TIN TỨC & GÓC NHÌN · VIỆT NAM VÀ THẾ GIỚI
Saigon Post

Hiểu thế giới. Mở góc nhìn.

Quốc tế

Báo cáo Hạ viện Mỹ: chính quyền “thất bại ở gần như mọi khâu” trong vụ Epstein

Ủy ban Giám sát Hạ viện do đảng Cộng hòa lãnh đạo vừa công bố báo cáo 137 trang, kết luận các cơ quan liên bang đã để tội ác của Jeffrey Epstein tiếp diễn suốt hai thập kỷ vì “sự thờ ơ của bộ máy, những cảnh báo bị bỏ qua và các thỏa thuận nhận tội bị thỏa hiệp”.

Minh họa: tòa nhà Quốc hội Mỹ, búa tòa án, chồng hồ sơ báo cáo và cán cân công lý
Báo cáo Hạ viện Mỹ: chính quyền “thất bại ở gần như mọi khâu” trong vụ Epstein. Ảnh minh họa do AI tạo, không phải ảnh hiện trường. SAIGON POST (ảnh minh họa do AI tạo) · Ảnh minh họa do AI tạo · Poster minh họa do AI tạo theo phong cách editorial (SAIGON POST).

Hai thập kỷ sau khi tội ác của Jeffrey Epstein lần đầu bị phanh phui ở Palm Beach, bang Florida, Quốc hội Mỹ cuối cùng đã gọi tên sự thật bằng một từ: thất bại. Ủy ban Giám sát và Cải cách Chính phủ của Hạ viện hôm thứ Ba (10/11) công bố báo cáo dài 137 trang — cuộc điều tra toàn diện nhất từ trước đến nay của các nghị sĩ về cách chính quyền liên bang xử lý vụ Epstein và đồng phạm Ghislaine Maxwell.

Theo Al Jazeera, báo cáo kết luận các điều tra viên và công tố viên liên bang ở Nam Florida và Washington đã tắc trách, để hành vi lạm dụng của Epstein không bị ngăn chặn kể từ năm 2005, khi tội ác của hắn lần đầu bị phát hiện. “Những gì chúng tôi phát hiện vừa đau lòng vừa khiến người ta phẫn nộ”, Chủ tịch Ủy ban James Comer, dân biểu Cộng hòa bang Kentucky, nói trong một video. “Những người phụ nữ này đã phải chịu đựng sự lạm dụng không thể tưởng tượng nổi, và chính phủ liên bang đã làm họ thất vọng ở gần như mọi khâu. Nếu chính phủ làm đúng việc của mình, phần lớn sự lạm dụng này đã có thể được ngăn chặn.” Cuộc điều tra kéo dài 15 tháng, gồm 19 cuộc phỏng vấn và lấy lời khai có ghi chép, trát đòi tài liệu và rà soát hồ sơ tài chính.

Điều đáng chú ý nhất của báo cáo này không phải là nó được viết bởi ai — mà là ai đã viết nó.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Tâm điểm chỉ trích là thỏa thuận không truy tố gây tranh cãi năm 2007 ở Nam Florida: Văn phòng Công tố viên Liên bang khu vực này, phối hợp với Cục Điều tra Liên bang (FBI), đã cho phép Epstein thoát khỏi truy tố liên bang sau khi hắn nhận tội nhẹ hơn ở cấp bang, với bản án 18 tháng tù cùng chế độ ra ngoài làm việc rộng rãi — giai đoạn mà theo báo cáo, hắn vẫn tiếp tục lạm dụng phụ nữ. Báo cáo viết rằng một số sai lầm xuất phát từ “sự phán đoán kém” của Văn phòng Công tố viên, nhưng số khác “dường như là kết quả của tầm ảnh hưởng lan rộng và thâm nhập khắp nơi của Epstein”.

Về cái chết của Epstein trong nhà tù New York năm 2019, các điều tra viên kết luận đó là hậu quả của “một loạt thất bại mang tính thể chế”: thiếu nhân sự, nhân viên quá tải, ghi chép kém và an ninh lỏng lẻo. Lời khai mà ủy ban thu thập được “không thể bác bỏ dứt khoát một số giả thuyết” xoay quanh cái chết của hắn, trong đó có khoảng trống trong đoạn phim giám sát. Báo cáo cũng cho rằng Bộ Tư pháp đã không thông tin đầy đủ về việc công bố tài liệu, và việc che tên sơ sài đã làm lộ thông tin cá nhân của các nạn nhân — đầu năm nay, bộ này đã phải gỡ hàng nghìn tài liệu khỏi trang web.

Báo cáo còn cáo buộc các tổ chức tài chính như American Express đã tạo điều kiện cho nạn buôn người và gian lận nhập cư, khi cho phép Epstein dùng các chuyến bay mồi nhử và lịch trình giả để đưa lao động nước ngoài qua biên giới. Ủy ban khuyến nghị Quốc hội thông qua luật ngăn chặn việc vũ khí hóa các thỏa thuận không tiết lộ — thứ mà Epstein dùng để bịt miệng nạn nhân. Đảng Dân chủ sẽ nắm quyền kiểm soát Hạ viện từ tháng 1 sau chiến thắng trong cuộc bầu cử giữa kỳ ngày 3/11.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Điều đáng chú ý nhất của báo cáo này không phải là nó được viết bởi ai — mà là ai đã viết nó. Đây là báo cáo của một ủy ban do đảng Cộng hòa lãnh đạo, nhắm vào các cơ quan liên bang dưới nhiều đời tổng thống, cả Cộng hòa lẫn Dân chủ. Trên bàn cờ Washington, đó là nước cờ hiếm hoi mà cả hai phe đều có thể cùng đi. Nhưng công lý đến muộn hai mươi năm vẫn là công lý đến muộn — và những người phụ nữ bị lạm dụng trong lúc bộ máy “thờ ơ” thì không lấy lại được những năm tháng đã mất.

Với Việt Nam, câu chuyện Epstein là bài học về cái giá của sự thờ ơ thể chế. Khi công tố viên bắt tay với kẻ có tiền, khi ngân hàng nhắm mắt cho những chuyến bay mồi nhử, khi hồ sơ nạn nhân bị lộ vì biên tập cẩu thả — thì người trả giá cuối cùng luôn là những người yếu thế nhất. Việt Nam đang siết chặt chống rửa tiền và tội phạm tài chính; bài học từ báo cáo này là hệ thống chỉ mạnh khi nó dám chạm vào kẻ có quyền, có tiền.

Theo quý vị, khi chính một ủy ban của Quốc hội thừa nhận chính quyền “thất bại ở gần như mọi khâu” suốt hai thập kỷ — thì lời xin lỗi là đủ, hay cần có người phải chịu trách nhiệm cụ thể? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.