TIN TỨC & GÓC NHÌN · VIỆT NAM VÀ THẾ GIỚI
Saigon Post

Hiểu thế giới. Mở góc nhìn.

Quốc tế

Bão Charles càn quét Nam Âu: Lisbon hủy 183 chuyến bay, lũ lụt từ Bồ Đào Nha tới Ý

Bão Charles đã đổ bộ Madeira với gió giật 136 km/h và mưa 355 mm chỉ trong 12 giờ, rồi càn qua Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, miền nam nước Pháp và tiến vào Ý — nơi cơ quan khí tượng đã phát cảnh báo mưa đỏ, mức cao nhất, từ Tuscany tới Venezia.

Minh họa: người dân mặc áo mưa vàng lội nước ngập trên phố châu Âu, bão, sấm sét và bảng chuyến bay bị hủy phía sau
Bão Charles càn quét Nam Âu: Lisbon hủy 183 chuyến bay, lũ lụt từ Bồ Đào Nha tới Ý. Ảnh minh họa do AI tạo, không phải ảnh hiện trường. SAIGON POST (ảnh minh họa do AI tạo) · Ảnh minh họa do AI tạo · Poster minh họa do AI tạo theo phong cách editorial (SAIGON POST).

Mưa 355 mm trong 12 giờ — gần bằng lượng mưa cả năm của nhiều nơi ở châu Âu — và đó mới chỉ là màn mở đầu của bão Charles.

Theo The Guardian, bão Charles đã mang thời tiết tàn phá tới bán đảo Iberia trong tuần này, đặc biệt là Bồ Đào Nha và vùng cực nam Tây Ban Nha. Mưa lớn và gió tây nam mạnh đổ bộ đầu tiên vào đảo Madeira của Bồ Đào Nha, trước khi hệ thống bão hướng về đất liền vào ngày 11/11. Một cơn gió giật 136 km/h đã được ghi nhận tại sân bay Funchal, cùng với lượng mưa lên tới 355 mm chỉ trong 12 giờ. Tại Lisbon, 183 chuyến bay đã bị hủy vào thứ Tư — khoảng một phần ba lưu lượng bay bình thường mỗi ngày — trong khi sân bay Barajas ở Madrid có 155 chuyến bay bị hủy.

Trên bàn cờ khí hậu, bão Charles là một nước cờ nhắc nhở rằng thời tiết cực đoan không còn là chuyện của “một ngày nào đó” nữa — nó đang diễn ra cùng lúc ở hai bờ Đại Tây Dương: Nam Âu ngập trong mưa 355 mm, British…

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Sau khi gây lũ lụt diện rộng ở Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha, hệ thống bão di chuyển theo hướng đông bắc qua miền nam nước Pháp rồi tiến về miền bắc Ý. Lũ lụt nghiêm trọng xảy ra ở một số khu vực của Cannes, gây sạt lở đá và buộc phải đóng các tuyến đường dọc theo French Riviera. Cơ quan khí tượng Ý đã phát cảnh báo mưa đỏ — mức cao nhất — cho khu vực trải dài từ Tuscany tới Venezia. Mưa lớn hơn nữa dự kiến sẽ đổ xuống Ý và vùng Balkan trong vài ngày tới, với dự báo thêm 100 mm mưa trên diện rộng, và gần 200 mm ở các vùng núi.

Cùng lúc đó, phía bên kia Đại Tây Dương cũng đang chìm trong thời tiết cực đoan. Nhiều đợt mưa lớn và gió mạnh liên tiếp đã gây lũ lụt, sạt lở đất và gián đoạn trên khắp British Columbia, Canada trong tuần qua. Từ thứ Hai tới thứ Sáu tuần trước, mưa lớn và gió mạnh đã khiến hơn 400.000 hộ dân mất điện ở British Columbia. Tình hình tiếp tục kéo dài tới cuối tuần, với mưa lớn khiến thêm 135.000 hộ dân mất điện, cùng cây đổ, đường ngập và sạt lở đất. Gió giật 116 km/h được ghi nhận trên đảo Herbert và 96 km/h tại sân bay quốc tế Victoria. Cảnh báo mưa lớn sau đó được ban hành hôm thứ Tư cho đảo Vancouver và các khu vực ven biển phía nam, khi nhiều trạm ghi nhận lượng mưa vượt 100 mm. Trung tâm Dự báo Sông đã ban hành cảnh báo lũ hôm thứ Tư trên khắp bờ biển phía nam, khi mưa lớn và dòng chảy mạnh tiếp tục làm tăng nguy cơ lũ quét và sạt lở đất. Một vùng áp thấp nữa dự kiến sẽ mang mưa xối xả và gió mạnh tới cùng khu vực vào cuối tuần — hơn 100 mm mưa có thể đổ xuống khu vực trung tâm và phía nam đảo Vancouver vào thứ Bảy, với gió giật trên 96 km/h.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Trên bàn cờ khí hậu, bão Charles là một nước cờ nhắc nhở rằng thời tiết cực đoan không còn là chuyện của “một ngày nào đó” nữa — nó đang diễn ra cùng lúc ở hai bờ Đại Tây Dương: Nam Âu ngập trong mưa 355 mm, British Columbia mất điện hàng trăm nghìn hộ. Và điều đáng đọc vị là con số 183 chuyến bay bị hủy ở Lisbon — khoảng một phần ba lưu lượng mỗi ngày — cho thấy một cơn bão giờ đây không chỉ là chuyện của người dân vùng lũ, mà là chuyện của cả nền kinh tế: hàng không, du lịch, chuỗi cung ứng, bảo hiểm. Khi khí hậu biến thành rủi ro hệ thống, thì “thời tiết xấu” không còn là tin thời tiết nữa — mà là tin kinh tế.

Với Việt Nam, ván cờ này quen thuộc tới đau lòng: một đất nước vừa trải qua hết bão này tới lũ khác, nơi 100 mm mưa đã đủ làm ngập cả thành phố, thì con số 355 mm trong 12 giờ nghe như một lời cảnh báo. Câu hỏi không phải là bão có tới hay không — bão sẽ tới, chắc chắn. Câu hỏi là hạ tầng của ta chịu được bao nhiêu mm trước khi gãy, và mỗi lần gãy thì ai trả tiền: người dân, doanh nghiệp, hay ngân sách? Nam Âu đang trả lời câu hỏi đó bằng những chuyến bay bị hủy và những con đường bị đóng — và Việt Nam cũng đang trả lời nó, mỗi mùa mưa bão, bằng chính túi tiền của mình.

Theo quý vị, khi một cơn bão có thể hủy một phần ba chuyến bay của cả một thủ đô trong một ngày — thì chúng ta đã chuẩn bị đủ cho thời tiết cực đoan, hay vẫn đang đánh cược với trời? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.