Drone Ukraine đánh tàu chiến Nga ở Vịnh Phần Lan: lần đầu tiên trên biển Baltic
Quân đội Phần Lan xác nhận một tàu chiến Nga đã bị tấn công ở Vịnh Phần Lan hôm thứ Tư — được cho là lần đầu tiên drone Ukraine đánh tàu Nga trên vùng biển Baltic mở cho tàu dân sự, giữa lúc đặc phái viên Mỹ con thoi giữa Moscow và Kyiv.

Biển Baltic — vùng biển vốn được coi là “ao nhà” yên tĩnh của hải quân Nga — vừa chứng kiến một nước cờ chưa từng có: một tàu chiến Nga bốc khói ngay giữa vịnh.
Theo BBC, các quan chức Phần Lan đã xác nhận một tàu chiến Nga bị tấn công ở Vịnh Phần Lan hôm thứ Tư. Cơ quan an ninh Ukraine (SBU) cho biết họ đã nhắm vào tàu Naro-Fominsk trong một chiến dịch drone rộng hơn nhằm vào kho xuất khẩu dầu Ust-Luga của Nga trên bờ biển Baltic. Vụ tấn công được cho là lần đầu tiên drone Ukraine đánh một tàu Nga ở khu vực biển Baltic mở cho giao thông hàng hải dân sự.
Trên bàn cờ Baltic, nước cờ của Ukraine vừa táo bạo vừa được tính toán kỹ: đánh vào tàu chiến Nga ngay giữa vùng biển mà tàu dân sự và cáp dữ liệu đi qua — nhưng không đánh vào tàu dân sự, không đánh vào đất NATO.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Quân đội Phần Lan cho biết lực lượng của họ “đã phát hiện... một vụ tấn công nhằm vào tàu chiến Nga ở khu vực Vịnh Phần Lan”, đồng thời khẳng định Phần Lan không chịu “bất kỳ mối đe dọa quân sự trực tiếp nào”. Theo Al Jazeera, chưa rõ có thương vong hay không; truyền thông địa phương đưa tin con tàu đã quay về St Petersburg sau vụ tấn công, và đài Yle của Phần Lan cho biết SBU Ukraine đã nhận trách nhiệm.
Theo BBC, SBU mô tả tàu Nga là tàu hộ vệ nhỏ lớp Buyan-M mang tên lửa hành trình Kalibr và Oniks. Bộ trưởng Quốc phòng Estonia Martin Herem nói với đài ERR rằng con tàu bị đánh vào khoảng 05:30 sáng thứ Tư: “Chúng tôi biết khói bốc lên từ con tàu sau đó. Bản thân con tàu đã quay về hướng St Petersburg.” Mức độ thương vong hay thiệt hại vẫn chưa rõ, và Moscow hiếm khi công bố các chi tiết như vậy. Nhà phân tích quân sự Emil Kastehelmi, đồng sáng lập nhóm giám sát Black Bird, nói hạm đội biển Baltic “cho tới nay vẫn chưa bị đụng tới, nhưng dường như đã có một cửa sổ cơ hội và Ukraine đã cố tận dụng nó” — dù vậy ông không coi đây là một bước leo thang nghiêm trọng.
Cùng đêm đó, một số bồn chứa tại cảng Ust-Luga được cho là đã bị đánh trúng và lửa cháy tại cảng có thể nhìn thấy từ bên kia biên giới Estonia. Ông Herem cho biết drone Ukraine tấn công khu vực Ust-Luga từ nửa đêm tới khoảng 06:00, phần lớn bay sát biên giới Estonia nhưng vẫn trong không phận Nga. Máy bay NATO đóng tại các nước Baltic đã cất cánh, nhưng ông Herem nói việc bắn hạ drone không được coi là an toàn. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Ukraine Heorhiy Tykhyy tối thứ Tư gọi cáo buộc của Moscow rằng Kyiv dùng không phận các nước Baltic để tấn công Nga là “vô căn cứ”. Nga nói đã chặn ít nhất 146 drone Ukraine ở vùng Leningrad trong những ngày gần đây; Estonia, Latvia và Litva đã phát cảnh báo trú ẩn vì drone trong không phận.
Vụ tấn công diễn ra giữa lúc ngoại giao con thoi đang chạy hết tốc lực: hôm thứ Năm, đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin tại Moscow trước khi gặp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy ở Ireland. Các cuộc đàm phán ba bên tại UAE trong tuần không đạt đột phá lớn, ngoài thỏa thuận trao đổi một số lượng lớn tù binh. Ngoại trưởng Phần Lan Elina Valtonen khẳng định tình hình ở biển Baltic vẫn ổn định và an toàn. Các quan chức quốc phòng Phần Lan được cho là đã nhấn mạnh với Kyiv rằng Vịnh Phần Lan là tuyến đường thủy hẹp được tàu chở dầu và tàu dân sự sử dụng, đồng thời là nơi đặt các cáp dữ liệu ngầm dưới biển.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Trên bàn cờ Baltic, nước cờ của Ukraine vừa táo bạo vừa được tính toán kỹ: đánh vào tàu chiến Nga ngay giữa vùng biển mà tàu dân sự và cáp dữ liệu đi qua — nhưng không đánh vào tàu dân sự, không đánh vào đất NATO. Thông điệp gửi tới Moscow rất rõ: không còn vùng biển nào là an toàn cho hạm đội Nga nữa. Và nhà phân tích Kastehelmi nói đúng — đây chưa phải leo thang nghiêm trọng, mà là một “cửa sổ cơ hội” được tận dụng đúng lúc, ngay khi các đặc phái viên Mỹ đang ngồi với Putin.
Với Việt Nam, ván cờ này chạm tới ví tiền qua hai con đường: biển Baltic là tuyến đường của dầu Nga và hàng hóa châu Âu — mỗi lần căng thẳng leo thang là một lần giá cước vận tải và giá năng lượng rung lắc; và ngay cả cáp dữ liệu ngầm dưới biển — thứ mà kinh tế số Việt Nam đang dựa vào — cũng có thể trở thành quân bài trên bàn cờ chiến tranh.
Theo quý vị, đòn đánh ở Vịnh Phần Lan sẽ mở ra một mặt trận mới trên biển Baltic — hay chỉ là một nước cờ gây tiếng vang đúng lúc đàm phán đang diễn ra? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.

