TIN TỨC & GÓC NHÌN · VIỆT NAM VÀ THẾ GIỚI
Saigon Post

Hiểu thế giới. Mở góc nhìn.

Quốc tế

Jordan cấm Telegram vì 'an ninh quốc gia' sau vụ tấn công nhà thờ khiến 9 người chết

Cơ quan an ninh Jordan thông báo cấm ứng dụng nhắn tin Telegram từ thứ Hai, với lý do ngăn chặn nội dung bất hợp pháp và 'tài liệu cực đoan' — động thái diễn ra giữa đợt trấn áp an ninh sau vụ xả súng vào nhà thờ khiến 9 người thiệt mạng tháng trước.

Minh họa: cảnh sát Jordan, điện thoại Telegram, nhà thờ Chính thống và thành phố Amman về đêm
Jordan cấm Telegram vì 'an ninh quốc gia' sau vụ tấn công nhà thờ khiến 9 người chết Ảnh minh họa do AI tạo, không phải ảnh hiện trường. SAIGON POST (ảnh minh họa do AI tạo) · Ảnh minh họa do AI tạo · Poster minh họa do AI tạo theo phong cách editorial (SAIGON POST).

Một trong những ứng dụng nhắn tin phổ biến nhất Trung Đông vừa bị xóa sổ khỏi Jordan — không phải vì lỗi kỹ thuật, mà vì một quyết định an ninh. Cơ quan an ninh Jordan thông báo cấm Telegram từ thứ Hai, với lý do ngăn chặn việc lan truyền nội dung bất hợp pháp và những gì nhà chức trách gọi là 'tài liệu cực đoan', theo Al Jazeera.

Tổng cục An ninh Công cộng (PSD) công bố biện pháp này trong một tuyên bố đăng hôm thứ Hai, giữa đợt trấn áp an ninh sau vụ tấn công một nhà thờ Chính thống Hy Lạp khiến 9 người thiệt mạng tháng trước. PSD kêu gọi người dân 'thận trọng khi dùng các ứng dụng mạng xã hội, tránh tương tác với các tài khoản, đường link hay thực thể không rõ nguồn gốc, và báo cáo mọi hành vi hay nội dung bất hợp pháp qua các kênh chính thức'.

Trên bàn cờ kiểm soát thông tin, nước đi của Jordan là một nước cờ dứt khoát nhưng đầy rủi ro: sau máu đổ, nhà nước chọn cách bịt cả một nền tảng thay vì chỉ truy lùng vài tài khoản.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Vụ xả súng xảy ra tại làng Hammoud, tỉnh Karak ở miền trung-tây Jordan. Hôm Chủ nhật, ba người đàn ông đã bị tuyên án tử hình bằng hình thức treo cổ vì vụ tấn công này. Vụ việc khiến Jordan tiến hành không kích sang nước láng giềng Syria mà Amman nói đã tiêu diệt 20 thành viên của nhóm vũ trang ISIL có liên quan đến vụ tấn công nhà thờ. Cũng trong tháng này, một sĩ quan an ninh đã thiệt mạng và một người khác bị thương tại Amman trong vụ việc mà nhà chức trách gọi là một 'vụ tấn công khủng bố' khác.

Telegram — do doanh nhân người Nga Pavel Durov sáng lập năm 2013 — được cho là được các nhóm như ISIL sử dụng. Hồi tháng Bảy, Nga đã phát lệnh bắt giữ Durov với cáo buộc hỗ trợ 'khủng bố'. Người đàn ông 42 tuổi này hiện được cho là đang ở Dubai, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất, và có thể đối mặt án tù chung thân tại Nga nếu bị kết tội. Ông cũng đang bị điều tra tại một số quốc gia khác. Telegram hỗ trợ trò chuyện mã hóa đầu cuối, nhưng không phải mọi cuộc trò chuyện đều được mã hóa. Ứng dụng này phổ biến tại Trung Đông và Bắc Phi — khu vực chiếm khoảng 8% người dùng toàn cầu.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Trên bàn cờ kiểm soát thông tin, nước đi của Jordan là một nước cờ dứt khoát nhưng đầy rủi ro: sau máu đổ, nhà nước chọn cách bịt cả một nền tảng thay vì chỉ truy lùng vài tài khoản. Vấn đề là cấm một ứng dụng không xóa được mạng lưới — người dùng chỉ cần chuyển sang ứng dụng khác, còn kẻ cực đoan thì vốn đã quen đổi kênh. Cái giá của lệnh cấm, rốt cuộc, lại do người dân thường trả.

Với Việt Nam, ván cờ này không hề xa lạ: Telegram cũng là kênh liên lạc quen thuộc của rất nhiều người Việt — từ nhóm gia đình, nhóm lớp học đến buôn bán online. Tranh luận giữa an ninh và tự do liên lạc không chỉ là chuyện của Jordan, mà là câu hỏi mọi quốc gia đều phải trả lời khi một nền tảng mã hóa trở nên quá lớn để kiểm soát. Theo quý vị, khi một nước cấm cả một nền tảng vì vài tài khoản xấu, đó là bảo vệ người dân — hay là trừng phạt cả những người vô tội dùng nó mỗi ngày? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.