người đầu tiên thắng cử sau khi thua vòng một kể từ khi Brazil khôi phục dân chủ.
Gần một thập kỷ không đi bầu, và nhiều tháng không rời khỏi nhà, cụ Celia de Oliveira Soares, 101 tuổi, vẫn quyết định đi bỏ phiếu vào ngày 25 tháng 10. Người thân đưa cụ bằng xe lăn tới một trường học gần nhà, để ngăn ứng cử viên cực hữu Flávio Bolsonaro giành chiến thắng.
Cụ Soares bám vào lan can để leo hai tầng cầu thang tới phòng bỏ phiếu, dưới sự dìu dắt của Marcio Marques, chồng của cháu gái cụ. Trong phòng bỏ phiếu, cụ bấm số 13, con số của Tổng thống Luiz Inácio Lula da Silva, trên máy bỏ phiếu điện tử rồi xác nhận lựa chọn. Cụ là một bà cố đã nghỉ hưu, từng làm nhân viên ngân hàng ở Rio de Janeiro.
Cụ Soares là một trong hơn một triệu cử tri cao tuổi đã bỏ qua vòng một ngày 4 tháng 10 nhưng đi bầu ở vòng hai. Chưa từng có chuyện kể từ khi Brazil khôi phục nền dân chủ vào thập niên 1980, ứng cử viên thua vòng một lại lội ngược dòng để chiến thắng. Lula đã làm được điều đó và giành nhiệm kỳ tổng thống thứ tư.
Sau chiến thắng, các cử tri lớn tuổi được ca ngợi là những người hùng thầm lặng của cuộc bầu cử. Tại bữa tiệc sinh nhật lần thứ 81 của mình vào tuần trước, Lula đã rơi nước mắt khi nói về lòng biết ơn đối với những người lớn tuổi đã giúp ông giành chiến thắng. Ông cho rằng những bức ảnh lan truyền về các cử tri ở độ tuổi 80, 90 và 100 được đưa tới điểm bỏ phiếu, có người bằng xe lăn, có người bằng cáng, là hình ảnh mạnh mẽ và giàu tính nhân văn nhất mà ông từng thấy trong một cuộc bầu cử.
Ở vùng đông bắc Brazil, nơi Lula sinh ra trong cảnh nghèo khó vào thập niên 1940, cụ Josefa Pereira da Conceição, 114 tuổi, cũng đi bỏ phiếu, mặc áo phông đỏ in hình Lula. Tại São Paulo, cụ Lea Zorzella, 90 tuổi, rời bệnh viện để đi bỏ phiếu ở vòng hai.
Các chuyên gia vẫn đang phân tích vì sao Lula có thêm 10,3 triệu phiếu bầu giữa hai vòng. Những yếu tố được nêu ra gồm việc tăng mạnh phúc lợi ngay trước ngày bầu cử, một nhóm WhatsApp ủng hộ Lula tăng từ 50.000 lên gần 11 triệu thành viên trong chưa đầy một tháng, và phong trào biểu tình đường phố do sinh viên dẫn đầu.
Trong số khoảng 3 triệu cử tri chỉ tham gia vòng hai sau khi bỏ qua vòng một, khoảng 1,4 triệu người trên 70 tuổi. Các cuộc thăm dò trước bầu cử cho thấy nhóm tuổi này có xu hướng ủng hộ Lula. Nhà phân tích José Roberto de Toledo cho rằng mức tăng cử tri lớn tuổi là có thể đo lường được, song nhiều cử tri chuyển sang ủng hộ Lula chủ yếu vì lo ngại điều chưa biết dưới thời Bolsonaro, chứ không chỉ vì yếu tố tuổi tác.
Kết quả chính thức được nhắc tới trong các bản tổng hợp sau bầu cử cho thấy Lula giành 51,79% số phiếu, so với 48,21% của Bolsonaro, với chênh lệch khoảng 4,4 triệu phiếu. Cựu bộ trưởng Simone Tebet gọi đây là chiến thắng vượt thế hệ, khi người trẻ xuống đường còn người lớn tuổi góp phần bảo vệ nền dân chủ.
Ở Brazil, việc bỏ phiếu là bắt buộc đối với công dân từ 18 tới 70 tuổi và tự nguyện đối với người trên 70 tuổi. Vì vậy, việc hơn một triệu cử tri cao tuổi tự nguyện tới điểm bỏ phiếu ở vòng hai càng được chú ý.
