Động đất 5,7 độ rung chuyển miền trung Nhật Bản: hơn 20 người bị thương, tàu Shinkansen phải chạy chậm
Trận động đất xảy ra lúc 1 giờ 4 phút sáng Chủ nhật 8/11 ở phía tây tỉnh Shizuoka, làm vỡ cửa kính, hất đổ hàng hóa và khiến tàu cao tốc phải giảm tốc. Giới chức Nhật Bản cảnh báo người dân đề phòng dư chấn mạnh trong tuần tới, đặc biệt là hai đến ba ngày tới.

1 giờ 4 phút sáng Chủ nhật, khi phần lớn miền trung Nhật Bản còn đang ngủ, mặt đất bỗng rung chuyển dữ dội. Trận động đất mạnh 5,7 độ richter xé toang cửa kính các cửa hàng, hất đổ hàng hóa khỏi kệ và buộc những đoàn tàu cao tốc Shinkansen phải giảm tốc — một đêm không ngủ ở miền trung nước Nhật.
Theo Cơ quan Khí tượng Nhật Bản, trận động đất xảy ra lúc 1 giờ 4 phút sáng giờ địa phương ngày Chủ nhật 8/11 (16 giờ GMT thứ Bảy), ở độ sâu khoảng 40 km tại phía tây tỉnh Shizuoka. Hãng thông tấn Kyodo dẫn lời giới chức cho biết hơn 20 người đã bị thương ở hai tỉnh Aichi và Shizuoka. Đài CNA dẫn nguồn tin địa phương cho biết riêng tại Aichi đã có 16 trường hợp bị thương, phần lớn nhẹ, còn tại Shizuoka có ít nhất ba phụ nữ phải cấp cứu. Báo Chunichi Shimbun và Đài truyền hình Tokai thì ghi nhận ít nhất 24 người bị thương trên cả hai vùng. Không có cảnh báo sóng thần nào được ban bố, và trận động đất không cảm nhận được ở Tokyo.
Nhìn từ bàn cờ khu vực, trận động đất ở Shizuoka không chỉ là chuyện của riêng Nhật Bản.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Rung chấn lan rộng: nhiều cửa hàng bị vỡ kính, mảnh vụn vương vãi khắp đường phố, một hiệu sách lớn ở thành phố Toyota, tỉnh Aichi, chứng kiến sách vở rơi khỏi kệ chất thành đống, còn cửa kính một đại lý ô tô ở thành phố Toyohashi cũng vỡ tan. Hãng AP cho biết một số người bị thương do ngã cầu thang khi vội vã chạy ra khỏi nhà.
Giao thông lập tức bị ảnh hưởng. Một số tuyến tàu địa phương phải tạm ngưng, tàu Shinkansen chạy chậm lại để đề phòng, còn tuyến Tokaido Shinkansen nối Tokyo với Osaka bị chậm chuyến giữa ga Shizuoka và ga Gifu-Hashima sau khi nhà điều hành JR Central tiến hành kiểm tra an toàn. Cơ quan Khí tượng cảnh báo người dân chuẩn bị cho khả năng có động đất mạnh trong tuần tới, đặc biệt là hai đến ba ngày tới. “Xin hãy đề phòng sạt lở đất, đá rơi và ảnh hưởng có thể có từ mưa,” quan chức Ayataka Ebita nói với báo giới. Ông cho biết tới nay chưa phát hiện thay đổi rõ rệt nào ở rãnh Nankai — vùng biển nơi hai mảng kiến tạo lớn gặp nhau và các nhà khoa học cảnh báo có thể xảy ra siêu động đất.
Cũng trong sáng Chủ nhật, một trận động đất 4,3 độ khác xảy ra tại vùng Kumamoto lúc 10 giờ 53 phút, song chưa ghi nhận thiệt hại hay thương vong nghiêm trọng. Vùng tây nam này vẫn đang hồi phục sau trận động đất 7,1 độ hồi tháng 7, khiến 38 người thiệt mạng và hàng chục nghìn hộ mất điện. Nhật Bản nằm trên “Vành đai lửa” Thái Bình Dương và hứng chịu hàng trăm trận động đất mỗi năm. Nỗi ám ảnh lớn nhất vẫn là trận động đất 9,0 độ năm 2011, gây sóng thần khiến khoảng 18.500 người chết hoặc mất tích và phá hủy nhà máy điện hạt nhân Fukushima. Mỗi trận động đất mạnh vì thế đều lập tức đặt cả hệ thống cảnh báo và ứng phó của Nhật Bản vào trạng thái cao nhất.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Nhìn từ bàn cờ khu vực, trận động đất ở Shizuoka không chỉ là chuyện của riêng Nhật Bản. Aichi và Shizuoka là trái tim công nghiệp của nước này — nơi đặt các nhà máy ô tô, linh kiện và chuỗi cung ứng mà nhiều doanh nghiệp Việt Nam đang gắn chặt. Một đêm tàu Shinkansen phải chạy chậm, một buổi sáng nhà máy phải kiểm tra dây chuyền, cũng đủ để các đơn hàng, lịch giao hàng và giá linh kiện rung theo. Với người Việt đang sinh sống và làm việc tại Nhật — đông đảo nhất ở chính vùng Aichi này — rung chấn lúc 1 giờ sáng còn là lời nhắc lạnh người rằng nơi đất khách, an toàn không bao giờ là điều hiển nhiên.
Bài học cho Việt Nam cũng rõ ràng không kém. Nước ta ít động đất mạnh, nhưng bài toán ứng phó thiên tai thì giống nhau: hệ thống cảnh báo phải tới được từng người dân trước khi thảm họa tới, và hạ tầng — từ nhà ở đến metro, cầu đường — phải được tính cho tình huống xấu nhất, chứ không phải cho ngày đẹp trời. Nhật Bản làm được điều đó bằng kỷ luật và đầu tư dài hạn. Việt Nam đang xây metro, xây đô thị thông minh — hãy xây luôn cả khả năng chống chịu vào trong từng viên gạch.
Quý vị có người thân đang sống, làm việc ở Nhật Bản không — và họ đã chuẩn bị gì cho những đêm mặt đất bỗng rung chuyển như thế này? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.

