Nghi phạm xả súng Kraków chết trong bệnh viện: Ba Lan mở điều tra khủng bố, quốc tang 2 ngày
Kẻ xả súng 24 tuổi làm 6 người chết tại quảng trường chính Kraków — và 3 người thân trong gia đình hắn — đã tử vong sáng thứ Hai sau cuộc đấu súng với cảnh sát. Ba Lan bước vào 2 ngày quốc tang giữa lúc nỗi lo cực đoan dâng cao.

Nghi phạm vụ xả súng đẫm máu nhất Ba Lan trong nhiều năm đã chết. Cảnh sát vùng Malopolska thông báo trên mạng xã hội X vào sáng sớm thứ Hai: “Chúng tôi xin thông báo rằng thủ phạm của vụ việc bi thảm đã chết trong bệnh viện vào sáng nay.” Tay súng 24 tuổi, người Ba Lan, đã bị cảnh sát bắn trọng thương chỉ trong vòng 3 phút sau khi hắn bắt đầu nổ súng — một phản ứng mà giới chức nói đã ngăn chặn một vụ thảm sát còn lớn hơn.
Vụ tấn công bắt đầu vào khoảng 15 giờ chiều thứ Bảy tại Quảng trường Chính của Kraków, thành phố lớn thứ hai của Ba Lan và là điểm đến du lịch nổi tiếng. Theo The Guardian, nghi phạm lái xe lao vào quảng trường với tốc độ cao, mặc quân phục, áo chống đạn, rồi xả súng bừa bãi trong lúc lái xe vòng quanh quảng trường — điều mà người phát ngôn cảnh sát Kraków Katarzyna Cisło mô tả là một “chuyến đi hoang dại”. Sáu người chết tại quảng trường: 4 phụ nữ và 2 người đàn ông, trong đó 4 người Ba Lan, một người đàn ông Anh và một phụ nữ Áo. 16 người, trong đó có 5 người nước ngoài, 2 cảnh sát và chính nghi phạm, được đưa tới bệnh viện.
Vụ Kraków là một nước cờ buồn cho cả châu Âu: một đất nước vốn được coi là an toàn hơn nhiều nước láng giềng giờ phải đối mặt với chủ nghĩa cực đoan ngay giữa quảng trường du lịch của mình.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Sau vụ tấn công, cảnh sát khám xét nhà riêng của nghi phạm tại thành phố Ostrowiec Swietokrzyski và tìm thấy 3 thi thể — cha 53 tuổi, mẹ 52 tuổi và em gái 21 tuổi của hắn, nhiều khả năng chết vì trúng đạn. Như vậy, tổng số người chết trong vụ việc lên tới 9 người. Hai cảnh sát bị thương — những người đã đối đầu với tay súng — đều đã tỉnh lại vào chiều Chủ nhật, theo BBC. Một trong hai bác sĩ phẫu thuật tình cờ có mặt gần quảng trường khi vụ nổ súng xảy ra, giáo sư Michal Pędziwiatr, kể lại rằng ông và đồng nghiệp đã lao vào hiện trường cứu người khi chưa có xe cứu thương nào tới nơi; đồng nghiệp của ông, bác sĩ Mateusz Wierdak, đã dùng tay bịt vết thương cho viên cảnh sát bị thương nặng nhất để cầm máu chờ xe cấp cứu.
Văn phòng công tố quốc gia Ba Lan cho biết đã mở cuộc điều tra về “vụ giết 6 người bằng súng và âm mưu giết nhiều người khác, trong đó có cảnh sát — hành vi cấu thành tội khủng bố”. Bộ trưởng Nội vụ Marcin Kierwiński nói nghi phạm bị cuốn hút bởi các tư tưởng cực hữu và có quan điểm “rất cực đoan” và “siêu dân tộc chủ nghĩa”. Người phát ngôn Bộ Nội vụ Karolina Galecka cho đài TOK FM biết trên quần áo của nghi phạm có nhiều huy hiệu khác nhau, đang được các chuyên gia phân tích. Thủ tướng Donald Tusk tuyên bố: “Cho tới nay ở Ba Lan chúng ta chưa từng có những vụ khủng bố quyết liệt như vậy… đó là điều chúng ta phải gọi vụ tấn công tàn ác này.” Ba Lan bước vào 2 ngày quốc tang, và Quảng trường Chính đã mở cửa trở lại vào tối Chủ nhật, nơi người dân đặt nến và hoa bên những lỗ đạn.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Vụ Kraków là một nước cờ buồn cho cả châu Âu: một đất nước vốn được coi là an toàn hơn nhiều nước láng giềng giờ phải đối mặt với chủ nghĩa cực đoan ngay giữa quảng trường du lịch của mình. Đáng lo hơn, The Guardian cho biết vụ việc diễn ra sau nhiều vụ đâm dao tại trường học ở Ba Lan trong tháng 10, làm một phụ nữ thiệt mạng, mà giới chức nói có liên quan tới nội dung cực đoan trên mạng. Kẻ xả súng không xuất hiện từ hư không — hắn được nuôi dưỡng bởi những huy hiệu, những diễn đàn, những thuật toán đẩy người trẻ vào góc tối của chủ nghĩa siêu dân tộc.
Với người Việt, bài học này không xa lạ. Cộng đồng người Việt tại châu Âu, du học sinh, khách du lịch Việt tới Kraków đều đi lại giữa những quảng trường đông người như thế, và một chuyến đi chơi có thể biến thành thảm kịch chỉ trong 3 phút. Khi các chính phủ châu Âu còn tranh cãi về cách kiểm soát nội dung cực đoan trên mạng, từng gia đình Việt có con em ở trời Âu chỉ còn một cách tự vệ thực tế nhất: dạy con mình nhận ra những dấu hiệu cực đoan sớm, trước khi thuật toán làm điều đó thay chúng ta.
Theo quý vị, sau Kraków, châu Âu nên siết chặt kiểm soát súng đạn, hay siết chặt kiểm soát nội dung cực đoan trên mạng — hay cả hai đều đã quá muộn? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.

