TIN TỨC & GÓC NHÌN · VIỆT NAM VÀ THẾ GIỚI
Saigon Post

Hiểu thế giới. Mở góc nhìn.

Quốc tế

Pháp rung chuyển cuối tuần thứ tư liên tiếp: 146.000 người xuống đường, hơi cay mù mịt ở Paris

Khoảng 146.000 người biểu tình trên khắp nước Pháp vào thứ Bảy để phản đối chi phí sinh hoạt tăng cao, trong bối cảnh cuộc bầu cử tổng thống tháng 4 đang tới gần và cả hai phe cực hữu lẫn cực tả đều dẫn đầu các cuộc thăm dò.

Minh họa: đám đông biểu tình và cảnh sát chống bạo động ở Paris, tháp Eiffel phía sau
Pháp rung chuyển cuối tuần thứ tư liên tiếp: 146.000 người xuống đường, hơi cay mù mịt ở Paris. Ảnh minh họa do AI tạo, không phải ảnh hiện trường. SAIGON POST (ảnh minh họa do AI tạo) · Ảnh minh họa do AI tạo · Poster minh họa do AI tạo theo phong cách editorial (SAIGON POST).

Paris lại chìm trong hơi cay vào tối thứ Bảy. Lần thứ tư liên tiếp trong vòng hơn một tháng, hàng trăm nghìn người Pháp xuống đường — lần này không chỉ vì trường học, mà vì bữa cơm, tiền thuê nhà và những hóa đơn đang leo thang từng ngày.

Theo Al Jazeera, khoảng 146.000 người đã biểu tình trên khắp nước Pháp vào thứ Bảy 7/11 để phản đối chi phí sinh hoạt tăng cao, trong đó có 46.000 người ở Paris. Đó là con số do Bộ Nội vụ công bố; các công đoàn đưa ra con số cao hơn nhiều — 250.000 người trên cả nước, trong đó 75.000 người ở thủ đô.

Bốn cuối tuần liên tiếp, một phong trào khởi phát từ sân trường đã trở thành ván cờ lớn nhất của nước Pháp — và nước đi quyết định không nằm ở Paris, mà nằm ở lá phiếu tháng 4 tới.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Cuộc biểu tình diễn ra chỉ vài ngày sau khi khoảng 575.000 người tham gia một cuộc tuần hành do các công đoàn tổ chức. Khoảng 70.000 nhân viên an ninh đã được triển khai trên cả nước trong ngày thứ Bảy, và Bộ trưởng Nội vụ Laurent Nunez cảnh báo chính quyền sẽ “sẵn sàng chờ đợi” bất kỳ ai gây bạo loạn hay cướp bóc.

Xô xát đã nổ ra giữa cảnh sát và một số người biểu tình ở Paris, dù số người tham gia thấp hơn những tuần trước. Hình ảnh do hãng tin CLPRESS đăng tải cho thấy cảnh sát xông vào đám đông và dùng hơi cay để giải tán, một cảnh sát còn bị ghi lại cảnh dùng dùi cui đánh người biểu tình. Theo hãng tin AFP, cảnh sát cho biết một nhóm khoảng 200 người đã tấn công lực lượng chức năng khi họ đang bắt giữ một người đàn ông đốt thùng rác ở một quảng trường tại Paris. Tại Lyon, cảnh sát cũng bắn hơi cay để giải tán vài trăm người đang chặn đường trong một cuộc tụ tập không phép ở trung tâm thành phố.

Phong trào bắt đầu từ tháng 9, khởi phát từ điều kiện nghèo nàn và thiếu nguồn lực ở các trường trung học Pháp, rồi lan rộng thành làn sóng phản đối mức sống ngày càng tệ. Phong trào vẫn do sinh viên dẫn dắt, nhưng người tham gia nay đủ mọi lứa tuổi. Phóng viên Natacha Butler của Al Jazeera tại Paris kể, một công nhân đường sắt nói với bà rằng anh xuống đường không chỉ để phản đối chi phí sinh hoạt, mà còn để ủng hộ giới trẻ. “Không còn nghi ngờ gì nữa, các công đoàn — vốn đã suy yếu trong những năm gần đây — thực sự cảm thấy có động lực,” Butler nói. “Nhiều công nhân mà tôi trò chuyện đều nói đây là lúc để gây sức ép đòi tăng lương và cải thiện điều kiện làm việc.”

Các cuộc biểu tình diễn ra trong bối cảnh nước Pháp chuẩn bị cho cuộc bầu cử tổng thống vào tháng 4. Các cuộc thăm dò đưa ứng viên cực hữu Marine Le Pen của đảng National Rally lên dẫn đầu, tiếp theo là ứng viên cực tả Jean-Luc Mélenchon của đảng France Unbowed. Hôm thứ Bảy, Mélenchon đã công bố chương trình tranh cử trước khoảng 17.000 người ủng hộ, hứa làm điều ngược lại với Tổng thống đương nhiệm Emmanuel Macron: kích thích kinh tế bằng chi tiêu tiêu dùng và “những khoản hàng tỷ [euro] đã có sẵn”, đồng thời chuyển các khoản tiết kiệm đó “về phục vụ nhu cầu sinh thái và xã hội của đất nước”.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Bốn cuối tuần liên tiếp, một phong trào khởi phát từ sân trường đã trở thành ván cờ lớn nhất của nước Pháp — và nước đi quyết định không nằm ở Paris, mà nằm ở lá phiếu tháng 4 tới. Le Pen dẫn đầu các cuộc thăm dò, Mélenchon bám sát phía sau, còn Macron — người từng được coi là trung tâm — giờ chỉ còn là cái tên mà cả hai phe đều hứa sẽ làm ngược lại. Đó là dấu hiệu của một bàn cờ đang lật: khi chi phí sinh hoạt trở thành nỗi đau chung, cử tri không còn chọn theo ý thức hệ, mà chọn theo ví tiền.

Với người Việt, câu chuyện này không xa lạ. Giá cả leo thang, lương chạy không kịp giá — đó cũng là nỗi lo thường trực ở mỗi gia đình Việt, từ chợ đầu mối tới hóa đơn tiền điện. Khác biệt chỉ ở chỗ, người Pháp xuống đường, còn người Việt thường chọn cách thắt lưng, xoay xở. Nhưng ván cờ thì giống nhau: khi đời sống bị bóp nghẹt, chính trị không còn là chuyện của riêng ai, và những phong trào bắt đầu từ giới trẻ thường là quân bài khó đoán nhất trên bàn cờ.

Theo quý vị, khi sinh viên Pháp biến nỗi lo cơm áo thành một phong trào có thể định đoạt cả cuộc bầu cử, liệu các chính trị gia còn dám xem nhẹ tiếng nói của thế hệ trẻ — hay ván cờ tháng 4 sẽ được quyết định ngay từ những con phố hôm nay?

Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.