Mỹ vẫn dùng đĩa mềm thập niên 1980 để điều khiển không lưu: FAA hẹn 'cai' xong vào cuối 2028
Cục Hàng không Liên bang Mỹ cho biết sẽ lắp đặt hệ thống kiểm soát không lưu hoàn toàn mới tại 400 địa điểm vào cuối năm 2028, chấm dứt thời kỳ các kiểm soát viên vẫn phải dùng đĩa mềm để tải dữ liệu lên bàn điều khiển.

Trong khi cả thế giới đang nói về trí tuệ nhân tạo, các kiểm soát viên không lưu Mỹ vẫn đang làm việc với một công nghệ từ thời… đĩa mềm. Và phải tới cuối năm 2028, nước Mỹ mới chính thức nói lời tạm biệt với kỷ vật của thập niên 1980 này.
Theo The New York Times, Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) dự kiến sẽ lắp đặt hoàn chỉnh hệ thống mới — mang tên Hệ thống Kiểm soát Không lưu Hoàn toàn Mới — tại 400 địa điểm vào cuối năm 2028.
Một cường quốc công nghệ mà kiểm soát viên vẫn phải nhét đĩa mềm vào máy — nghe như chuyện đùa, nhưng đó là sự thật của nước Mỹ năm 2026.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
FAA đã sử dụng các hệ thống phục vụ kiểm soát viên không lưu, trong đó có đĩa mềm, từ những năm 1980. Hiện nay, các kiểm soát viên vẫn dùng đĩa mềm để tải một số dữ liệu — bao gồm báo cáo của phi công và các bản tin cảnh báo — lên bàn điều khiển của họ.
Các sân bay ở Atlantic City (New Jersey), Nashville và Rochester (New York) sẽ nằm trong số những nơi đầu tiên được trang bị công nghệ mới, trong đó có một bảng hiển thị kỹ thuật số tổng hợp thông tin về gián đoạn chuyến bay, điều kiện thời tiết và các cảnh báo.
Bộ trưởng Giao thông Sean P. Duffy nói: “Quốc gia vĩ đại nhất thế giới xứng đáng có một hệ thống kiểm soát không lưu hiện đại nhất.” Tổng thống Trump đã hứa nâng cấp thiết bị của FAA sau vụ tai nạn máy bay gần Washington vào năm 2025; khi đó, các quan chức lưu ý rằng các chuyến bay vẫn được theo dõi trên những dải giấy, và một số máy tính vẫn chạy hệ điều hành Windows 95.
Hệ thống kiểm soát không lưu của Mỹ từ lâu đã bị coi là lạc hậu so với quy mô hàng không của nước này. Việc vẫn dùng đĩa mềm và dải giấy trong thời đại mà máy bay chở hàng trăm hành khách mỗi chuyến không chỉ là chuyện hài hước về công nghệ cũ, mà là một rủi ro an toàn thực sự — và vụ tai nạn gần Washington năm 2025 đã biến nó thành một vấn đề chính trị mà tổng thống phải đích thân hứa hẹn giải quyết.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Một cường quốc công nghệ mà kiểm soát viên vẫn phải nhét đĩa mềm vào máy — nghe như chuyện đùa, nhưng đó là sự thật của nước Mỹ năm 2026. Ván cờ ở đây không nằm ở đĩa mềm, mà nằm ở chỗ: một đất nước có thể phóng tên lửa lên sao Hỏa nhưng lại để hệ thống không lưu của mình già cỗi suốt bốn thập kỷ, cho tới khi một vụ tai nạn buộc cả hệ thống phải thức tỉnh. Đó là bài học về sự trì trệ của những cỗ máy khổng lồ — càng lớn, càng khó thay, và càng đợi lâu thì cái giá phải trả càng đắt.
Với người Việt, câu chuyện này soi thẳng vào túi tiền và sự an toàn của chính chúng ta. Hàng nghìn người Việt bay tới Mỹ mỗi năm, và mỗi chuyến bay đều đi qua bàn tay của những kiểm soát viên đang dùng công nghệ từ thời cha ông. Xa hơn, Việt Nam cũng đang hiện đại hóa sân bay và hệ thống không lưu của mình — và bài học từ FAA rất rõ: đừng đợi tới khi tai nạn xảy ra mới chịu nâng cấp. Đầu tư cho hạ tầng an toàn không bao giờ là lãng phí, vì cái giá của một lần chậm trễ có thể là sinh mạng con người.
Theo quý vị, khi nước Mỹ phải mất tới hai năm nữa mới “cai” được đĩa mềm, liệu đó là chuyện đáng cười — hay là lời cảnh tỉnh rằng ngay cả những cường quốc giàu nhất cũng có thể để công nghệ của mình ngủ quên suốt bốn thập kỷ?
Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.


