TIN TỨC & GÓC NHÌN · VIỆT NAM VÀ THẾ GIỚI
Saigon Post

Hiểu thế giới. Mở góc nhìn.

Quốc tế

Thẩm phán Mỹ: ICE “chế nhạo lệnh tòa” khi bắt lại người vừa được thả ngay trong trại giam

Ít nhất 18 người ở Colorado đã bị giam quá hạn hoặc bị bắt lại chỉ vài phút sau khi thẩm phán ra lệnh thả — và tòa án liên bang vừa tuyên bố các quan chức chính phủ khinh thường tòa.

Minh họa: nữ thẩm phán Mỹ cầm búa, nhân viên ICE bắt lại người bị giam tại cổng trại giam
Thẩm phán Mỹ: ICE “chế nhạo lệnh tòa” khi bắt lại người vừa được thả ngay trong trại giam Ảnh minh họa do AI tạo, không phải ảnh hiện trường. SAIGON POST (ảnh minh họa do AI tạo) · Ảnh minh họa do AI tạo · Poster minh họa do AI tạo theo phong cách editorial (SAIGON POST).

Một thẩm phán liên bang Mỹ vừa dùng những lời lẽ hiếm thấy để nói về cơ quan thực thi di trú quyền lực nhất nước: ICE đã “chế nhạo lệnh tòa”. Thẩm phán quận Charlotte Sweeney tại Colorado tuyên bố Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) “đã chế nhạo các lệnh của tòa án” ở Colorado, và tòa đã kết luận các quan chức chính phủ khinh thường tòa vì đã bắt lại ngay lập tức một người đàn ông mà thẩm phán vừa ra lệnh thả. Bà Sweeney quyết định không áp dụng biện pháp xử lý thêm, vì cho rằng các quan chức đã “khắc phục hành vi khinh thường bằng cách chấm dứt hành vi đang xét”, theo lời tuyên thệ của một quan chức trước tòa, theo The Guardian.

Theo CPR News — bộ phận tin tức của Đài Phát thanh Công cộng Colorado — ít nhất 18 người ở Colorado đã bị giam giữ lâu hơn mức đáng ra hoặc bị bắt lại trong vòng vài phút sau khi được thả theo lệnh của thẩm phán trong sáu tuần qua. Các luật sư di trú ước tính con số thực tế có thể cao hơn, vì một số người nhập cư tự đại diện cho mình mà không có luật sư. Hiện tượng người bị giam giữ di trú được thả rồi nhanh chóng bị bắt lại đã trở nên rõ rệt trong những tháng gần đây và các nhà vận động pháp lý cho rằng xu hướng này đang gia tăng. Có người bị bắt lại vài ngày sau đó, có người thậm chí chưa kịp rời khỏi trung tâm giam giữ, và theo các nhà vận động, thường là vi phạm lệnh của tòa án liên bang.

Ván cờ ở đây không phải là nhập cư đúng hay sai — mà là lệnh của tòa còn trọng lượng hay không.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

ICE — thuộc Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) — là bộ mặt của chiến dịch trấn áp nhập cư và trục xuất của Tổng thống Donald Trump, mà các nhóm nhân quyền cho rằng đã vi phạm quyền tự do ngôn luận và quyền được xét xử công bằng. Các nhóm nhân quyền cũng nói chiến dịch này đã tạo ra môi trường không an toàn, đặc biệt đối với các nhóm dân tộc thiểu số, những người đã bày tỏ lo ngại về việc bị phân biệt đối xử dựa trên chủng tộc. Chính quyền Trump khẳng định các hành động của mình nhằm cải thiện an ninh trong nước và tuân thủ pháp luật. ICE và DHS đã không trả lời ngay yêu cầu bình luận về phát biểu của thẩm phán hôm thứ Tư.

Phán quyết đến trong bối cảnh Đảng Dân chủ vừa giành đa số ở cả Hạ viện và Thượng viện trong cuộc bầu cử giữa kỳ, và giờ đây đặt mục tiêu buộc chính quyền Trump phải chịu trách nhiệm về các chính sách nhập cư của mình. Reuters cũng tham gia đưa tin về vụ việc. Đối với những người bị giam giữ, phán quyết của thẩm phán Sweeney là một chiến thắng mang tính biểu tượng — nhưng cũng cho thấy giới hạn của nó: tòa tuyên bố khinh thường, rồi lại thôi không xử phạt, vì cơ quan vi phạm hứa sẽ dừng lại. Lệnh của tòa có còn là lệnh, nếu người vi phạm chỉ cần nói “chúng tôi sẽ không làm nữa” là xong?

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Ván cờ ở đây không phải là nhập cư đúng hay sai — mà là lệnh của tòa còn trọng lượng hay không. Khi cơ quan thực thi pháp luật tự cho mình quyền bắt lại người thẩm phán vừa thả, ngay tại cửa trại giam, thì đó không còn là thực thi pháp luật nữa, mà là thách thức trực diện quyền lực tư pháp. Thẩm phán Sweeney đã “tha” vì đối phương hứa dừng — khôn ngoan để tránh leo thang, nhưng cũng là tiền lệ nguy hiểm: lần sau ICE có thể lại thử, vì cái giá gần như bằng không.

Với Việt Nam, câu chuyện này đáng đọc không phải vì di trú Mỹ, mà vì nguyên tắc: một khi cơ quan hành pháp coi lệnh tòa là thứ có thể lách, thì người dân thường — kể cả người Việt sinh sống, làm việc ở Mỹ — sẽ là những người trả giá đầu tiên. Quyền lực chỉ được kiểm soát khi tòa án dám nói thẳng, và khi lời nói đó đi kèm hậu quả thật sự — chứ không phải chỉ một lời hứa. Theo quý vị, tòa nên xử phạt thật nặng để làm gương, hay tha thứ vì cơ quan đã hứa chấm dứt là đủ? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.