Anh: trẻ vị thành niên phạm tội sẽ không còn phải khai tiền án suốt đời
Chính phủ Anh đang đề xuất cải cách sâu rộng hệ thống tư pháp vị thành niên: những người phạm tội khi dưới 18 tuổi sẽ không còn phải khai tiền án với nhà tuyển dụng suốt đời — một “cơ hội thứ hai” mà các bộ trưởng nói sẽ thúc đẩy việc làm cho giới trẻ.

Một đứa trẻ 15 tuổi cướp giật hay bán ma túy cho bạn cùng trang lứa — có nên mang cái án đó theo suốt đời, tới tận lúc xin việc ở tuổi 40? Chính phủ Anh vừa trả lời: không, nếu an toàn cho phép. Một đề xuất cải cách sâu rộng hệ thống tư pháp vị thành niên đang được đưa ra lấy ý kiến, và nó có thể thay đổi cuộc đời của hàng nghìn người trẻ.
Theo The Guardian, người dân Anh và xứ Wales sẽ không còn phải chia sẻ hồ sơ về những tội phạm khi họ dưới 18 tuổi trong suốt phần đời còn lại, theo các đề xuất mà các bộ trưởng nói sẽ thúc đẩy việc làm cho giới trẻ và tạo sự công bằng hơn cho những người có hoàn cảnh khó khăn. Các đề xuất này là một phần của loạt thay đổi rộng hơn nhằm giảm mạnh số trẻ em bị giam giữ và tăng hỗ trợ cho những người bị kết án.
Trên bàn cờ tư pháp, đây là một nước cờ đặt cược vào niềm tin rằng con người có thể thay đổi — và rằng một bản án lúc 15 tuổi không nên là một án chung thân về kinh tế.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Bộ trưởng Tư pháp Jake Richards nói với The Guardian: “Khi an toàn, chúng tôi tin rằng với tư cách là một chính phủ, mọi người nên có cơ hội thứ hai — cơ hội thứ hai để làm nên điều gì đó cho bản thân, đóng góp cho công việc và quay lưng lại với tội phạm.” Ông nói thêm: “Hệ thống hiện tại không phân biệt tội phạm khi bạn còn là trẻ em với tội phạm khi bạn đã trưởng thành.”
Nếu các kế hoạch trở thành luật, những người bị kết tội gây rối bạo lực, cung cấp ma túy cho trẻ em, cướp giật, gây gổ và gây thương tích thực tế khi dưới 18 tuổi sẽ không còn tự động phải khai báo những tội đó suốt đời. Nếu không bị phạt tù, họ chỉ phải khai trong năm năm rưỡi; nếu bị phạt tù hai năm trở xuống, thời hạn là 11 năm. Chỉ những người bị phạt tù dài hơn mới vẫn phải khai báo suốt đời. Người bị phạt tiền sẽ không còn phải khai báo nữa, thay vì sáu tháng như luật hiện hành.
Các thay đổi khác bao gồm chấm dứt việc tự động tiết lộ các biện pháp giải quyết ngoài tòa án, và chấm dứt quy định kéo dài thời gian để một bản án được xóa án tích nếu người đó bị kết án lần thứ hai trong thời gian cải tạo. Các công việc tại Anh yêu cầu kiểm tra lý lịch tiêu chuẩn hoặc nâng cao (DBS) bao gồm giảng dạy, công tác xã hội, y tế và lái xe, kể cả lái taxi. Các nhà vận động đã hoan nghênh đề xuất, nói rằng nó sẽ thúc đẩy việc làm cho giới trẻ; các doanh nghiệp cho biết tiền án là rào cản lớn thứ hai khi tuyển người từ hoàn cảnh khó khăn.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Trên bàn cờ tư pháp, đây là một nước cờ đặt cược vào niềm tin rằng con người có thể thay đổi — và rằng một bản án lúc 15 tuổi không nên là một án chung thân về kinh tế. Nước Anh đang thừa nhận một sự thật khó nuốt: khi hệ thống bắt một người trẻ khai tiền án suốt đời, nó không chỉ trừng phạt tội phạm, mà còn trừng phạt cả những nhà tuyển dụng muốn cho họ việc làm — và cuối cùng, chính xã hội phải trả giá bằng tái phạm và trợ cấp.
Với Việt Nam, câu chuyện này chạm tới một câu hỏi không hề xa lạ: những người trẻ lỡ lầm có được quay lại hay không? Ở Việt Nam, một tiền án cũng có thể đóng sập cánh cửa việc làm, vay vốn, thậm chí xuất khẩu lao động — và mỗi cánh cửa đóng lại là một người trẻ bị đẩy về phía lề xã hội. Bài học từ London không phải là nương tay với tội phạm, mà là tính toán cho kỹ: cái giá của việc tha thứ một lần có thể rẻ hơn rất nhiều so với cái giá của việc loại trừ cả đời.
Theo quý vị, một đứa trẻ phạm tội có xứng đáng được xóa án tích khi trưởng thành — hay nhà tuyển dụng có quyền được biết tất cả? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.

