TIN TỨC & GÓC NHÌN · VIỆT NAM VÀ THẾ GIỚI
Saigon Post

Hiểu thế giới. Mở góc nhìn.

Việt Nam

TP.HCM sang Matxcơva học làm metro: AI, “song sinh số” và bài toán kẹt xe

Đoàn công tác TP.HCM vừa kết thúc chuyến thăm Matxcơva từ 4–7/11 với đề nghị phía Nga chia sẻ kinh nghiệm quy hoạch metro, quản trị đô thị thông minh và ứng dụng AI — những thứ thành phố đang rất cần khi metro số 1 đã chạy mà giao thông vẫn quá tải.

Minh họa: tàu metro Matxcơva, Nhà thờ Thánh Basil và mô hình thành phố song sinh số, đường chân trời TP.HCM phía sau
TP.HCM sang Matxcơva học làm metro: AI, “song sinh số” và bài toán kẹt xe. Ảnh minh họa do AI tạo, không phải ảnh hiện trường. SAIGON POST (ảnh minh họa do AI tạo) · Ảnh minh họa do AI tạo · Poster minh họa do AI tạo theo phong cách editorial (SAIGON POST).

TP.HCM đang kẹt xe, metro số 1 đã chạy mà giao thông vẫn quá tải — và thành phố vừa sang tận Matxcơva để tìm lời giải. Đoàn công tác do Phó Bí thư Thành ủy Đặng Minh Thông dẫn đầu đã kết thúc chuyến thăm thủ đô nước Nga từ ngày 4 đến 7/11, mang về đề nghị hợp tác về quy hoạch metro, quản trị đô thị thông minh và ứng dụng trí tuệ nhân tạo — những thứ mà một siêu đô thị hơn 10 triệu dân như TP.HCM đang khát hơn bao giờ hết.

Theo Tuổi Trẻ, tại buổi làm việc với Chủ tịch Duma thành phố Matxcơva Alexey Shaposhnikov hôm 6/11, ông Thông bày tỏ sự quan tâm tới những thành tựu của thủ đô Nga trong quản trị đô thị, giao thông công cộng, quy hoạch mạng lưới metro và chuyển đổi số. Ông đề nghị phía Matxcơva chia sẻ kinh nghiệm quy hoạch và phát triển mạng lưới metro, đường sắt đô thị, trong bối cảnh TP.HCM đang tìm cách cải thiện hệ thống giao thông công cộng. Thành phố cũng mong muốn mở rộng hợp tác về chính quyền số và ứng dụng AI cùng các công nghệ khác để quản lý giao thông, hạ tầng, môi trường và các dịch vụ công thiết yếu.

Đọc kỹ nước cờ này, thấy TP.HCM đang đi đúng hướng — nhưng đúng hướng chưa đủ, phải đi cho tới.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Ông Thông kêu gọi tăng cường trao đổi giữa cán bộ hai thành phố, đề nghị cập nhật thỏa thuận hợp tác ký năm 2003 cho phù hợp với các ưu tiên mới. Ông cũng đề nghị Matxcơva hỗ trợ kết nối doanh nghiệp trong các lĩnh vực khoa học — công nghệ, đổi mới sáng tạo, hạ tầng đô thị, logistics, y tế, dược phẩm và nông nghiệp công nghệ cao. Một đề xuất khác là thiết lập cơ chế hợp tác giữa Duma thành phố Matxcơva và Hội đồng nhân dân TP.HCM. Đáp lại, ông Shaposhnikov hoan nghênh các đề xuất, nhấn mạnh tình hữu nghị lâu đời giữa Việt Nam và Nga, và cho biết sẵn sàng thăm Việt Nam trong thời gian tới.

Trước đó, hôm 5/11, đoàn đã làm việc với Cục Đối ngoại và Quan hệ kinh tế quốc tế, Cục Công nghệ thông tin, Ban Quản lý Metro Matxcơva và Trung tâm Xuất khẩu Matxcơva. Hai bên đã trao đổi về quy hoạch và phát triển mạng lưới metro, việc sử dụng dữ liệu lớn, AI và “song sinh số” (digital twin) để nâng cao hiệu quả quản lý đô thị, cũng như hợp tác về du lịch, thương mại và công nghiệp. Đoàn cũng đã đặt hoa tại tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh và thăm Đại sứ quán Việt Nam tại Nga.

Matxcơva sở hữu một trong những hệ thống metro lâu đời và bận rộn nhất thế giới — nhưng điều TP.HCM cần học là cách vận hành một mạng lưới khổng lồ đúng giờ và cách dùng dữ liệu để điều phối cả một thành phố. Trong khi đó, metro số 1 của TP.HCM mới đi vào vận hành, mạng lưới đường sắt đô thị vẫn còn ở giai đoạn đầu, còn kẹt xe và ngập nước thì vẫn là chuyện thường ngày.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Đọc kỹ nước cờ này, thấy TP.HCM đang đi đúng hướng — nhưng đúng hướng chưa đủ, phải đi cho tới. Học Matxcơva làm metro là học từ một bậc thầy có gần một thế kỷ kinh nghiệm; học AI và “song sinh số” để quản lý giao thông là bắt kịp xu thế mà các đô thị lớn như Singapore hay Thượng Hải đã làm từ lâu. Vấn đề là những thỏa thuận kiểu này rất dễ dừng lại ở biên bản ghi nhớ đẹp đẽ, còn người dân Sài Gòn thì vẫn ngày ngày kẹt cứng trên Xa lộ Hà Nội. Cái người dân cần không phải là thêm một chuyến thăm, mà là một tuyến metro mới khởi công đúng hẹn, một giờ đi làm bớt đi được 30 phút.

Với túi tiền của người dân, bài toán này rất cụ thể: mỗi giờ kẹt xe là một giờ làm việc mất đi, mỗi lít xăng đốt vô ích là tiền chảy khỏi túi. Nếu TP.HCM thực sự mang được kinh nghiệm Matxcơva về — quy hoạch dài hơi, kỷ luật vận hành, dữ liệu dẫn đường — thì đó sẽ là khoản đầu tư sinh lời nhất của thành phố trong nhiều năm tới. Còn nếu chỉ dừng ở những cái bắt tay, kẹt xe vẫn sẽ là “đặc sản” Sài Gòn.

Quý vị nghĩ TP.HCM nên học Matxcơva điều gì trước tiên — xây thêm tuyến metro, hay dùng AI để điều phối giao thông ngay từ hôm nay? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.