Google ôm AI, tự làm suy yếu “con gà đẻ trứng vàng”: quảng cáo tìm kiếm lần đầu dưới 50% doanh thu
Quảng cáo tìm kiếm — cỗ máy in tiền của Google suốt hai thập kỷ — lần đầu tiên rơi xuống dưới 50% doanh thu quý 128 tỉ USD, khi các câu trả lời do AI viết chiếm vị trí đầu trang kết quả và đẩy quảng cáo truyền thống xuống dưới.

Google đang tự tay phá vỡ cỗ máy in tiền của chính mình. Quảng cáo tìm kiếm — nguồn thu nuôi sống gã khổng lồ Thung lũng Silicon suốt hai thập kỷ — lần đầu tiên rơi xuống dưới 50% doanh thu quý 128 tỉ USD của công ty, theo bài viết của New York Times hôm 19/11. Doanh thu quảng cáo tìm kiếm chỉ tăng 12%, thấp hơn mức 15% mà Phố Wall kỳ vọng.
Nguyên nhân nằm ngay trên trang kết quả tìm kiếm: Google giờ đây đặt các câu trả lời do AI viết — AI Overviews — lên đầu trang, cùng chế độ AI Mode mời người dùng trò chuyện với chatbot, đẩy các quảng cáo tìm kiếm truyền thống xuống thấp hơn bao giờ hết. “AI đang chiếm một phần rất lớn trong kết quả tìm kiếm”, nhà tiếp thị Marshall Evans nói với tờ báo. Evans đã giúp các doanh nghiệp nhỏ — từ sửa chữa nhà cửa tới phòng gym — mua quảng cáo tìm kiếm Google hơn một thập kỷ nay, và chứng kiến quảng cáo của khách hàng ngày càng ít xuất hiện ở vị trí đắc địa.
Ván cờ của Google là ván cờ tự cắt máu mình: không ôm AI thì mất người dùng vào tay chatbot, ôm AI thì tự giết con gà đẻ trứng vàng.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Hậu quả đã hiện rõ trong túi tiền của nhà quảng cáo. Trong sáu tháng qua, Evans đã chuyển tiền quảng cáo khỏi Google: với một công ty bán cúp lưu niệm, ông chỉ còn phân bổ 500 USD mỗi tháng, giảm từ 2.000 USD mỗi tháng khoảng một năm trước — thời điểm Google ra mắt AI Mode. Số tiền đó giờ chảy sang Tubi, Bing, Reddit và Nextdoor. Trong khi đó, quảng cáo bên trong các câu trả lời AI và chatbot của Google “vẫn chưa cất cánh”, và Tổng giám đốc Sundar Pichai nói công ty “tập trung xây dựng trải nghiệm tìm kiếm tốt nhất trước, rồi mới tính tới kiếm tiền”.
Google đang “đổ hàng trăm tỉ USD” vào phát triển AI, theo New York Times — một canh bạc khổng lồ: hy sinh doanh thu quảng cáo trước mắt để giữ người dùng ở lại trong kỷ nguyên chatbot, trước khi đối thủ cướp mất họ. Nhưng canh bạc này có cái giá rõ ràng: khi người dùng quen nhận câu trả lời trực tiếp từ AI thay vì bấm vào đường link, toàn bộ mô hình kinh doanh dựa trên lượt bấm của Google — và của cả hệ sinh thái web mở — đều bị đặt dấu hỏi.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Ván cờ của Google là ván cờ tự cắt máu mình: không ôm AI thì mất người dùng vào tay chatbot, ôm AI thì tự giết con gà đẻ trứng vàng. Pichai chọn vế thứ hai — trải nghiệm trước, tiền sau — nhưng Phố Wall không kiên nhẫn mãi: tăng trưởng quảng cáo 12% thay vì 15% đã đủ khiến cổ phiếu rung lắc, và các nhà quảng cáo như Evans đang bỏ đi từng tháng một.
Với Việt Nam, câu chuyện này chạm thẳng vào ví tiền của hàng trăm nghìn doanh nghiệp nhỏ: quán ăn, shop thời trang, trung tâm tiếng Anh — bao năm nay sống nhờ quảng cáo Google để khách tìm thấy mình. Khi AI Overviews chiếm đầu trang, khách sẽ đọc câu trả lời của AI thay vì bấm vào quảng cáo — và tiền quảng cáo của doanh nghiệp Việt có thể phải chảy sang nơi khác, như chính Evans đã làm. Theo quý vị, Google đang hy sinh đúng lúc để thắng dài hạn — hay đang tự tay đào mồ cho đế chế tìm kiếm của mình? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.


