Mỹ đưa châu Âu vào bàn đàm phán Ukraine: Putin vẫn không nhượng đất, tù binh được trao đổi kỷ lục
Đặc phái viên Mỹ Jared Kushner và Steve Witkoff cam kết đưa đại diện Liên minh châu Âu vào vòng đàm phán hòa bình tiếp theo với Nga — và Tổng thống Zelensky hoan nghênh. Nhưng tại Moscow, ông Putin khẳng định lập trường về lãnh thổ “không thay đổi”.

Một ngày ngoại giao con thoi từ Moscow tới Dublin vừa mở ra một nước cờ mới trên bàn cờ Ukraine: châu Âu, sau nhiều năm đứng ngoài cửa phòng đàm phán, có thể sắp được ngồi vào bàn.
Theo BBC, các đặc phái viên Mỹ Jared Kushner và Steve Witkoff đã gặp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tại Dublin tối thứ Năm, sau khi gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin ở Moscow cùng ngày. Tại Dublin, hai đặc phái viên cam kết sẽ đưa đại diện Liên minh châu Âu vào vòng đàm phán hòa bình tiếp theo với Nga — và ông Zelensky hoan nghênh ngay lập tức, nói rằng điều đó sẽ đảm bảo EU có “tiếng nói” trong các cuộc thương lượng. Ông Zelensky đã kêu gọi đưa châu Âu vào đàm phán trong nhiều năm, với lý do Kyiv có tham vọng dài hạn là gia nhập Liên minh châu Âu.
Trên bàn cờ Ukraine, nước cờ đưa châu Âu vào bàn đàm phán là một nước cờ mà Kyiv đã chờ nhiều năm — và là một nước cờ mà Moscow luôn tìm cách chặn.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Ông Kushner cho biết Mỹ đã làm việc “rất, rất chặt chẽ trong nhiều tháng qua với người châu Âu và tôi nghĩ điều đó rất quan trọng”. Ông nói thêm rằng ông đã nhấn mạnh với ông Putin tầm quan trọng của việc có đại diện châu Âu “ngồi vào bàn”. “Ông ấy sẵn sàng thử,” ông Kushner nói. Trước đó cùng ngày, bà Kaja Kallas, Phó chủ tịch Ủy ban châu Âu kiêm nhà ngoại giao hàng đầu của EU, nói với BBC rằng sự hiện diện của một đại diện châu Âu cho thấy Điện Kremlin “giờ đã nhận ra châu Âu là một nhân tố lớn” — dù bà cũng bày tỏ nghi ngờ về việc Nga có thực sự muốn tiến tới một thỏa thuận hòa bình hay không.
Nhưng tại Moscow, ông Putin nói lập trường của Nga về cuộc chiến — và yêu sách lãnh thổ của nước này — không thay đổi. Khoảng một phần năm lãnh thổ Ukraine vẫn nằm dưới quyền kiểm soát của lực lượng Nga, và các vụ xâm nhập qua biên giới ngày càng thường xuyên. Các cuộc đàm phán ở Abu Dhabi tuần trước đã không đạt được đột phá trong việc chấm dứt cuộc chiến, dù hai bên báo cáo có tiến triển.
Điểm sáng duy nhất của ngày thứ Năm là Nga và Ukraine đã đồng ý một đợt trao đổi tù binh khác — đợt trao đổi lớn nhất từ khi Nga phát động cuộc xâm lược toàn diện năm 2022. Ông Kushner nói đợt trao đổi sẽ đưa “hàng nghìn người trở về với gia đình”, nhưng không nêu số lượng cụ thể hay thời gian thực hiện. Thủ tướng Ireland Micheál Martin, chủ nhà của cuộc gặp các lãnh đạo châu Âu tại Dublin, nói an ninh của khu vực đã bị “định hình lại về căn bản” bởi cuộc chiến của Nga, và nhiều nước thành viên EU cảm thấy “mối đe dọa hiện hữu” nếu Ukraine sụp đổ.
Căng thẳng giữa Mỹ và Ukraine cũng lộ ra ngay trước cuộc gặp ở Dublin. Ông Zelensky nói quân đội Ukraine đang đối mặt với những hạn chế “có hệ thống” hơn đối với dịch vụ vệ tinh quân sự Starlink — gọi là Starshield — khiến Kyiv khó chặn các drone phản lực của Nga. Công nghệ của SpaceX, công ty của Elon Musk, đóng vai trò sống còn trong liên lạc của chính phủ và tiền tuyến Ukraine.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Trên bàn cờ Ukraine, nước cờ đưa châu Âu vào bàn đàm phán là một nước cờ mà Kyiv đã chờ nhiều năm — và là một nước cờ mà Moscow luôn tìm cách chặn. Châu Âu là bên phải gánh hậu quả trực tiếp nhất nếu chiến tranh lan rộng, là bên phải trả tiền tái thiết, và là bên phải đón người tị nạn — vậy mà bấy lâu nay họ chỉ được đứng ngoài cửa nghe ngóng. Việc ông Putin “sẵn sàng thử” chưa phải là đồng ý: Điện Kremlin từ lâu coi châu Âu là đối thủ, không phải đối tác đàm phán, và lập trường về lãnh thổ của ông Putin vẫn không nhúc nhích một milimét.
Với Việt Nam, ván cờ này chạm tới ví tiền theo đường dài nhất mà ít người để ý: mỗi tháng chiến tranh kéo dài là một tháng giá năng lượng, giá lương thực và chi phí vận tải biển còn bấp bênh — và mỗi nước cờ hòa bình thành công đều có thể kéo giá dầu, giá phân bón và giá cước container xuống. Một châu Âu có tiếng nói tại bàn đàm phán cũng đồng nghĩa với một châu Âu khó bị Mỹ và Nga “chia phần” sau lưng — và đó là bài học cho bất kỳ nước nhỏ nào đang ngồi giữa các cường quốc.
Theo quý vị, việc đưa châu Âu vào bàn đàm phán sẽ mở đường cho hòa bình thật sự — hay chỉ là một nước cờ trang trí trong khi ông Putin vẫn giữ nguyên yêu sách lãnh thổ? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.

