TIN TỨC & GÓC NHÌN · VIỆT NAM VÀ THẾ GIỚI
Saigon Post

Hiểu thế giới. Mở góc nhìn.

Quốc tế

Triều Tiên mở rộng cơ sở làm giàu uranium giữa lúc Trump muốn gặp Kim Jong Un

Giám đốc IAEA Rafael Grossi xác nhận Triều Tiên đang mở rộng cơ sở làm giàu uranium tại Yongbyon, phần mở rộng mới hoàn thành vào cuối tháng 10 — ngay trước thềm thượng đỉnh ba bên Trump – Tập – Putin tại Thâm Quyến.

Minh họa: Kim Jong Un, nhà máy hạt nhân Yongbyon và bản đồ vệ tinh khu phức hợp
Triều Tiên mở rộng cơ sở làm giàu uranium giữa lúc Trump muốn gặp Kim Jong Un Ảnh minh họa do AI tạo, không phải ảnh hiện trường. SAIGON POST (ảnh minh họa do AI tạo) · Ảnh minh họa do AI tạo · Poster minh họa do AI tạo theo phong cách editorial (SAIGON POST).

Triều Tiên đang âm thầm mở rộng cỗ máy hạt nhân của mình, đúng vào lúc Tổng thống Mỹ Donald Trump công khai bày tỏ mong muốn gặp lại nhà lãnh đạo Kim Jong Un trong chuyến công du châu Á. Thông tin được chính người đứng đầu cơ quan giám sát hạt nhân của Liên Hợp Quốc xác nhận, và ông dùng một từ hiếm khi xuất hiện trong ngôn ngữ ngoại giao: “cực kỳ đáng lo ngại”.

Theo Al Jazeera, Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) Rafael Grossi cho biết một cơ sở hiện có tại trung tâm hạt nhân Yongbyon đã được mở rộng thêm trong vài tháng qua. “Kể từ giữa tháng 9/2026, một phần mở rộng nữa của cơ sở làm giàu uranium ban đầu tại Yongbyon đã được xây dựng, với phần mở rộng mới hoàn thành về mặt bên ngoài vào cuối tháng 10/2026,” ông Grossi nói trong tuyên bố gửi Hội đồng Thống đốc IAEA. “Việc mở rộng liên tục chương trình làm giàu uranium của CHDCND Triều Tiên vẫn cực kỳ đáng lo ngại,” ông nhấn mạnh, dùng tên chính thức của Triều Tiên.

Nước cờ của Bình Nhưỡng được tính rất kỹ: mở rộng nhà máy làm giàu uranium trước thềm thượng đỉnh ba bên ở Thâm Quyến, đúng lúc ông Trump công khai muốn gặp Kim Jong Un.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Bình Nhưỡng đã không cho phép thanh sát viên IAEA vào nước này trong nhiều năm qua. Tuy nhiên, IAEA vẫn theo dõi các cơ sở hạt nhân của Triều Tiên, kể cả thông qua hình ảnh vệ tinh và thông tin nguồn mở. Triều Tiên từng gọi khu phức hợp Yongbyon là “trái tim” của chương trình hạt nhân của mình. Vũ khí hạt nhân có thể được chế tạo bằng uranium làm giàu cao hoặc plutonium cấp vũ khí, và Triều Tiên có cơ sở để sản xuất cả hai loại tại Yongbyon.

Tuần trước, Ngoại trưởng Triều Tiên Choe Son Hui nhấn mạnh việc sở hữu vũ khí hạt nhân là “sự bảo đảm mạnh mẽ nhất” cho chủ quyền của đất nước, đồng thời bác bỏ yêu cầu giải trừ hạt nhân hoàn toàn mà Nhóm các nước công nghiệp phát triển (G7) mới đưa ra. Việc giải trừ kho vũ khí hạt nhân toàn cầu nhiều khả năng sẽ là một chủ đề tại cuộc gặp ba bên giữa ông Trump, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin vào thứ Năm tại Thâm Quyến — cuộc gặp được tổ chức theo yêu cầu của ông Trump.

Trong khi ông Trump bày tỏ mong muốn gặp ông Kim, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio sau đó cho biết chưa có cuộc gặp nào được lên lịch với nhà lãnh đạo Triều Tiên trong chuyến thăm châu Á lần này của Tổng thống. Tuy nhiên, ông Rubio nói thêm rằng Tổng thống sẵn sàng bắt đầu một cuộc đối thoại mới với Bình Nhưỡng. Lần gặp gần nhất giữa ông Trump và ông Kim đã diễn ra từ nhiệm kỳ đầu của ông Trump, và kể từ đó Triều Tiên không những không dừng chương trình hạt nhân mà còn liên tục mở rộng nó — đúng như những gì hình ảnh vệ tinh tại Yongbyon đang cho thấy.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Nước cờ của Bình Nhưỡng được tính rất kỹ: mở rộng nhà máy làm giàu uranium trước thềm thượng đỉnh ba bên ở Thâm Quyến, đúng lúc ông Trump công khai muốn gặp Kim Jong Un. Thông điệp cũng rõ: muốn đối thoại thì cứ đối thoại, nhưng cái giá của mỗi ngày chần chừ là một cơ sở làm giàu mới, một kho uranium lớn hơn. Vũ khí là con bài duy nhất khiến các cường quốc phải ngồi xuống nói chuyện nghiêm túc.

Với Việt Nam, ván cờ này chạm tới hai thứ sống còn: ổn định khu vực và cơm áo của người dân. Một bán đảo Triều Tiên căng thẳng đồng nghĩa với giá năng lượng, chuỗi cung ứng và dòng vốn đầu tư vào Đông Á đều chao đảo — và Việt Nam sẽ cảm nhận từng cơn rung lắc trong đơn hàng xuất khẩu và giá cả thị trường. Ta từng là chủ nhà thượng đỉnh Trump – Kim năm 2019, ta hiểu giá trị của đối thoại — nhưng đối thoại chỉ có ý nghĩa khi các bên thật sự muốn dừng lại. Theo quý vị, ông Trump có nên gặp lại ông Kim khi Bình Nhưỡng vừa mở rộng nhà máy hạt nhân — hay một cuộc gặp như thế chỉ càng tiếp thêm “giấy phép” cho ván cờ leo thang? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.