TIN TỨC & GÓC NHÌN · VIỆT NAM VÀ THẾ GIỚI
Saigon Post

Hiểu thế giới. Mở góc nhìn.

Quốc tế

Châu Âu náo loạn vì đe dọa đánh bom và tấn công mạng: tủ lạnh siêu thị cũng thành mục tiêu

Tủ lạnh siêu thị bị hack, ngân hàng máu bị đe dọa, hàng chục chuyến bay phải chuyển hướng — làn sóng phá hoại kiểu mới đang khiến người dân châu Âu bất an ngay trong sinh hoạt thường ngày.

Minh họa: tin tặc đội mũ trùm trước màn hình cảnh báo, máy bay và siêu thị châu Âu phía sau
Châu Âu náo loạn vì đe dọa đánh bom và tấn công mạng: tủ lạnh siêu thị cũng thành mục tiêu. Ảnh minh họa do AI tạo, không phải ảnh hiện trường. SAIGON POST (ảnh minh họa do AI tạo) · Ảnh minh họa do AI tạo · Poster minh họa do AI tạo theo phong cách editorial (SAIGON POST).

Tủ lạnh siêu thị bị hack, ngân hàng máu bị đe dọa, hàng chục chuyến bay phải chuyển hướng, và chính phủ Anh phải lên sóng kêu gọi người dân “Hãy sẵn sàng”. Trong vài ngày và vài tuần qua, châu Âu đang hứng chịu một làn sóng quấy rối kỳ lạ — không phải chiến tranh theo nghĩa truyền thống, mà là những đòn đánh vào chính sinh hoạt thường ngày, khiến hàng triệu người dân bỗng thấy bất an ngay trong siêu thị, ở sân bay và trước màn hình máy tính.

Theo The New York Times, tủ lạnh tại các siêu thị trên khắp châu Âu đã bị tin tặc tấn công, trong đó có một cửa hàng ở Stockholm mà ảnh chụp cho thấy tủ đông bị phá hỏng. Ngân hàng máu cũng nằm trong danh sách mục tiêu. Cùng lúc, hàng loạt đe dọa đánh bom nhằm vào máy bay đã khiến hàng chục chuyến bay phải dừng bay hoặc chuyển hướng, một số tòa soạn bị yêu cầu sơ tán. Có những chuyến bay phải cần máy bay quân sự hộ tống tới nơi hạ cánh an toàn.

Đây chính là hình hài của chiến tranh lai trong thời đại số: không cần một viên đạn, chỉ cần khiến người dân không còn tin rằng siêu thị, sân bay hay bệnh viện là an toàn.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Al Jazeera cho biết thêm: loạt đe dọa đánh bom trong tuần này đã khiến các chuyến bay phải dừng lại và các sân bay đặt trong tình trạng báo động cao. Không tìm thấy chất nổ nào, và các đe dọa dường như là giả. Nhưng sự gián đoạn không chỉ dừng ở hàng không — tin tặc còn nhắm vào tủ đông siêu thị ở nhiều nước, làm tăng nhiệt độ và khiến thực phẩm bị hỏng. Ý tuyên bố hạ tầng dân sự của châu Âu đang “bị tấn công”.

Giới chức châu Âu nghi ngờ các vụ việc có liên quan, nếu không qua một tác nhân duy nhất thì cũng qua một động cơ chung: “tạo ra hoảng loạn”, như Bộ trưởng Quốc phòng Ý Guido Crosetto nói với báo giới. Ông cũng nhắc tới hàng loạt vụ phát hiện máy bay không người lái bay qua các cơ sở quân sự và sân bay châu Âu trong những tháng gần đây. Cựu quan chức an ninh mạng hàng đầu của Anh, Ciaran Martin, nhận định: “Sự bất ổn tâm lý đã đạt được. Vào lúc người Tây Âu đã có đủ thứ để lo lắng, giờ họ lại nghe tin rằng đi siêu thị mua bữa tối cũng có thể thấy đồ ăn đã tan chảy.”

Ai đứng sau làn sóng này vẫn chưa rõ. Theo The New York Times, các quan chức phương Tây cho rằng đây là một phần của làn sóng phá hoại mà họ đổ lỗi cho Nga — nước đang tìm cách làm suy yếu sự ủng hộ của châu Âu dành cho Ukraine. Khi được hỏi về các vụ tấn công tủ lạnh, người phát ngôn Điện Kremlin đã phủ nhận liên quan. Al Jazeera ghi nhận có thông tin cho rằng tin tặc thân Nga đã rò rỉ dữ liệu của ngoại trưởng Ý lên dark web, và chương trình Inside Story của kênh đã mời các chuyên gia an ninh mạng thảo luận câu hỏi: ai đứng sau, các vụ việc có liên kết với nhau không, và các nước châu Âu có thể cùng nhau đối phó ra sao?

Đây không phải lần đầu châu Âu hứng đe dọa đánh bom nhằm vào hàng không, nhưng lần này phạm vi rộng hơn nhiều: từ trên không xuống tới kệ hàng siêu thị, từ sân bay tới ngân hàng máu. Chính phủ các nước đang gấp rút kêu gọi người dân nâng cao khả năng ứng phó và dự trữ nhu yếu phẩm, trong khi câu hỏi lớn nhất vẫn chưa có lời đáp: làn sóng này sẽ còn kéo dài bao lâu?

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Đây chính là hình hài của chiến tranh lai trong thời đại số: không cần một viên đạn, chỉ cần khiến người dân không còn tin rằng siêu thị, sân bay hay bệnh viện là an toàn. Kẻ tấn công không cần phá hủy hạ tầng — chỉ cần gieo đủ bất an để mỗi lần đi chợ, mỗi chuyến bay đều trở thành một nỗi lo. Đó là thứ chiến tranh rẻ tiền mà hiệu quả, và cũng là thứ khó đối phó nhất, vì không có kẻ thù rõ mặt để đáp trả.

Với Việt Nam, bài học nằm ở hai chữ: an ninh mạng và chuỗi cung ứng. Doanh nghiệp Việt xuất khẩu sang châu Âu sẽ cảm nhận ngay sự gián đoạn này qua chi phí logistics và lịch giao hàng. Các siêu thị, ngân hàng, bệnh viện ở Việt Nam cũng dùng những phần mềm và thiết bị tương tự — một lỗ hổng ở châu Âu hôm nay có thể là bài học cảnh báo cho Việt Nam ngày mai. Trong thế giới kết nối, ví tiền của chúng ta cũng gắn với an ninh mạng của cả thế giới.

Theo quý vị, châu Âu cần làm gì để những đòn đánh vào sinh hoạt thường ngày này không còn hiệu quả nữa? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.