TIN TỨC & GÓC NHÌN · VIỆT NAM VÀ THẾ GIỚI
Saigon Post

Hiểu thế giới. Mở góc nhìn.

Quốc tế

Scott Colom thắng ghế Thượng viện Mississippi: người da đen đầu tiên đắc cử từ bang này sau hơn 150 năm

Ứng viên Dân chủ Scott Colom đã đánh bại thượng nghị sĩ đương nhiệm Cindy Hyde-Smith sau hơn một tuần kiểm phiếu, trở thành người da đen đầu tiên được bầu vào Thượng viện từ Mississippi kể từ thời Tái thiết — một cú sốc ở bang vốn được coi là thành trì vững chắc nhất của đảng Cộng hòa.

Minh họa: thượng nghị sĩ Scott Colom giơ nắm tay chiến thắng, Điện Capitol và hòm phiếu Mỹ
Scott Colom thắng ghế Thượng viện Mississippi: người da đen đầu tiên đắc cử từ bang này sau hơn 150 năm. Ảnh minh họa do AI tạo, không phải ảnh hiện trường. SAIGON POST (ảnh minh họa do AI tạo) · Ảnh minh họa do AI tạo · Poster minh họa do AI tạo theo phong cách editorial (SAIGON POST).

Ứng viên Dân chủ Scott Colom đã đánh bại thượng nghị sĩ Cộng hòa đương nhiệm Cindy Hyde-Smith, trở thành người da đen đầu tiên được bầu vào Thượng viện từ Mississippi kể từ thời Tái thiết — một cú sốc chính trị ở một trong những bang đỏ vững chắc nhất nước Mỹ, sau hơn một tuần kiểm phiếu căng thẳng.

Colom mở ra khoảng cách mong manh trước Hyde-Smith vào cuối đêm bầu cử, và khoảng cách này nới rộng dần khi giới chức bầu cử kiểm đếm phiếu vắng mặt và phiếu tạm thời. Hãng tin AP chính thức xác nhận kết quả vào thứ Tư (11/11), khi rõ ràng Hyde-Smith không thể thu hẹp khoảng cách. Theo số liệu của CBS mà BBC dẫn lại, Colom giành 49,2% số phiếu, Hyde-Smith được 48,7%, ứng viên độc lập được 2,1% — chỉ vài nghìn phiếu chênh lệch. Bà Hyde-Smith đã thừa nhận thất bại trong một video hai phút đăng trên mạng xã hội: “Dù đây không phải là kết quả chúng tôi đã làm việc và hy vọng, tôi tôn trọng quyết định của cử tri Mississippi. Tôi muốn chúc mừng Scott Colom và chúc ông mọi điều tốt đẹp khi gánh vác trọng trách to lớn đại diện cho bang tuyệt vời của chúng ta.”

Trên bàn cờ chính trị Mỹ, Mississippi là nước cờ mà không ai ngờ đảng Dân chủ có thể đi được.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Mississippi đã không bầu một thượng nghị sĩ Dân chủ nào kể từ năm 1982, và đã không đưa một người da đen nào vào Thượng viện kể từ năm 1875. Colom cũng là người da đen đầu tiên được bầu trực tiếp vào Thượng viện trong lịch sử bang — vào thời Tái thiết, các thượng nghị sĩ do cơ quan lập pháp bang lựa chọn. Người da đen cuối cùng được bầu vào Thượng viện từ Mississippi, Blanche K. Bruce, sinh ra trong cảnh nô lệ. Với chiến thắng của Colom, phe Dân chủ sẽ nắm ít nhất 55 ghế trong Thượng viện 100 ghế — mức tăng lớn nhất của đảng trong một kỳ bầu cử giữa kỳ kể từ năm 1986. Cuộc đua ở Alaska vẫn chưa ngã ngũ.

Chiến thắng này khép lại một làn sóng phẫn nộ trên toàn quốc nhắm vào chính quyền của Tổng thống Donald Trump, cuốn phăng các ứng viên Cộng hòa ở những nơi mà đảng Dân chủ không cạnh tranh nổi trong nhiều thập kỷ. Theo các cuộc thăm dò sau bầu cử mà BBC dẫn lại, làn sóng phản đối đảng Cộng hòa chủ yếu xuất phát từ khó khăn kinh tế — bị cho là do thuế quan của chính quyền Trump và cuộc chiến với Iran.

Colom có bề dày thành tích ở bang nhà. Năm 2015, ông đánh bại một đương nhiệm gần 30 năm để trở thành công tố viên quận da đen đầu tiên của khu vực tư pháp số 16, với tỉ lệ kết tội lên tới 94%. Tổng thống Joe Biden từng đề cử Colom làm thẩm phán liên bang, và ông dường như chắc chắn được bổ nhiệm trọn đời — cho tới khi chính Hyde-Smith chặn ông khỏi phiên điều trần xác nhận.

Chiến dịch của Colom vận động khắp cả 82 hạt của bang với khẩu hiệu “Mississippi matters” (Mississippi có ý nghĩa). Ông tấn công đối thủ bằng biệt danh “Cindy High Prices” (Cindy Giá Cao), gắn bà với thuế quan của Trump, và tận dụng một khoảnh khắc gây bão: khi được hỏi về giá thịt bò tăng cao, bà Hyde-Smith đáp “quý vị có rất nhiều loại protein để lựa chọn”. Chiến dịch của Colom lập tức làm một quảng cáo 30 giây từ câu nói đó, rồi lái một xe taco “chọn protein của bạn” đi khắp bang, phát taco miễn phí cho cử tri.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Trên bàn cờ chính trị Mỹ, Mississippi là nước cờ mà không ai ngờ đảng Dân chủ có thể đi được. Đây là bang mà ông Trump thắng hơn 22 điểm trong cuộc bầu cử năm 2024, là nơi đảng Cộng hòa thắng liên tiếp từ năm 1982 — vậy mà một công tố viên địa phương, với khẩu hiệu “Mississippi có ý nghĩa” và một chiếc xe taco, đã lật đổ cả một thượng nghị sĩ đương nhiệm. Nước cờ này không thắng bằng tiền — chủ tịch NAACP Leon Russell nói thẳng: “Không có nhiều tiền, nhưng có rất nhiều tổ chức” — mà thắng bằng sự phẫn nộ về giá cả sinh hoạt.

Với Việt Nam, bài học từ Mississippi rất thực dụng: cử tri có thể tha thứ nhiều thứ, nhưng không tha thứ cho ví tiền bị bóp nghẹt. Thuế quan, giá thịt bò, hóa đơn tạp hóa, bảo hiểm y tế — những thứ tưởng chừng nhỏ nhặt ấy đã quyết định một ghế Thượng viện ở bang đỏ nhất nước Mỹ.

Theo quý vị, chiến thắng của Colom là dấu hiệu cho thấy cử tri Mỹ đã chán thuế quan và giá cả leo thang — hay chỉ là một cú sốc nhất thời ở một bang đặc biệt? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.