Maersk thu thêm 800 USD/container hàng Việt sang Tây Phi: thủy sản gánh nặng nhất
Hãng tàu Maersk áp phụ phí mùa cao điểm 800 USD/container từ ngày 4/11 với hàng Việt Nam đi Tây Phi. Hiệp hội VASEP cảnh báo biên lợi nhuận của doanh nghiệp xuất khẩu, nhất là thủy sản, sẽ bị bào mòn nếu phải tự gánh cước.

Thêm 800 đô la Mỹ cho mỗi container — nghe qua tưởng là con số nhỏ, nhưng với những doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản Việt Nam đang giữ từng hợp đồng giá cố định, đó là một nhát cắt thẳng vào biên lợi nhuận. Và nhát cắt ấy bắt đầu từ ngày 4/11, trên tuyến hàng đi Tây Phi.
Hãng tàu khổng lồ Maersk đã áp phụ phí mùa cao điểm (PSS) 800 USD cho mỗi container chở hàng từ Việt Nam sang Tây Phi, theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP). Mức phí áp dụng cho cả container 20 feet và 40 feet, cả hàng khô lẫn hàng lạnh, cộng thêm trên cước vận chuyển thông thường và chưa bao gồm phí địa phương cùng các khoản phụ phí khác. VASEP cảnh báo phụ phí này có thể bào mòn lợi nhuận của các doanh nghiệp đang thực hiện hợp đồng giá cố định mà phải tự chịu chi phí vận chuyển. Còn nếu đẩy chi phí sang cho người mua, hàng Việt Nam sẽ kém cạnh tranh hơn trên thị trường Tây Phi. VASEP khuyên các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản rà soát kỹ báo giá cước, đặt chỗ sớm và tính đủ mọi chi phí logistics. Với hàng thủy sản đông lạnh, chậm trễ còn kéo theo thêm phí lưu container, tiền điện và chi phí làm lạnh.
Trên bàn cờ thương mại toàn cầu, cước biển là quân cờ mà doanh nghiệp Việt không cầm trong tay.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Phụ phí mới xuất hiện giữa lúc cước vận chuyển container toàn cầu biến động trái chiều. Chỉ số container thế giới (WCI) của hãng tư vấn hàng hải Drewry (Anh) tăng 2% lên 4.585 USD/container 40 feet vào ngày 22/10, trong đó tuyến Thượng Hải–New York lên tới 10.166 USD. Nhưng ở chiều ngược lại, cước container 40 feet từ TP.HCM đi Thượng Hải đã giảm 6% còn 44 USD. Trên tuyến TP.HCM–Laem Chabang (Thái Lan), cước container lạnh 40 feet khoảng 569 USD, song tổng chi phí niêm yết gồm một số phụ phí xuất khẩu lên tới 967 USD. Các doanh nghiệp còn đối mặt nguy cơ chậm giao hàng: các hãng tàu dự kiến hủy 56 trong số 714 chuyến khởi hành từ tuần 44 đến tuần 48 năm 2026, tương đương gần 8%. Việc thay đổi tuyến đường qua Biển Đỏ và kênh đào Suez cũng có thể ảnh hưởng thêm tới lịch trình và phương án trung chuyển.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Trên bàn cờ thương mại toàn cầu, cước biển là quân cờ mà doanh nghiệp Việt không cầm trong tay. Một hãng tàu lớn quyết tăng phí là cả chuỗi cung ứng rung chuyển — và người gánh cuối cùng luôn là doanh nghiệp nhỏ, rồi tới người lao động trong nhà máy chế biến. Tây Phi không phải thị trường xa lạ với thủy sản Việt: đó là nơi tôm, cá tra Việt Nam đã chen chân nhiều năm, đổi lấy từng đơn hàng bằng giá rẻ và chất lượng ổn định. Nay thêm 800 USD/container, lợi thế giá rẻ ấy mỏng đi trông thấy. Nước cờ khôn ngoan lúc này không phải ngồi than cước tăng, mà là đưa điều khoản điều chỉnh cước vào hợp đồng, đặt chỗ sớm, và đa dạng hóa thị trường để không đặt hết trứng vào một tuyến. Về lâu dài, muốn thoát khỏi thế bị động, xuất khẩu Việt cần những quân bài mạnh hơn: thương hiệu riêng, chế biến sâu, thay vì chỉ bán nguyên liệu giá rẻ rồi mặc cho hãng tàu định đoạt biên lợi nhuận. Bởi trên ván cờ này, ai làm chủ được chi phí logistics, người đó mới giữ được ví tiền của mình.
Theo quý vị, trước những đợt tăng phí bất ngờ như thế này, doanh nghiệp xuất khẩu Việt nên tự gánh, chuyển chi phí cho khách, hay tìm đường khác? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.


