Hungary thu giữ 19,5 triệu USD tiền mặt chôn trong rừng trong vụ tham nhũng thời Orbán
Cơ quan chống tham nhũng Hungary đã đào lên 19,5 triệu USD tiền mặt — chôn trong rừng, giấu trong nhà kho, nhà dân và két sắt — trong cuộc điều tra cựu bộ trưởng thời cựu Thủ tướng Viktor Orbán, người bị cáo buộc nhận hối lộ hơn 37,2 triệu USD.

Có những vụ tham nhũng chỉ lộ ra khi người ta bắt đầu đào — theo đúng nghĩa đen. Cơ quan chống tham nhũng Hungary cho biết hôm thứ Sáu (13/11) họ đã thu giữ số tiền mặt trị giá 19,5 triệu USD (14,8 triệu bảng) được chôn trong rừng và giấu ở nhiều nơi khác, trong lúc điều tra một cựu bộ trưởng trong nội các của cựu lãnh đạo theo chủ nghĩa dân tộc Viktor Orbán.
Cơ quan Thu hồi và Bảo vệ Tài sản Quốc gia (NVVH) — cơ quan chống tham nhũng có quyền lực rộng, được lập ra trong chiến dịch truy cứu trách nhiệm của Thủ tướng Péter Magyar — cho biết đã khám xét nhiều địa điểm trong hai ngày 12 và 13/11 tại Budapest và ba khu vực khác. “Trong quá trình khám xét, các điều tra viên tìm thấy lượng lớn tiền mặt: chôn trong rừng, giấu trong các tòa nhà nông nghiệp và nhà kho cũng như nhà dân, và cất trong két sắt giá trị cao ở những địa điểm hẻo lánh”, thông báo của cơ quan này cho biết. Tổng cộng số tiền thu được là 5.071.632.000 forint, 2.658.350 euro và 1.257.100 USD — tương đương 19,5 triệu USD. Số tiền đã được nộp vào tài khoản của Kho bạc Nhà nước Hungary, và theo Bộ trưởng Tài chính András Kármán, 12 nhân viên kho bạc đã mất 8 giờ để đếm hết bằng 5 máy đếm tiền.
Trên bàn cờ Hungary, hình ảnh những bó tiền chôn trong rừng là nước cờ hình ảnh mạnh nhất mà chính phủ mới của ông Magyar có thể mơ tới: tham nhũng của chế độ cũ không còn là con số trừu tượng trên giấy tờ, mà là tiền…
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Vụ việc nằm trong cuộc điều tra nhằm vào ông Miklós Seszták, Bộ trưởng Phát triển Quốc gia Hungary giai đoạn 2014–2018, bị cáo buộc nhận hối lộ trong một đường dây liên quan tới công ty vận tải nhà nước, mua xe buýt cũ với giá đội lên cao. Theo Al Jazeera, ông Seszták bị tình nghi nhận hơn 37,2 triệu USD tiền hối lộ và hoa hồng từ các hợp đồng mua xe buýt cũ giá cao và các dự án xây dựng của chính phủ. Ông bị bắt giữ từ tháng 9 và phủ nhận mọi hành vi sai trái.
Thủ tướng Magyar — người thắng cử áp đảo hồi tháng 4, chấm dứt 16 năm cầm quyền của ông Orbán sau khi cam kết điều tra các cáo buộc tham nhũng và lạm quyền dưới thời đối thủ — đã ca ngợi vụ thu giữ này như một bước ngoặt. “Điều này chính thức đánh dấu sự kết thúc của mafia Fidesz-KDNP!”, ông viết, nhắc tới liên minh cầm quyền cũ của ông Orbán. Ông Seszták, hai cựu bộ trưởng khác thời Orbán và em trai của cựu thủ tướng đã bị bắt giữ trong các vụ án khác nhau khi các cuộc điều tra tham nhũng tăng tốc trong những tuần gần đây. Cựu Thống đốc Ngân hàng Trung ương György Matolcsy cũng bị bắt trong một vụ liên quan tới cáo buộc lạm dụng tài sản công của một quỹ thuộc ngân hàng trung ương; ông phủ nhận sai phạm.
Một khảo sát do trang tin HVG công bố trong tuần này, thực hiện bởi công ty thăm dò Median, cho thấy 70% người được hỏi cho rằng việc điều tra tham nhũng bị tình nghi dưới thời Orbán và buộc những người có trách nhiệm phải chịu trách nhiệm là rất quan trọng. Ông Orbán trước đây đã lên án các cuộc điều tra nhắm vào người thân cận của mình là “đàn áp chính trị” nhằm tống ông vào tù.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Trên bàn cờ Hungary, hình ảnh những bó tiền chôn trong rừng là nước cờ hình ảnh mạnh nhất mà chính phủ mới của ông Magyar có thể mơ tới: tham nhũng của chế độ cũ không còn là con số trừu tượng trên giấy tờ, mà là tiền mặt đào lên từ đất, đếm bằng máy suốt 8 giờ đồng hồ. Nhưng đằng sau màn trình diễn ấy cũng là một nước cờ chính trị — mỗi vụ bắt giữ cựu bộ trưởng là một quân bài củng cố quyền lực của chính phủ mới, đồng thời là lời cảnh cáo gửi tới bất kỳ ai còn giữ tiền của chế độ cũ.
Với Việt Nam, câu chuyện này chạm tới một dây thần kinh quen thuộc: cuộc chiến chống tham nhũng chỉ thuyết phục khi tiền thật sự được thu hồi và người thật sự phải chịu trách nhiệm — không phải bằng khẩu hiệu, mà bằng những két sắt bị mở và những bó tiền được đếm công khai. Theo quý vị, đào tiền trong rừng là dấu hiệu của công lý đang tới, hay chỉ là màn mở đầu của một ván cờ quyền lực mới? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.

