TIN TỨC & GÓC NHÌN · VIỆT NAM VÀ THẾ GIỚI
Saigon Post

Hiểu thế giới. Mở góc nhìn.

Quốc tế

Trùm ma túy Guadalajara Félix Gallardo chết ở tuổi 80 sau gần bốn thập kỷ ngồi tù

Người sáng lập băng đảng đầu tiên đưa cocaine vào Mỹ với quy mô lớn đã qua đời vì suy đa tạng trong bệnh viện ở Guadalajara — khép lại cuộc đời của 'ông trùm của các ông trùm', kẻ đã định hình cả một thời đại buôn lậu ma túy.

Miguel Ángel Félix Gallardo — người đàn ông được coi là một trong những kẻ buôn lậu ma túy lớn nhất lịch sử — đã chết trong bệnh viện ở tuổi 80, khép lại gần bốn thập kỷ ngồi sau song sắt. Theo nhà chức trách an ninh địa phương, ông được chuyển tới một bệnh viện tư ở thành phố Guadalajara hai ngày trước đó rồi suy đa tạng, qua đời vào khoảng 2 giờ chiều Chủ nhật.

Félix Gallardo là người sáng lập băng đảng Guadalajara, tổ chức đầu tiên đưa cocaine vào Mỹ với quy mô lớn và liên minh với các ông trùm Colombia, trong đó có băng Medellín của Pablo Escobar. Có thời điểm, khoảng 80% lượng cocaine vào Mỹ đến từ băng Medellín, và tổ chức của Félix Gallardo đóng vai trò chủ chốt trong việc vận chuyển số hàng đó qua biên giới. Ông được gọi là 'ông trùm của các ông trùm' — The Godfather của giới buôn lậu Mexico.

Trên bàn cờ ma túy châu Mỹ, cái chết của Félix Gallardo là nước cờ khép lại một thời đại — nhưng không phải là chiến thắng.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Sinh năm 1946 tại Culiacan, bang Sinaloa, Félix Gallardo từng là cảnh sát rồi vệ sĩ cho một thống đốc địa phương, trước khi trở thành kiến trúc sư của ngành buôn lậu ma túy hiện đại của Mexico: dùng máy bay hạng nhẹ vận chuyển hàng xuyên lục địa, dùng tiền hối lộ để mua sự bảo vệ của quan chức tha hóa. Đế chế của ông mở rộng suốt thập niên 1970 và 1980, châm ngòi cho những cuộc chiến giành địa bàn kéo dài hàng chục năm với hàng trăm nghìn người chết và mất tích, theo Al Jazeera.

Bị bắt năm 1989, Félix Gallardo lĩnh án 40 năm tù vì buôn ma túy và vũ khí, rồi thêm 37 năm nữa vào năm 2017 sau khi tòa liên bang kết tội ông trong vụ bắt cóc và sát hại đặc vụ chống ma túy Mỹ Enrique 'Kiki' Camarena cùng phi công Alfredo Zavala Avelar năm 1985 — vụ án từng gây ra tranh cãi ngoại giao gay gắt với Washington. Ông luôn phủ nhận trách nhiệm. Những năm cuối đời, ông mù một mắt, gần như điếc và không thể tự đi lại; năm 2022 ông được cho tại ngoại vì lý do sức khỏe nhưng trục trặc kỹ thuật với thiết bị giám sát điện tử khiến việc chuyển đi không thành.

Cuộc đời ông được đưa lên màn ảnh qua vai diễn của Diego Luna trong loạt phim Narcos: Mexico của Netflix năm 2018. Chính Félix Gallardo cũng là người đã đưa Joaquín 'El Chapo' Guzmán vào tổ chức, giao cho hắn phụ trách hậu cần — và từ sự tan rã của băng Guadalajara sau khi ông bị bắt, băng Sinaloa của Guzmán đã ra đời, trở thành cái tên tiếp theo đồng nghĩa với buôn lậu ma túy quy mô lớn. Guzmán lĩnh án chung thân năm 2019.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Trên bàn cờ ma túy châu Mỹ, cái chết của Félix Gallardo là nước cờ khép lại một thời đại — nhưng không phải là chiến thắng. Ông ta chết trong bệnh viện, già yếu và mù lòa, còn đế chế ông ta dựng lên thì vẫn sống: các băng đảng kế thừa vẫn vận chuyển hàng qua biên giới, vẫn hối lộ, vẫn giết chóc. Bắt được 'ông trùm' chưa bao giờ đồng nghĩa với việc dẹp được thị trường.

Với Việt Nam, bài học này không xa lạ: cuộc chiến chống ma túy không thắng bằng một vụ bắt giữ, mà bằng việc cắt đứt cả chuỗi cung — từ biên giới đến đường dây tiêu thụ trong nước. Khi một 'ông trùm' ngã xuống mà thị trường vẫn nguyên vẹn, câu hỏi đặt ra không phải là ai thay thế ông ta, mà là vì sao thị trường ấy không bao giờ cạn cầu. Theo quý vị, muốn dẹp ma túy thì nên đánh vào kẻ cầm đầu — hay vào chính nhu cầu nuôi sống chúng? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.