TIN TỨC & GÓC NHÌN · VIỆT NAM VÀ THẾ GIỚI
Saigon Post

Hiểu thế giới. Mở góc nhìn.

Công nghệ

10 năm, gần 5.000 người, hơn 1 tỉ USD: bên trong GTA VI trước giờ ra mắt 19/11

Trò chơi được chờ đợi nhất thập kỷ sẽ ra mắt ngày 19/11 cho PlayStation 5 và Xbox Series X/S. The Guardian đã vào tận trụ sở Rockstar North ở Edinburgh để xem cặp đôi tội phạm Jason và Lucia — và một ngành công nghiệp game đang đặt cược tất cả vào họ.

Minh họa: cặp đôi Jason và Lucia trong xe hơi ở Vice City ngập ánh neon, xe cảnh sát phía sau
10 năm, gần 5.000 người, hơn 1 tỉ USD: bên trong GTA VI trước giờ ra mắt 19/11 Ảnh minh họa do AI tạo, không phải ảnh hiện trường. SAIGON POST (ảnh minh họa do AI tạo) · Ảnh minh họa do AI tạo · Poster minh họa do AI tạo theo phong cách editorial (SAIGON POST).

Ít ai ngờ Grand Theft Auto — loạt game tội phạm đậm chất Mỹ, một trong những trò chơi phổ biến và gây tranh cãi nhất thế giới suốt 20 năm qua — chủ yếu được làm ra ở Scotland. Trụ sở chính của nó, Rockstar North, nằm ở Holyrood, Edinburgh, dưới bóng ngọn đồi Arthur's Seat — và chính nơi đó là 'hệ thần kinh trung ương' của một đội ngũ gần 5.000 người trên khắp thế giới đã dành hơn 10 năm để làm nên Grand Theft Auto VI.

Trò chơi sẽ ra mắt ngày 19/11 cho PlayStation 5 và Xbox Series X/S, và được kỳ vọng trở thành sản phẩm giải trí có lợi nhuận cao nhất từng có, với hàng chục triệu bản bán ra và hàng tỉ USD doanh thu trong năm đầu. Người tiền nhiệm GTA V (2013) đã bán được 230 triệu bản. Trailer đầu tiên đã có 300 triệu lượt xem chỉ riêng trên YouTube, đoạn phim ra mắt trên Netflix suýt làm sập máy chủ, và khắp thế giới, người chơi đã xin nghỉ làm ngày 19/11 để cùng trải nghiệm, theo The Guardian.

Trên bàn cờ giải trí toàn cầu, GTA VI là một nước cờ 'tất tay' hiếm có: một công ty dồn 10 năm, gần 5.000 con người và hơn 1 tỉ USD vào một sản phẩm duy nhất, trong lúc cả ngành game đang chìm trong đóng cửa…

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

GTA VI đưa người chơi tới Vice City, thuộc bang Leonida — phiên bản châm biếm của Miami, Florida. Nhân vật chính là Jason và Lucia, cặp tội phạm trẻ đang chạy trốn — Lucia là người phụ nữ đầu tiên giữ vai chính trong một game GTA. Người chơi có thể chuyển đổi tự do giữa hai người, đưa họ đi hẹn hò hay đi cướp — và thậm chí bấm một nút để họ nắm tay nhau. 'Bạn được thả vào cuộc sống của họ', Rob Nelson, đồng trưởng studio Rockstar North, giải thích. Đây là lần đầu tiên loạt game nổi tiếng với bạo lực hỗn loạn cố gắng khuyến khích sự đồng cảm.

GTA VI đã được phát triển từ năm 2015, khi đội ngũ thực hiện những chuyến nghiên cứu đầu tiên tới Miami — khi đó game có tên mã Project Americas. Game được công bố tháng 12/2023 và đã bị hoãn hai lần. Chi phí ước tính vượt 1 tỉ USD — con số Rockstar không xác nhận — và đội ngũ đã tăng gấp bốn lần so với thời GTA V. Mức độ chi tiết vượt xa mọi game từng có: chất lỏng trong chai bia sóng sánh chân thực khi Jason bước đi, và người chơi có thể vuốt ve chó đi dạo hay dùng ống nhòm ghi lại 62 loại chim vào sổ tay. Dĩ nhiên vẫn có tội phạm — nhưng lúc đầu Jason và Lucia chỉ có thể câu trộm xe rẻ tiền và phá khóa cơ bản, rồi dần mới lên được những vụ lớn hơn.

Không khí tại Rockstar North không chỉ căng thẳng vì áp lực ra mắt: ở Glasgow, Rockstar đang đối mặt với vụ kiện lao động về việc sa thải 34 nhân viên năm ngoái, những người cho rằng họ bị đuổi vì tham gia tổ chức công đoàn. Vụ kiện lẽ ra kết thúc vào tháng 10, nhưng sẽ kéo dài tới tận ngày GTA VI ra mắt, trong khi đại diện công đoàn Independent Workers' Union of Great Britain (IWGB) biểu tình bên ngoài tòa.

Grand Theft Auto từ lâu đã là tâm điểm của những cơn hoảng loạn đạo đức về bạo lực trong game — từ GTA III tới trò chơi tình dục ẩn trong mã nguồn GTA San Andreas dẫn tới các vụ kiện tập thể ở Mỹ. Tòa án Mỹ luôn bảo vệ quyền tự do ngôn luận của Rockstar, nhưng lịch sử này gợi ra một tiêu chuẩn kép: phim ảnh được chấp nhận miêu tả bạo lực mà không bị coi là tán thành nó, còn game thì thường bị cho là tôn vinh hành vi mà nó miêu tả. Nelson nói: 'Tội phạm là một phần căn bản của GTA... [nhưng] hành động của bạn sẽ có ảnh hưởng tới cách trò chơi diễn ra.'

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Trên bàn cờ giải trí toàn cầu, GTA VI là một nước cờ 'tất tay' hiếm có: một công ty dồn 10 năm, gần 5.000 con người và hơn 1 tỉ USD vào một sản phẩm duy nhất, trong lúc cả ngành game đang chìm trong đóng cửa và sa thải. Nếu thành công, nó không chỉ cứu Rockstar — nó cứu cả một ngành đang cần một cú hích. Nếu thất bại, sẽ chẳng còn ai dám mơ lớn như vậy nữa.

Với Việt Nam, ván cờ này cũng đáng suy ngẫm: ngành game Việt đang lớn nhanh, nhưng phần lớn vẫn làm game mobile nhỏ, nhanh, rẻ — ngược hẳn với triết lý 'đi nước lớn' của Rockstar. Câu hỏi không phải là Việt Nam có làm được một GTA hay không, mà là có dám đầu tư 10 năm vào một ý tưởng duy nhất, với niềm tin rằng chi tiết mới là thứ khiến người chơi nhớ mãi? Theo quý vị, khi một trò chơi tốn hơn 1 tỉ USD để làm ra, người chơi đang trả tiền cho trò chơi — hay cho 10 năm chờ đợi của chính mình? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.