TIN TỨC & GÓC NHÌN · VIỆT NAM VÀ THẾ GIỚI
Saigon Post

Hiểu thế giới. Mở góc nhìn.

Quốc tế

New York kêu gọi AOC tranh cử tổng thống 2028: 291 phiếu thuận, và một ván cờ cánh tả đang bày lại

Chi nhánh New York của tổ chức Xã hội Dân chủ Mỹ vừa bỏ phiếu kêu gọi nghị sĩ Alexandria Ocasio-Cortez ra tranh cử tổng thống năm 2028 — sau một kỳ bầu cử giữa kỳ mà phe cánh tả giành kỷ lục 8 ghế liên bang. Đây chưa phải là sự ủng hộ chính thức, nhưng là tín hiệu sớm nhất cho hướng đi của đảng Dân chủ.

Có những lá phiếu không bầu ra ai cả — mà chỉ để nói với cả nước rằng ván cờ sắp bày lại. Hôm thứ Bảy (15/11), chi nhánh New York của tổ chức Xã hội Dân chủ Mỹ (DSA) đã bỏ phiếu kêu gọi nghị sĩ Alexandria Ocasio-Cortez — hay AOC — ra tranh cử tổng thống Mỹ năm 2028. Nghị quyết được thông qua với tỉ lệ 291 phiếu thuận, 123 phiếu chống, tại đại hội của chi nhánh.

Đây chưa phải là một sự ủng hộ chính thức của DSA. Theo Al Jazeera, nghị quyết chỉ cam kết chi nhánh New York sẽ khuyến khích một chiến dịch tranh cử và xây dựng nền tảng cho nó. Nhưng trong bối cảnh đảng Dân chủ đang tìm hướng đi sau bầu cử giữa kỳ, một lời kêu gọi từ chi nhánh có ảnh hưởng nhất của phong trào xã hội dân chủ Mỹ vẫn là một tín hiệu khó bỏ qua. “Nếu nước Mỹ có thể bầu ông Trump, tôi nghĩ chúng ta có thể bầu các nhà xã hội dân chủ”, ông Gustavo Gordillo, đồng chủ tịch chi nhánh New York, nói với Al Jazeera.

Trên bàn cờ nước Mỹ, nước cờ của DSA không nằm ở việc AOC có ra tranh cử hay không — mà ở chỗ cánh tả lần đầu tiên sau nhiều năm không còn xin phép trung tâm đảng Dân chủ nữa.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Đại hội diễn ra sau một kỳ bầu cử giữa kỳ thành công rực rỡ của phe cánh tả: kỷ lục 8 ứng viên được DSA ủng hộ đã đắc cử vào các vị trí liên bang và sẽ nhận ghế Quốc hội vào tháng 1 tới. Chi nhánh New York — khoảng 15.000 thành viên — đã trở thành một trong những lực lượng có ảnh hưởng nhất của phong trào: tổ chức này đã ủng hộ Thị trưởng Zohran Mamdani hồi năm ngoái và đứng sau bà Ocasio-Cortez trong cả 5 lần bà tranh cử Quốc hội từ năm 2018. “Giờ chúng ta đã đưa một thị trưởng vào Tòa thị chính và bầu được ba người xã hội chủ nghĩa trong thành phố, tôi nghĩ dù một chính trị gia có cảm nhận thế nào về DSA, họ chắc chắn đang dõi theo những gì chúng ta nói và cách chúng ta vận động”, bà Grace Mausser, đồng chủ tịch chi nhánh, nói. “Chúng ta là một trong những tác nhân chính trị lớn nhất của thành phố, của bang, và thẳng thắn mà nói, của cả đất nước.”

Bà Ocasio-Cortez, đại diện khu vực bầu cử số 14 của New York, nổi lên toàn quốc năm 2018 sau khi đánh bại một nghị sĩ đương nhiệm 10 nhiệm kỳ trong cuộc bầu cử sơ bộ. Bà là một nhà xã hội dân chủ nổi bật, ủng hộ y tế toàn dân, đại học công miễn học phí và bảo vệ người lao động. Nền tảng tranh cử tổng thống của chi nhánh vẫn chưa được hoàn thiện; bà Mausser cho biết nó sẽ xoay quanh những vấn đề cử tri nêu khi vận động gõ cửa từng nhà: “Những vấn đề hàng đầu chúng tôi gặp là nhà ở, y tế, chăm sóc trẻ em — những dấu ấn của khả năng chi trả”. Nghị quyết cũng nêu nhà ở công, chấm dứt cơ quan Di trú và Hải quan (ICE), tổ chức lao động và “phong trào chống chiến tranh và ủng hộ Palestine” là những ưu tiên.

Lời kêu gọi này nối tiếp những nỗ lực khác của cánh tả nhằm thuyết phục bà Ocasio-Cortez bước vào cuộc đua 2028, sau một cuộc tranh luận trong DSA toàn quốc về khả năng ủng hộ bà và sự ra mắt của một chiến dịch độc lập mang tên “Ready for AOC”. Bản thân bà Ocasio-Cortez từng nói sẽ quyết định tương lai chính trị sau bầu cử giữa kỳ — để ngỏ khả năng tranh cử tổng thống 2028 hoặc thách thức một ghế Thượng viện.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Trên bàn cờ nước Mỹ, nước cờ của DSA không nằm ở việc AOC có ra tranh cử hay không — mà ở chỗ cánh tả lần đầu tiên sau nhiều năm không còn xin phép trung tâm đảng Dân chủ nữa. Tám ghế liên bang, một thị trưởng New York, ba người xã hội chủ nghĩa trong thành phố: đó là những quân bài thật, không phải khẩu hiệu. Và khi một phong trào có thể thắng bầu cử bằng những vấn đề ví tiền — nhà ở, y tế, trông trẻ — thì câu hỏi không còn là “cánh tả có quá khích không”, mà là “trung tâm còn giữ được cử tri bằng gì”.

Với Việt Nam, ván cờ này chạm tới một thực tế quen thuộc: ở đâu người dân cũng bỏ phiếu bằng ví tiền trước khi bỏ phiếu bằng ý thức hệ. Nhà ở đắt đỏ, viện phí leo thang, tiền trông trẻ ngốn nửa tháng lương — những nỗi lo ấy không có biên giới. Theo quý vị, một ứng viên tranh cử bằng những vấn đề đời sống có thắng được một cuộc bầu cử tổng thống, hay cử tri Mỹ vẫn sẽ chọn những cái tên quen thuộc? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.