Ebola ở Congo vượt 11.000 ca, 5.387 người chết: chủng virus chưa có vắc-xin
Số ca Ebola được xác nhận tại Cộng hòa Dân chủ Congo đã lên tới 11.042, với ít nhất 5.387 ca tử vong — đợt bùng phát lớn nhất và chết chóc nhất trong lịch sử nước này, do một chủng virus hiếm chưa có vắc-xin đặc hiệu.

Số ca Ebola được xác nhận tại Cộng hòa Dân chủ Congo (DRC) đã lên tới 11.042, với ít nhất 5.387 ca tử vong, theo dữ liệu chính phủ công bố hôm thứ Ba. Các con số được đưa ra trong lúc giới chức y tế nước này đang vật lộn để khống chế đợt bùng phát Ebola lớn nhất và chết chóc nhất trong lịch sử Congo.
Theo Al Jazeera, đợt bùng phát do chủng Bundibugyo hiếm gặp của virus Ebola gây ra. Đây hiện là đợt bùng phát Ebola lớn thứ hai và chết chóc thứ hai từng được ghi nhận, chỉ sau đại dịch Tây Phi 2014–2016 — đợt dịch đã lây nhiễm hơn 28.600 người và cướp đi sinh mạng của hơn 11.000 người. Tám trong số 26 tỉnh của DRC đã bị ảnh hưởng, và nhiều ca tử vong xảy ra bên ngoài các trung tâm điều trị. Phát hiện chậm trễ, xung đột và hệ thống y tế căng thẳng đã khiến virus lây lan nhanh hơn so với các đợt bùng phát trước đây.
Trên bàn cờ y tế toàn cầu, chủng Bundibugyo là một nước cờ hiểm: một virus giết một nửa số người nhiễm, lây lan qua 8 tỉnh, vượt biên giới ba khu vực châu Phi — mà thế giới vẫn chưa có vắc-xin đặc hiệu cho nó.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Việc khống chế dịch đặc biệt khó khăn vì chưa có vắc-xin hay phương pháp điều trị nào được phát triển riêng cho chủng Bundibugyo — chủng virus giết chết khoảng một nửa số người nhiễm. Đầu tháng này, Tổ chức Y tế Thế giới đã phê duyệt thử nghiệm lâm sàng hai loại vắc-xin Ebola mới và cho biết dự kiến có kết quả vào đầu năm 2027. Các ca bệnh hiện đã được ghi nhận ở Đông, Trung và Tây Phi, khiến đợt bùng phát này có phạm vi địa lý rộng nhất trong số các đợt bùng phát Ebola trên lục địa cho tới nay.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Trên bàn cờ y tế toàn cầu, chủng Bundibugyo là một nước cờ hiểm: một virus giết một nửa số người nhiễm, lây lan qua 8 tỉnh, vượt biên giới ba khu vực châu Phi — mà thế giới vẫn chưa có vắc-xin đặc hiệu cho nó. Đại dịch Tây Phi 2014–2016 từng dạy cả thế giới một bài học đắt giá: Ebola không ở yên một chỗ, nó đi theo đường bay, đường biên giới và đường thương mại. Một ổ dịch ở Congo hôm nay có thể thành một ca bệnh ở sân bay châu Âu hay châu Á ngày mai — và khi đó, cái giá không còn tính bằng số ca ở châu Phi nữa.
Với Việt Nam, bài học nằm ở sự chuẩn bị chứ không phải nỗi sợ. Việt Nam từng khống chế thành công SARS và COVID-19 bằng hệ thống giám sát biên giới, cách ly nhanh và truy vết quyết liệt — chính những quân bài đó mới là lá chắn trước một virus như Bundibugyo. Nhưng lá chắn chỉ có tác dụng khi còn được mài sắc: kiểm dịch sân bay, dự trữ sinh phẩm xét nghiệm, và kế hoạch ứng phó sẵn sàng trước khi ca bệnh đầu tiên xuất hiện. Phòng dịch giống như giữ ví tiền: rẻ nhất là lúc chưa có chuyện gì xảy ra, đắt nhất là lúc đã muộn.
Theo quý vị, trước một chủng Ebola chưa có vắc-xin và đang lan rộng nhất từ trước tới nay, thế giới nên dồn tiền cho vắc-xin trước hay cho việc dập dịch tại chỗ trước? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.

