TIN TỨC & GÓC NHÌN · VIỆT NAM VÀ THẾ GIỚI
Saigon Post

Hiểu thế giới. Mở góc nhìn.

Quốc tế

Imran Khan viết thư cầu cứu từ nhà tù: mất 85% thị lực mắt phải, vợ có nguy cơ mù vĩnh viễn

Cựu thủ tướng Pakistan Imran Khan, 74 tuổi, đã viết thư ngỏ gửi các thẩm phán hàng đầu xin được chữa bệnh khẩn cấp cho bản thân và vợ — lá thư đầu tiên kể từ khi ông đổ bệnh đầu năm nay, trong đó ông nói mình bị biệt giam tới 22 giờ mỗi ngày và đã mất 85% thị lực mắt phải.

Minh họa: Imran Khan sau song sắt nhà tù, lá thư ngỏ, tòa án và cờ Pakistan
Imran Khan viết thư cầu cứu từ nhà tù: mất 85% thị lực mắt phải, vợ có nguy cơ mù vĩnh viễn Ảnh minh họa do AI tạo, không phải ảnh hiện trường. SAIGON POST (ảnh minh họa do AI tạo) · Ảnh minh họa do AI tạo · Poster minh họa do AI tạo theo phong cách editorial (SAIGON POST).

Từ sau song sắt nhà tù Adiala ở Rawalpindi, cựu thủ tướng Pakistan Imran Khan vừa gửi đi một lời kêu cứu hiếm hoi. Luật sư Salman Safdar đã đăng lá thư ngỏ của ông lên X hôm thứ Hai, mô tả đó là 'lời khẩn cầu nhân đạo xin được chữa bệnh'. Đây là lá thư đầu tiên như vậy kể từ khi ông đổ bệnh đầu năm nay; luật sư cho biết lá thư được soạn theo chỉ dẫn và ghi chú của ông Khan trong cuộc gặp ba giờ tại nhà tù hôm 11/11, theo Al Jazeera.

Ông Khan, 74 tuổi, bị giam từ tháng 8/2023 sau các bản án mà đảng của ông, Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI), cho là mang động cơ chính trị. Trong thư, ông viết mình bị biệt giam 'tới 22 giờ mỗi ngày' kể từ ngày 20/12/2025 — khi ông và vợ, bà Bushra Bibi, bị tuyên 17 năm tù trong một trong nhiều vụ án chống lại họ. Ông cho biết đã mất 85% thị lực ở mắt phải và các bác sĩ nói ông rất dễ bị xuất huyết não và ngừng tim. Ông khẳng định: 'Tôi chưa từng một lần xin giảm nhẹ vì lý do y tế, cũng chưa từng dùng bệnh tật làm chiến thuật. Tôi không xin quý ngài thẩm phán bất kỳ ân huệ nào.'

Trên bàn cờ Pakistan, lá thư của Imran Khan là một nước cờ cuối cùng của một người đã hết nước đi trong hệ thống: khi cả lệnh của Tòa án Tối cao cũng không được thi hành, ông chỉ còn cách viết thư ngỏ — đặt cả sinh mạng…

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Đáng chú ý, ông Khan viện dẫn một lệnh của Tòa án Tối cao ngày 18/8, yêu cầu chuyển ông tới Bệnh viện Quốc tế Shifa ở Islamabad trong vòng hai ngày để một hội đồng y khoa khám. 'Lệnh đó đã không được thực thi', ông viết. Thay vào đó, ông bị đưa tới Viện Khoa học Y tế Pakistan (PIMS) do nhà nước điều hành rồi trả về nhà tù chỉ sau vài giờ. Tối 10/11, ông lại được đưa đi bệnh viện để tiêm thuốc vào mắt; PIMS nói ông 'ổn định về mặt lâm sàng', trong khi Bộ trưởng Các vấn đề Quốc hội Tariq Fazal Chaudhry khẳng định ông đang được chăm sóc đầy đủ.

Ông Khan cũng lo ngại về vợ mình, bà Bushra Bibi. Ông cho biết bà bị bong võng mạc hồi tháng Tư và đã trải qua 'ca phẫu thuật mắt phức tạp trong bí mật'; nếu không được phẫu thuật lần nữa, 'bà có thể mất thị lực vĩnh viễn'. Các luật sư của bà đã nộp đơn lên Tòa án Tối cao Islamabad hôm thứ Hai, yêu cầu cung cấp toàn bộ hồ sơ y tế và chuyển bà ngay tới một bệnh viện chuyên khoa. Hai em gái của ông Khan, Uzma Khan và Noreen Niazi, được thả khỏi nhà tù Lahore ngày 12/11 sau gần hai tháng bị giam; người em gái thứ ba, Aleema Khan, vẫn đang bị giam, theo PTI. Chính phủ nói họ bị giam vì lo ngại đe dọa trật tự trước cuộc tuần hành của PTI ngày 27/9 — cuộc tuần hành đã không diễn ra.

Lãnh đạo cấp cao PTI Sayed Zulfi Bukhari nói ông Khan 'không còn lựa chọn nào khác' ngoài viết thư ngỏ, bởi sau ba năm tù và biệt giam, ông đã thấy công lý 'chỉ lóe lên trong chốc lát rồi biến mất'. 'Ông ấy không xin ân huệ. Ông ấy không xin thỏa thuận. Ông ấy xin công lý và hệ thống pháp luật Pakistan vận hành', ông Bukhari nói với Al Jazeera. Nhưng nhà phân tích Habib Akram ở Lahore tỏ ra hoài nghi: tòa đã có lệnh cho ông Khan gặp khách thăm vào thứ Ba và thứ Năm, nhưng 'không lệnh nào được tuân thủ, nhưng một lệnh thứ ba đột nhiên được thực hiện. Đây không còn là vấn đề pháp lý nữa.'

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Trên bàn cờ Pakistan, lá thư của Imran Khan là một nước cờ cuối cùng của một người đã hết nước đi trong hệ thống: khi cả lệnh của Tòa án Tối cao cũng không được thi hành, ông chỉ còn cách viết thư ngỏ — đặt cả sinh mạng và thị lực của mình lẫn vợ lên bàn cân của dư luận. Một nhà nước có thể giam một cựu thủ tướng, nhưng khi chính tòa án tối cao của mình cũng bị phớt lờ, thì cái bị giam không chỉ là một con người — mà là chính luật pháp.

Với Việt Nam, ván cờ này là lời nhắc về giá trị của một thứ tưởng chừng hiển nhiên: lệnh của tòa phải được thi hành, bất kể người bị giam là ai. Khi một quốc gia để cho quyền lực hành pháp chọn lệnh nào tuân, lệnh nào bỏ, thì mọi công dân — từ cựu thủ tướng tới người dân thường — đều đứng trên cùng một mặt đất lung lay. Theo quý vị, một lá thư cầu cứu y tế có cứu được một con người khi cả hệ thống tư pháp đã lên tiếng mà vẫn bị bỏ ngoài tai — hay nó chỉ còn là bằng chứng cho lịch sử? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.