Hạ viện Mỹ sắp bỏ phiếu luận tội Bộ trưởng Quốc phòng Hegseth: đòn đánh từ chính đảng Cộng hòa
Dân biểu Cộng hòa Thomas Massie đã đệ trình 8 điều khoản luận tội Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth — và Hạ viện có thể phải bỏ phiếu ngay trong tuần này.

Dân biểu Cộng hòa Thomas Massie, bang Kentucky, vừa đệ trình nghị quyết luận tội Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth ngay trong phiên họp đầu tiên của Hạ viện sau cuộc bầu cử giữa kỳ. Theo Al Jazeera, ông Massie đã đọc toàn văn nghị quyết tại Hạ viện hôm thứ Hai, cáo buộc ông Hegseth thi hành các mệnh lệnh bất hợp pháp và đe dọa Hiến pháp. Việc đệ trình khởi động đồng hồ hai ngày, mở đường cho Hạ viện bỏ phiếu ngay trong tuần này.
Nghị quyết cáo buộc ông Hegseth vi phạm Hiến pháp khi tiến hành chiến tranh với Iran mà không có sự cho phép của Quốc hội, như Nghị quyết về Quyền Chiến tranh yêu cầu. Ông Massie cho rằng ông Hegseth đã “nuôi dưỡng một văn hóa hiếu chiến” coi thường quy tắc giao chiến, gây tổn hại cho dân thường — trong đó có vụ Mỹ ném bom một trường học ở Minab, Iran, khiến hơn 150 người chết, gồm khoảng 120 trẻ em, hồi tháng 2. Nghị quyết còn cáo buộc các vụ tấn công của Mỹ vào tàu bị nghi chở ma túy ở vùng Caribe và Thái Bình Dương đã phớt lờ các biện pháp bảo vệ bắt buộc và tương đương giết người ngoài vòng pháp luật, cùng các cáo buộc khác như vụ bắt cóc cựu Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro, hạn chế báo chí tiếp cận Lầu Năm Góc và cuộc chiến ở Yemen chống Houthi.
Trên bàn cờ chính trị Washington, nước cờ luận tội ông Hegseth cho thấy vết nứt đang lớn dần ngay trong lòng đảng Cộng hòa.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Ông Massie đã nêu 8 điều khoản này lần đầu hồi tháng 9, nhưng khi đó Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson đã tránh bỏ phiếu bằng cách cho các nghị sĩ nghỉ sớm. Lần này, ông Massie nói sẽ hoan nghênh phiếu bầu của bất kỳ nghị sĩ nào muốn ông Hegseth ra đi, và thúc giục ông từ chức trước khi phe Dân chủ nắm quyền vào tháng 1 — khi đó các cuộc điều tra sẽ bao gồm lời khai của các quan chức cấp cao về cách Bộ Quốc phòng được điều hành. Ông Hegseth vẫn thách thức, nói ông sẵn sàng bào chữa cho hành động của mình trước Quốc hội “cả ngày”, và đã công bố họp báo vào thứ Ba — lần đầu tiên tại Lầu Năm Góc kể từ tháng 5.
Tổng thống Trump bênh vực ông Hegseth trong một cuộc phỏng vấn với Reuters: “Ông ấy đã thắng hai cuộc chiến. Tôi không hiểu làm sao có thể luận tội ông ấy được.” Ngoại trưởng Marco Rubio cũng nói ông Hegseth “đã làm tốt công việc”, và gọi cuộc chiến Iran là “cần thiết” dù “không hẳn được lòng dân”. Lãnh đạo Dân chủ tại Hạ viện Hakeem Jeffries — người dự kiến trở thành Chủ tịch Hạ viện vào tháng 1 — nói ông ủng hộ luận tội: “Người được gọi là bộ trưởng quốc phòng đã lạm dụng quyền lực, làm suy yếu an ninh quốc gia của chúng ta.” Thượng nghị sĩ Chuck Schumer nói Thượng viện cần đưa ông Hegseth ra xét xử. Chủ tịch Johnson phản đối, cho rằng luận tội “giữa lúc đang có chiến sự ở nước ngoài” sẽ là “điều khủng khiếp”. Theo CNA, nghị quyết có thể đủ phiếu thông qua tại Hạ viện, nhưng việc kết tội ở Thượng viện — nơi cần đa số 2/3 — vẫn khó xảy ra. Cơn giận của cử tri về cuộc chiến Iran đã giúp phe Dân chủ giành quyền kiểm soát Quốc hội tuần trước. Ông Hegseth còn tự ví mình với ông Trump — người từng bị luận tội hai lần — và nói: “Chuyện đó không có tác dụng với Tổng thống Trump, và cũng sẽ không có tác dụng với tôi.”
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Trên bàn cờ chính trị Washington, nước cờ luận tội ông Hegseth cho thấy vết nứt đang lớn dần ngay trong lòng đảng Cộng hòa. Người ra đòn không phải phe Dân chủ mà là Thomas Massie — dân biểu Cộng hòa sắp mãn nhiệm, từng thua ứng viên được ông Trump hậu thuẫn trong cuộc bầu cử sơ bộ đầu năm nay. Ông ta biết nghị quyết khó kết tội được ông Hegseth ở Thượng viện, nhưng chỉ cần buộc Hạ viện bỏ phiếu công khai, ông ta đã ép mọi nghị sĩ phải chọn phe — và ép Nhà Trắng trả giá chính trị cho cuộc chiến Iran.
Với Việt Nam, đây là bài học sống động về kiểm soát quyền lực chiến tranh: ở Mỹ, một bộ trưởng quốc phòng có thể bị luận tội vì phát động chiến tranh mà không hỏi Quốc hội. Và với ví tiền của người Việt, ván cờ này cũng không xa: mỗi lần Washington rung lắc vì luận tội hay điều tra, giá dầu, tỉ giá và dòng vốn toàn cầu lại chao đảo — và hàng xuất khẩu Việt Nam đi Mỹ phải gánh thêm một lớp bất định.
Theo quý vị, việc luận tội ông Hegseth là sự kiểm soát quyền lực cần thiết, hay chỉ là màn đấu đá chính trị giữa lúc nước Mỹ còn đang có chiến sự ở nước ngoài? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.

