TIN TỨC & GÓC NHÌN · VIỆT NAM VÀ THẾ GIỚI
Saigon Post

Hiểu thế giới. Mở góc nhìn.

Việt Nam

Thủ tướng lệnh miền Trung chống lũ, sạt lở: có nơi mưa tới 700mm

Công điện khẩn yêu cầu các tỉnh từ Nghệ An tới Đắk Lắk chủ động ứng phó mưa lớn, lũ quét và sạt lở đất. Có nơi mưa 250–450mm, cục bộ vượt 700mm — trong khi El Niño vẫn quấy phá và nhiều hồ chứa đang ở mực nước thấp.

Minh họa: bộ đội cứu hộ đưa trẻ em qua vùng lũ miền Trung
Thủ tướng lệnh miền Trung chống lũ, sạt lở: có nơi mưa tới 700mm. Ảnh minh họa do AI tạo, không phải ảnh hiện trường. SAIGON POST (ảnh minh họa do AI tạo) · Ảnh minh họa do AI tạo · Poster minh họa do AI tạo theo phong cách editorial (SAIGON POST).

Miền Trung lại bước vào những ngày nín thở. Mưa lớn đang đổ về từ Nghệ An tới Đắk Lắk, có nơi lượng mưa dự báo vượt 700mm — và lần này, công điện của Thủ tướng tới trước khi nước lên, chứ không phải sau khi lũ về.

Theo Tuoi Tre News, trong công điện ban hành ngày thứ Bảy, Thủ tướng yêu cầu các cơ quan nhà nước và các tỉnh từ Nghệ An tới Đắk Lắk chủ động ứng phó với rủi ro thời tiết khắc nghiệt, sau khi Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia đưa ra cảnh báo.

Công điện lần này có một điểm đáng ghi nhận: nó tới trước khi lũ về.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Lượng mưa dự báo từ phía nam Nghệ An tới phía bắc Quảng Trị đạt 100–200mm, có nơi vượt 300mm. Tại Huế, Đà Nẵng và phía đông Quảng Ngãi, mưa dự kiến 250–450mm, cục bộ vượt 700mm. Phía nam Quảng Trị, phía đông Gia Lai và Đắk Lắk được dự báo mưa 150–300mm, có nơi trên 400mm. Cơ quan khí tượng quốc gia cảnh báo đợt mưa này có thể gây lũ trên sông, ngập đô thị, lũ quét và sạt lở đất, đặc biệt ở vùng núi và dọc các sông suối nhỏ.

Thủ tướng nhấn mạnh các cán bộ không được chủ quan, nhất là khi hiện tượng El Niño vẫn đang diễn biến phức tạp và nhiều hồ chứa trong khu vực vẫn ở mực nước thấp. Các địa phương được yêu cầu rà soát kế hoạch ứng phó khẩn cấp, bố trí trước nhân lực, thiết bị và vật tư ở các khu vực rủi ro cao, đồng thời chuẩn bị cho mọi kịch bản có thể xảy ra.

Các tỉnh, thành phố cũng được lệnh xác định các điểm nguy hiểm và khi cần thiết phải sơ tán dân tới nơi an toàn, ưu tiên trẻ em, người già và các nhóm dễ bị tổn thương. Chính quyền địa phương được phép tạm thời đóng cửa trường học nếu thời tiết đe dọa an toàn của học sinh. Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao phối hợp vận hành các hồ chứa cùng Bộ Công Thương, cân bằng giữa yêu cầu chống lũ và nhu cầu tích nước — bởi Việt Nam đang đối mặt nguy cơ thiếu nước cao hơn trong mùa khô tới vì El Niño. Thủ tướng cũng chỉ đạo Bộ Quốc phòng và Bộ Công an huy động quân đội, công an và lực lượng cứu hộ hỗ trợ sơ tán, ứng phó khẩn cấp và khắc phục hậu quả khi cần.

Miền Trung vốn là vùng đất “đón bão” của cả nước, nhưng đợt mưa lần này mang một nghịch lý đáng chú ý: vừa thừa nước, vừa thiếu nước. Mưa lớn trong vài ngày có thể gây lũ quét và sạt lở, nhưng nhiều hồ chứa trong khu vực vẫn đang ở mực thấp sau thời gian dài nắng nóng — và mùa khô sắp tới lại đe dọa thiếu nước. Việc vận hành hồ chứa vì thế trở thành bài toán hai đầu: xả lũ để chống ngập, nhưng giữ nước để chống hạn.

El Niño càng làm bài toán khó hơn. Hiện tượng này vốn làm thời tiết cực đoan hơn — mưa dồn dập hơn khi mưa, khô hạn hơn khi nắng — khiến các kịch bản dự báo truyền thống khó bám sát thực tế. Đó là lý do công điện lần này nhấn mạnh chuyện “không được chủ quan” và yêu cầu chuẩn bị “cho mọi kịch bản”.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Công điện lần này có một điểm đáng ghi nhận: nó tới trước khi lũ về. Miền Trung đã quá quen với kịch bản “nước lên rồi mới lo” — và cái giá của sự chậm trễ đó, năm nào người dân vùng lũ cũng trả bằng nhà cửa, hoa màu, có khi cả sinh mạng. Việc yêu cầu sơ tán trước, đóng cửa trường trước, bố trí lực lượng trước — nếu thực hiện đúng — sẽ là sự khác biệt giữa một đợt mưa lớn và một thảm họa.

Nhưng ván cờ thực sự nằm ở bài toán hồ chứa. Xả quá tay thì mùa khô thiếu nước, giữ quá tay thì mùa mưa vỡ đập — và người ra quyết định phải cân hai đầu trong khi trời thì không chờ ai. Với người dân miền Trung, điều đó có nghĩa rất cụ thể: bữa cơm, vụ mùa và mái nhà của họ đang nằm trong tay một quyết định vận hành hồ mà họ không được tham gia. Và với cả nước, đây là lời nhắc rằng biến đổi khí hậu không còn là chuyện của hội nghị quốc tế — nó là chuyện nước lên tới đâu, điện có đủ không, và rau ngoài chợ ngày mai giá bao nhiêu.

Theo quý vị, khi mưa 700mm có thể đổ xuống trong vài ngày mà hồ chứa vẫn cạn, chúng ta nên ưu tiên chống lũ trước mắt — hay giữ nước cho mùa khô sắp tới?

Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.