TIN TỨC & GÓC NHÌN · VIỆT NAM VÀ THẾ GIỚI
Saigon Post

Hiểu thế giới. Mở góc nhìn.

Quốc tế

Mỹ treo thưởng 20 triệu USD lấy thông tin hạt nhân Iran — vừa dọa đánh, vừa mời đàm phán

Washington treo thưởng tới 20 triệu USD cho ai cung cấp thông tin về chương trình hạt nhân Iran, đồng thời lập lực lượng đặc nhiệm siết chặt việc vận chuyển vũ khí và dầu mỏ của Tehran. Tổng thống Trump vừa nhắc tới khả năng đánh núi Pickaxe, vừa nói Iran “rất muốn đạt thỏa thuận”.

Minh họa: Tổng thống Donald Trump trước tàu chiến Mỹ, eo biển Hormuz và cơ sở hạt nhân ngầm của Iran
Mỹ treo thưởng 20 triệu USD lấy thông tin hạt nhân Iran — vừa dọa đánh, vừa mời đàm phán. Ảnh minh họa do AI tạo, không phải ảnh hiện trường. SAIGON POST (ảnh minh họa do AI tạo) · Ảnh minh họa do AI tạo · Poster minh họa do AI tạo theo phong cách editorial (SAIGON POST).

Một bên là tấm séc 20 triệu USD treo thưởng cho người dám nói ra bí mật hạt nhân của Iran. Một bên là lời mời đàm phán và câu nói “họ rất muốn đạt thỏa thuận”. Tổng thống Donald Trump đang chơi cả hai quân bài cùng lúc.

Theo BBC, Mỹ vừa công bố khoản thưởng lên tới 20 triệu USD cho thông tin về chương trình hạt nhân của Iran. Tuyên bố nêu rõ khoản tiền này dành cho thông tin về “cơ sở, thiết bị và nhân sự liên quan”, và cho biết việc Iran “không tuân thủ các nghĩa vụ bảo đảm với IAEA” đã khiến cơ quan này mất “tính liên tục của hiểu biết” về sản xuất và tồn kho các thành phần then chốt như máy ly tâm.

Đây là nước cờ quen thuộc của một bậc thầy đàm phán: một tay cầm gậy, một tay chìa cà rốt.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Ông Trump từng tuyên bố năm ngoái rằng các cơ sở hạt nhân của Iran đã bị “phá hủy hoàn toàn và triệt để” sau chiến dịch ném bom của Mỹ và Israel, trong khi Iran khẳng định chương trình của mình là hòa bình.

Cùng lúc, quân đội Mỹ cho biết đang thành lập một lực lượng đặc nhiệm nhằm hạn chế Iran vận chuyển vũ khí và vật liệu bị trừng phạt qua biên giới. Bộ Tư lệnh Trung tâm của Mỹ (Centcom) cho biết Lực lượng đặc nhiệm Iron Gate sẽ hoạt động từ Tampa, Florida. Centcom ước tính lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đã ngăn Iran xuất khẩu hơn 25 tỷ USD dầu thô.

Đã có nhiều đồn đoán rằng Mỹ có thể nối lại các cuộc tấn công quy mô lớn vào Iran sau bầu cử giữa kỳ, dù trước thềm bầu cử, ông Trump nói ông “không vội” làm điều đó. Trong cuộc phỏng vấn với Fox News vào đêm trước bầu cử, Tổng thống nói Mỹ “có thể cần phải nhắm vào núi Pickaxe”, một địa điểm ngầm liên quan tới chương trình hạt nhân của Iran, và việc này “không phải chuyện lớn”, có thể làm trong “một giờ”.

Tuy nhiên, cả ông Trump và Phó Tổng thống JD Vance đều nói sự phản đối của công chúng đối với cuộc chiến với Iran đã khiến Đảng Cộng hòa thua đậm trong bầu cử giữa kỳ tuần này. Hôm thứ Sáu, ông Trump khẳng định Iran muốn chấm dứt cuộc xung đột kéo dài 8 tháng, nhấn mạnh thiệt hại đối với kinh tế và quân đội Tehran. “Chúng tôi đang làm việc với họ. Họ rất muốn đạt thỏa thuận,” ông nói.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Qatar cho biết hôm thứ Ba rằng cả hai bên đang “xem xét các ý tưởng và đề xuất mà chúng tôi đã đưa ra”. Các nhà đàm phán Iran đã thảo luận với các bên trung gian về đề xuất mở lại eo biển Hormuz trong vòng hai ngày một khi Mỹ đáp ứng bảy điều kiện của họ. Thỏa thuận sơ bộ tháng 6 sụp đổ chỉ trong vài tuần sau khi Iran nối lại các cuộc tấn công nhằm vào tàu thuyền và Mỹ tái áp đặt lệnh phong tỏa.

Cuộc xung đột Mỹ–Iran đã kéo dài 8 tháng, với các đợt không kích của Mỹ vào các cơ sở hạt nhân Iran và các đòn đáp trả nhằm vào tàu thuyền qua eo biển Hormuz — tuyến đường vận chuyển dầu mỏ quan trọng bậc nhất thế giới. Thỏa thuận sơ bộ tháng 6 từng thắp lên hy vọng, nhưng sụp đổ nhanh chóng.

Bối cảnh chính trị trong nước cũng đè nặng lên Nhà Trắng: chính ông Trump thừa nhận sự phản đối chiến tranh Iran đã góp phần vào thất bại của Đảng Cộng hòa trong bầu cử giữa kỳ.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Đây là nước cờ quen thuộc của một bậc thầy đàm phán: một tay cầm gậy, một tay chìa cà rốt. Treo thưởng 20 triệu USD không chỉ để mua thông tin — nó là cách gieo ngờ vực vào chính nội bộ Tehran. Lực lượng Iron Gate và lệnh phong tỏa 25 tỷ USD dầu thô là đòn bẩy kinh tế siết dần, còn câu “một giờ là xong” với núi Pickaxe là lời nhắc rằng cây gậy vẫn còn đó.

Nhưng nước cờ khôn ngoan nhất lại nằm ở câu nói của chính ông Trump: “Họ rất muốn đạt thỏa thuận.” Một tổng thống từng tuyên bố cơ sở hạt nhân Iran đã bị “phá hủy hoàn toàn” giờ lại nói về thỏa thuận — nghĩa là ông hiểu rõ điều mà mọi nhà đàm phán đều hiểu: đánh thì dễ, nhưng đánh xong rồi thì sao?

Với người Việt, ván cờ này không hề xa. Eo biển Hormuz là mạch máu dầu mỏ của cả thế giới — chỉ cần nó tắc nghẽn vài ngày, giá xăng trong nước lập tức nhích lên, và bữa cơm của hàng triệu gia đình Việt lại đắt thêm một chút.

Theo quý vị, với 20 triệu USD treo thưởng và một “núi Pickaxe” đang chờ, liệu đây là màn dạo đầu cho một thỏa thuận — hay chỉ là khoảng lặng trước một đòn đánh lớn hơn?

Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.