Việt Nam bỏ án tử hình với tội buôn bán ma túy: chỉ còn 4 tội danh bị tử hình
Quốc hội thông qua Bộ luật Hình sự sửa đổi ngày 20/11: tử hình chỉ còn áp dụng với phản quốc, giết người, khủng bố và sản xuất trái phép chất ma túy — các tội còn lại chịu mức tối đa là tù chung thân.

Một bước ngoặt lớn của tư pháp Việt Nam vừa được Quốc hội bấm nút. Theo Bộ luật Hình sự sửa đổi được thông qua hôm thứ Sáu, 20/11, án tử hình sẽ chỉ còn áp dụng với bốn tội danh: phản quốc, giết người, khủng bố và sản xuất trái phép chất ma túy. Tội buôn bán ma túy — cùng các tội chống lại loài người, tội phạm chiến tranh, nổi loạn và hiếp dâm trẻ em — được đưa khỏi danh sách tử hình, với mức án tối đa thay bằng tù chung thân.
Đây là bước mới nhất trong chuỗi cắt giảm kéo dài hàng chục năm. Bộ luật Hình sự năm 1985 từng quy định tử hình với 44 tội danh; qua nhiều lần sửa đổi, con số đó đã thu hẹp dần cho tới hôm nay. Việt Nam thi hành án tử bằng tiêm thuốc độc kể từ khi bỏ đội xử bắn năm 2013, nhưng chưa từng công bố số người bị thi hành án. Tổ chức Ân xá Quốc tế ước tính có hơn 1.200 người đang chờ thi hành án tử hình ở Việt Nam tính đến cuối năm 2023.
Ván cờ ở đây là cuộc giằng co giữa răn đe và nhân đạo — và lần này, phía nhân đạo đã thắng một nước quan trọng.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Quyết định này không đến dễ dàng. Một số đại biểu Quốc hội trước đó từng bày tỏ ngần ngại với việc bỏ tử hình cho tội buôn bán ma túy — và con số vẫn còn nóng hổi: hồi tháng 9, 11 người đã bị tuyên án tử vì buôn ma túy từ Pháp về Việt Nam, theo các báo cáo truyền thông. Nhưng Bộ trưởng Công an Lương Tam Quang cho rằng bằng chứng cho thấy nhiều kẻ buôn ma túy “đã bị dụ dỗ, lừa gạt hoặc ép buộc” tham gia. “Họ vẫn có thể được cải tạo, giáo dục và có cơ hội sửa chữa lỗi lầm,” ông nói. “Vì vậy không cần thiết phải áp dụng án tử hình.”
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Ván cờ ở đây là cuộc giằng co giữa răn đe và nhân đạo — và lần này, phía nhân đạo đã thắng một nước quan trọng. Lập luận của Bộ trưởng Công an đáng chú ý: không phải kẻ buôn ma túy nào cũng là ông trùm; nhiều người chỉ là “con tốt” bị dụ dỗ, lừa gạt, ép buộc — những kẻ ở đáy chuỗi, nhận rủi ro lớn nhất mà hưởng lợi ít nhất. Tử hình họ không làm đường dây sụp đổ, mà chỉ chặt đi phần ngọn dễ thay thế nhất.
Với người Việt, quyết định này chạm tới hai điều. Một mặt, buôn ma túy xuyên biên giới vẫn đe dọa trực tiếp từng gia đình — con em bị dụ dỗ vận chuyển, làng quê bị đường dây len lỏi. Mặt khác, án tử hình là dấu chấm hết không thể sửa sai, và lịch sử tư pháp thế giới đã có không ít vụ án oan chỉ được minh oan sau khi quá muộn. Theo quý vị, bỏ tử hình với tội buôn bán ma túy sẽ giúp giảm tội phạm nhờ tập trung vào kẻ chủ mưu, hay sẽ khiến đường dây ma túy lộng hành hơn? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.


