Bùn đất sập lều ở Gaza, ít nhất 4 người chết: mùa đông tới và 70.000 lều đã ngập nước
Một bờ cát sụp xuống lều của gia đình di tản ở Deir el-Balah sau cơn bão mùa đông đầu tiên — trong lúc 70.000 lều đã ngập và hơn nửa triệu trẻ em sống trong điều kiện trú ẩn “nguy cấp hoặc thảm khốc”.

Mùa đông chưa tới hẳn mà cái chết đã tới trước. Tối Chủ nhật, một bờ cát sụp xuống lều của một gia đình di tản ở phía nam Deir el-Balah, miền trung Gaza, sau cơn bão mùa đông đầu tiên của năm — ít nhất 4 người chết, theo Bộ Y tế Gaza, trong đó có 3 trẻ em và một phụ nữ; con số ban đầu được báo là 5 người, và còn 2 người mất tích. Năm người bị thương đã được cứu ra, theo BBC.
Bộ Y tế Gaza sáng thứ Hai xác nhận 4 người chết — 3 trẻ em và một phụ nữ, được xác định là Tahrir Nabhan cùng các em Mariam Nabhan, Salah và Habiba al-Zein; con số ban đầu được báo là 5 người, và còn 2 người mất tích. “Khi bờ đất sụp xuống, những người đó không có cơ hội chạy thoát hay tự bảo vệ mình,” phóng viên Tareq Abu Azzoum của Al Jazeera tường thuật từ Deir el-Balah. Một nhân chứng, Mustafa al-Masri, kể với BBC rằng anh cùng thanh niên trong trại “kéo các em ra bằng tay không, đưa lên xe cứu thương”. Cha của các em tới nơi và gào lên: “Con tôi, con tôi, con tôi, con tôi.”
Trên bàn cờ Gaza, mùa đông là nước cờ mà không ai muốn đánh nhưng ai cũng biết sẽ tới.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Cơn bão cuối tuần đã nhấn chìm khoảng 70.000 lều trên khắp Gaza. Theo tổ chức Save the Children, hơn nửa triệu trẻ em đang sống trong điều kiện trú ẩn “nguy cấp hoặc thảm khốc”. Lực lượng Phòng vệ Dân sự Gaza cho biết nước ngập tới 1,5 m ở một số nơi và họ chỉ đáp ứng được 10% trong số 2.100 cuộc gọi cầu cứu nhận được. Thiết bị cứu hộ chuyên dụng khan hiếm vì các hạn chế của quân đội Israel, khiến người dân phải đào bằng tay không.
Văn phòng Truyền thông Chính phủ Gaza gọi đây là “cảnh tượng đáng làm xấu hổ lương tâm nhân loại”, đổ lỗi cho Israel, Mỹ và cộng đồng quốc tế vì “sự im lặng tuyệt đối” và ngăn chặn vật liệu trú ẩn, nhà lưu động (caravan), nhiên liệu và phụ tùng. Theo thỏa thuận ngừng bắn được công bố hơn một năm trước, các caravan — giải pháp bền hơn lều — phải được đưa vào, nhưng Save the Children nói chính quyền Israel đã nhiều lần chặn chúng, khiến hàng trăm nghìn trẻ em phải đối mặt với một mùa đông khốn khó nữa.
Bức tranh lớn hơn còn u ám hơn. Điều phối viên khủng hoảng khu vực của Tổ chức Di cư Quốc tế, Karl Baker, nói với BBC rằng 2,1 triệu dân Gaza đang bị dồn vào chỉ 30% diện tích lãnh thổ, nhiều người “đáng tiếc là đang sống ở những nơi vốn không bình thường nếu không phải thời xung đột”. Liên Hợp Quốc ước tính khoảng 80% công trình ở Gaza đã bị phá hủy hoặc hư hại, hơn 1,9 triệu người phải di tản — 1,2 triệu người trong số đó đang sống trong lều hoặc nơi trú tạm. Cơ quan Cogat của quân đội Israel cho biết hơn 91.000 lều đã được đưa vào kể từ khi “Kế hoạch Gaza mùa đông” bắt đầu, nhưng sẽ không cho phép thiết bị có thể dùng cho mục đích quân sự. Hơn 74.600 người đã thiệt mạng kể từ khi chiến tranh Gaza bắt đầu ngày 7/10/2023, theo số liệu của Bộ Y tế Gaza mà Liên Hợp Quốc coi là đáng tin; hơn 1.600 người Palestine đã thiệt mạng kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực tháng 10/2025.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Trên bàn cờ Gaza, mùa đông là nước cờ mà không ai muốn đánh nhưng ai cũng biết sẽ tới. Lệnh ngừng bắn ký tháng 10/2025 hứa hẹn caravan thay lều, hứa hẹn thiết bị, hứa hẹn một mùa đông khác — nhưng hứa hẹn thì nằm trên giấy, còn nước mưa thì nằm trong lều. Khi một bờ cát có thể giết chết cả một gia đình chỉ vì họ không có chỗ nào khác để dựng lều, thì câu hỏi là vì sao sau hơn một năm ngừng bắn, 1,2 triệu người vẫn phải ngủ trong lều giữa mùa mưa.
Với Việt Nam, câu chuyện này là một tấm gương soi đau lòng mà quen thuộc: một dân tộc từng sống qua những mùa đông trong hầm trú ẩn và những mái nhà tranh giữa bom đạn sẽ hiểu rõ nhất cái giá của việc không có một mái nhà chắc chắn. Bài học ở đây không nằm ở chính trị, mà ở một điều giản dị: trong bất kỳ cuộc chiến nào, người trả giá đầu tiên và lâu nhất luôn là dân thường — và những đứa trẻ ngủ trong lều ướt hôm nay sẽ mang theo mùa đông ấy suốt đời.
Theo quý vị, khi lệnh ngừng bắn đã có hơn một năm mà 70.000 lều vẫn ngập nước, thì trách nhiệm thuộc về bên chặn vật liệu, bên hứa mà không làm, hay cả bàn cờ quốc tế đã quay lưng? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.

