Ngân hàng trung ương Australia chia rẽ vì tăng lãi suất: 3/9 thành viên cảnh báo “suy thoái sâu hơn hẳn”
Biên bản họp của Ngân hàng Dự trữ Australia hé lộ 3 trong 9 thành viên phản đối đợt tăng lãi suất tháng này, lo nền kinh tế có thể rơi vào “suy thoái sâu hơn hẳn” — trong lúc lạm phát vẫn trên 3% và Bộ trưởng Tài chính hứa bản cập nhật ngân sách tháng 12 “cắt đủ, nhưng không quá tay”.

Ngân hàng trung ương Australia đang chia rẽ ngay trong phòng họp. Biên bản cuộc họp hai ngày của Ngân hàng Dự trữ Australia (RBA) cho thấy 3 trong 9 thành viên hội đồng đã bỏ phiếu chống lại đợt tăng lãi suất chính thức tháng này, cho rằng nên “dành thêm thời gian” để xem bốn đợt tăng trước đó tác động tới các hộ gia đình ra sao, theo The Guardian.
Ba thành viên phản đối đặt ít trọng số hơn các thành viên còn lại vào rủi ro lạm phát tăng, và nhiều trọng số hơn vào rủi ro tăng trưởng kinh tế giảm. “Các thành viên này bày tỏ lo ngại rằng nền kinh tế có thể đang gần tới điểm bước vào một đợt suy thoái sâu hơn hẳn, và chỉ ra chi phí về mặt thất nghiệp”, biên bản viết. Bất đồng này xuất hiện trong lúc Bộ trưởng Tài chính Jim Chalmers hứa bản cập nhật ngân sách giữa năm tháng 12 “sẽ cắt đủ, nhưng không quá tay”, với “tiết kiệm đáng kể” là trọng tâm chính giữa lúc áp lực chi tiêu “ngày càng tăng”.
Trên bàn cờ tiền tệ, RBA đang đi nước khó nhất: tăng lãi suất thì kìm lạm phát nhưng có thể đẩy nền kinh tế qua bờ vực, không tăng thì để lạm phát ăn sâu thành “bình thường mới” — và một khi tâm lý 3,5% đã đóng đinh…
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Lạm phát Australia đã trên 3% trong phần lớn 5 năm qua, bào mòn thu nhập thực tế của người dân, và dự kiến không trở lại mục tiêu 2,5% của ngân hàng trung ương cho tới giữa năm 2028. Các nhà kinh tế của Westpac cho biết hôm thứ Ba rằng số liệu chính thức tuần tới sẽ cho thấy giá tiêu dùng tăng vọt lên 4,8% trong năm tính tới tháng 10 — từ mức 4,3% — cao nhất kể từ tháng 9/2023. Dù vậy, Thống đốc Michele Bullock hôm thứ Ba nói bà vẫn lo lạm phát dai dẳng hơn là lo thất nghiệp tăng. Bà cảnh báo các doanh nghiệp đang bắt đầu coi mức tăng giá nhanh là “bình thường mới”: “Họ đang nghĩ: ‘Bạn biết không? Có lẽ 3% [hoặc] 3,5% là mức bình thường mới của lạm phát’”, bà nói tại diễn đàn của Ủy ban Chứng khoán và Đầu tư Australia ở Sydney. “Nếu điều đó ăn sâu… thì sẽ khó hơn nhiều để đưa lạm phát trở lại mục tiêu.”
Áp lực chi phí đã hiện rõ trên bàn ăn của người dân. Bà Leah Weckert, giám đốc điều hành chuỗi siêu thị Coles, nói tại cùng hội nghị rằng các gia đình thắt chặt chi tiêu đang chuyển sang nguồn đạm rẻ như thịt băm hoặc trứng, hoặc bỏ thịt hoàn toàn: “Thịt băm đang tăng trưởng rất mạnh ở mọi nhà bán lẻ mà tôi trao đổi… vì vậy món spaghetti bolognese vẫn sống khỏe như một món chính của gia đình.” Trong khi đó, niềm tin của các hộ gia đình đang vay thế chấp lao dốc, và ông Chalmers đang chịu áp lực phải bán được chiến lược kinh tế của chính phủ cho cử tri đang căng thẳng trước kỳ nghỉ hè. Ông cũng công bố Cơ quan Thuế Australia sẽ bắt đầu tham vấn doanh nghiệp về “hiện đại hóa hệ thống thuế doanh nghiệp”, trong đó hai lựa chọn cụ thể: giảm gánh nặng cho người làm nghề tự do bằng cách điền sẵn thu nhập hợp đồng — tiết kiệm ước tính 400.000 giờ và 37 triệu đô la mỗi năm — và đơn giản hóa quy tắc phúc lợi nhỏ trong hệ thống thuế phúc lợi phụ (FBT) bằng cách bỏ đánh giá phức tạp với các phúc lợi nhỏ dưới 300 đô la.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Trên bàn cờ tiền tệ, RBA đang đi nước khó nhất: tăng lãi suất thì kìm lạm phát nhưng có thể đẩy nền kinh tế qua bờ vực, không tăng thì để lạm phát ăn sâu thành “bình thường mới” — và một khi tâm lý 3,5% đã đóng đinh trong đầu doanh nghiệp, mọi đợt tăng sau đó đều phải đau hơn. Ba phiếu chống không chỉ là bất đồng kỹ thuật, mà là lời cảnh báo con đường hẹp giữa hai bờ vực ấy đang hẹp dần.
Với Việt Nam, nước cờ này chạm tới ví tiền theo đường vòng: Australia là thị trường xuất khẩu lớn và là nơi hàng trăm nghìn người Việt học tập, làm việc, gửi tiền về. Đô la Australia yếu đi hay lãi suất neo cao đều đổi ra tiền Việt ít hơn trong tay người nhận, và nhu cầu tiêu dùng co lại ở Sydney hay Melbourne cũng là đơn hàng ít đi ở các nhà máy Việt. Ngay cả món thịt băm thay thịt bò trên bàn ăn người Australia cũng là một thước đo: khi bữa cơm phải đổi món vì lạm phát, ván cờ kinh tế toàn cầu đã chạm tới từng gia đình — kể cả gia đình Việt. Theo quý vị, giữa lạm phát và thất nghiệp, ngân hàng trung ương nên sợ bên nào hơn? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.

