Nga dội 172 drone và 36 tên lửa vào lưới điện Kyiv ngay trước đàm phán Abu Dhabi
Chỉ vài ngày trước khi Nga, Ukraine và Mỹ ngồi vào bàn ở Abu Dhabi, Moscow mở đợt tấn công lớn vào hạ tầng năng lượng Kyiv — và Tổng thống Zelenskyy gọi đó là cách Nga “chuẩn bị” cho hòa đàm.

Đàm phán chưa bắt đầu, nhưng tên lửa đã bay trước. Đêm qua, Nga mở đợt tấn công lớn vào hạ tầng năng lượng Kyiv và các vùng lân cận — đúng lúc phái đoàn Nga, Ukraine và Mỹ chuẩn bị gặp nhau thứ Ba và thứ Tư tới ở Abu Dhabi để bàn chấm dứt chiến tranh.
Theo The Guardian, Nga đã dùng 172 drone và 36 tên lửa đạn đạo trong đợt tấn công mới nhất vào Kyiv và các vùng xung quanh; BBC dẫn lời Tổng thống Volodymyr Zelenskyy cho biết 12 vùng bị tấn công, thủ đô bị đánh mạnh nhất. Ít nhất 9 người bị thương trên cả nước, trong đó có một trẻ em; riêng ở Kyiv, 5 người bị thương, gồm một bé gái 14 tuổi.
Đây là nước cờ quen thuộc của Moscow: đánh mạnh nhất ngay trước khi ngồi vào bàn.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Các đòn đánh nhắm vào trạm biến áp ở năm khu vực, trong đó có một trạm nối hai nhà máy điện hạt nhân Rivne và Khmelnytskyi với Kyiv và miền trung Ukraine. BBC cho biết ngoài Kyiv, các trạm biến áp còn bị hư hại ở Vinnytsia, Zhytomyr, Rivne, Kharkiv và Dnipro. Cầu Northern Bridge — huyết mạch giao thông quan trọng của Kyiv — đã phải đóng cửa trong ngày thứ Bảy để sửa mặt đường và đường dây điện. Thủ đô đối mặt với khó khăn nghiêm trọng về điện, nước và sưởi ấm khi nhiệt độ đang giảm. Thị trưởng Kyiv Vitali Klitschko cho biết hệ thống cấp nước đã hoạt động trở lại bình thường và khoảng 60% tòa nhà chung cư đã có sưởi trở lại; Bộ trưởng Năng lượng Denys Shmyhal xác nhận có cắt điện ở năm khu vực.
Zelenskyy cáo buộc Nga tìm cách “nhấn chìm Kyiv và cả đất nước vào bóng tối”, và Moscow “chuẩn bị” cho hòa đàm bằng cách dội tên lửa xuống một thành phố hàng triệu dân. Ông kêu gọi Quốc hội Mỹ — vừa về tay phe Dân chủ sau bầu cử giữa kỳ — quan tâm hơn tới Ukraine: “Ukraine không được bị bỏ lại một mình.”
Đợt tấn công khép lại một tuần tồi tệ với người dân Kyiv, sau nhiều ngày mất điện kéo dài và gián đoạn nguồn nước. Giới chức Ukraine cho rằng Điện Kremlin muốn đóng băng dân thường tới mức khuất phục trong mùa đông — và họ ít tin hòa đàm do Mỹ hậu thuẫn sẽ có kết quả cụ thể.
Bản kế hoạch hòa bình mới nhất càng làm Kyiv lo ngại. Trong một cuộc phỏng vấn với CNN, Zelenskyy mô tả bản phác thảo do Jared Kushner — con rể của Tổng thống Donald Trump — đưa ra là “Yalta 2.0”, ám chỉ hội nghị năm 1945 giữa Stalin, Roosevelt và Churchill đã chia cắt châu Âu thời hậu chiến. Theo các bài đăng của Kushner, các cuộc thảo luận sẽ bao gồm một khuôn khổ an ninh mới cho châu Âu cùng các đảm bảo cho Ukraine — điều Kyiv đọc như cách đáp ứng yêu cầu lâu nay của Điện Kremlin về việc đảo ngược mở rộng NATO. Tổng thống Trump nói hôm thứ Sáu rằng một “thỏa thuận lớn và đẹp” có thể đã gần kề. Nhưng Zelenskyy nhấn mạnh Moscow phải chấm dứt chiến tranh trước, và Ukraine phải có các đảm bảo an ninh thực chất. Các nhà ngoại giao phương Tây cảnh báo rằng chấp nhận yêu cầu của Nga sẽ thực chất chấm dứt NATO.
Trước đó trong tuần, Đệ nhất phu nhân Mỹ Melania Trump đã tiếp các phái đoàn Nga và Ukraine tại Nhà Trắng, kêu gọi một lệnh ngừng bắn “bền vững hơn” sau thỏa thuận ngừng bắn sáu ngày ở vùng Kherson, nhờ đó hàng trăm cư dân thị trấn Oleshky đang bị Nga chiếm đóng đã được sơ tán. Cũng trong tuần, bom lượn đánh trúng một trung tâm cứu trợ gần Zaporizhzhia, khiến số người chết tăng lên 55 người.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Đây là nước cờ quen thuộc của Moscow: đánh mạnh nhất ngay trước khi ngồi vào bàn. Thông điệp không cần dịch: hòa bình, nếu có, sẽ được định giá bằng bóng tối của Kyiv. Càng gần ngày đàm phán, đòn đánh vào lưới điện càng mang tính “định giá”: Nga muốn vào phòng họp với thế mạnh thực địa, Ukraine muốn vào với sự ủng hộ của một Quốc hội Mỹ vừa đổi chủ. Ở giữa là câu hỏi mà Zelenskyy gọi là “Yalta 2.0”: liệu châu Âu có bị đem ra mặc cả trên đầu người Ukraine hay không.
Với người Việt, bài học nằm ở hai chữ “lưới điện”. Một đất nước có thể chịu đựng bom đạn, nhưng khi điện, nước và sưởi ấm cùng sập trong mùa đông, thì đó là đòn đánh vào bữa cơm và giấc ngủ của từng gia đình. Và mỗi lần lưới điện Ukraine chao đảo, giá năng lượng châu Âu lại rung lên — cái rung đó, sớm muộn, cũng lan tới giá xăng, giá điện ở Việt Nam.
Theo quý vị, đàm phán ở Abu Dhabi sẽ là lối ra — hay chỉ là một hiệp nghỉ để cả hai bên nạp lại đạn?
Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.

