TIN TỨC & GÓC NHÌN · VIỆT NAM VÀ THẾ GIỚI
Saigon Post

Hiểu thế giới. Mở góc nhìn.

Quốc tế

Kẻ gây cháy rừng Palisades bị kết tội: 12 người chết, hàng nghìn ngôi nhà thành tro

Bồi thẩm đoàn liên bang kết tội Jonathan Rinderknecht, 30 tuổi, hai tội đốt phá — sau phiên xử đầu tiên bế tắc khi chỉ 2 trong 12 bồi thẩm viên tin anh ta có tội.

Minh họa: lính cứu hỏa cầm mũ trước sườn đồi cháy và tòa án, cán cân công lý
Kẻ gây cháy rừng Palisades bị kết tội: 12 người chết, hàng nghìn ngôi nhà thành tro Ảnh minh họa do AI tạo, không phải ảnh hiện trường. SAIGON POST (ảnh minh họa do AI tạo) · Ảnh minh họa do AI tạo · Poster minh họa do AI tạo theo phong cách editorial (SAIGON POST).

Gần hai năm sau khi ngọn lửa nuốt chửng Pacific Palisades, công lý cuối cùng cũng gọi được tên kẻ đã châm ngòi. Hôm thứ Sáu, bồi thẩm đoàn liên bang kết tội Jonathan Rinderknecht, 30 tuổi, cựu tài xế Uber, hai tội đốt phá liên bang vì gây ra vụ cháy rừng thảm khốc tháng 1/2025 — vụ cháy cướp đi 12 sinh mạng và thiêu rụi hàng nghìn ngôi nhà, cơ sở kinh doanh ở khu dân cư ven biển giàu có của Los Angeles.

Theo cáo buộc của công tố viên, Rinderknecht dùng bật lửa châm một đám cháy bụi rậm trên sườn đồi — đám cháy Lachman. Lính cứu hỏa đã dập tắt nó hồi tháng 1 năm ngoái, nhưng tàn lửa vẫn âm ỉ dưới lòng đất, rồi bùng lên khi gió mạnh quét qua, biến thành biển lửa Palisades. Công tố viên mô tả anh ta là một thanh niên bất mãn, muốn trả thù đời vì những ấm ức cá nhân — trong đó có những mối tình đổ vỡ — và những bất công xã hội mà anh ta cảm nhận, như bất bình đẳng giàu nghèo.

Ván cờ pháp lý này cho thấy công lý đôi khi đi đường vòng: một bồi thẩm đoàn bế tắc, một phiên xử lại, và cuối cùng là hai ngày nghị án để kết luận một sự thật — ngọn lửa bắt đầu từ một chiếc bật lửa, nhưng thảm họa bắt…

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Phiên xử đầu tiên kết thúc bế tắc: chỉ hai bồi thẩm viên bỏ phiếu có tội, mười người còn lại chưa bị thuyết phục — một phần vì họ băn khoăn về trách nhiệm của sở cứu hỏa khi không dập tắt triệt để đám cháy Lachman. Sang phiên xử lại, thẩm phán dặn bồi thẩm đoàn không được xét đến mức độ đầy đủ trong phản ứng của sở cứu hỏa. Luật sư bào chữa tiếp tục bám vào giả thuyết đám cháy ban đầu do pháo hoa gây ra — điều công tố viên gọi là “vô căn cứ”.

Điểm xoay chiều là bằng chứng kỹ thuật số. Rinderknecht khai rằng mình đang ở chân đường mòn leo núi khi thấy đám cháy Lachman bắt đầu, nhưng dữ liệu đã bác bỏ lời khai đó. “Những lời nói dối này rất có ý nghĩa — chúng không phải nhầm lẫn,” công tố viên Danbee Kim nói trước tòa. “Bởi vì anh ta biết nơi mình đứng khi lửa bắt đầu là bằng chứng buộc tội.” Một bồi thẩm viên, sinh viên 30 tuổi tên Cameron, nói sau phiên tòa: “Một cách logic, mọi thứ bắt đầu chỉ về phía anh ta.” Bồi thẩm đoàn nghị án hai ngày trước khi tuyên có tội.

Rinderknecht, hiện vẫn bị giam liên bang, sẽ bị tuyên án ngày 17/3, đối mặt mức án từ 5 đến 40 năm tù. Thị trưởng mãn nhiệm của Los Angeles, Karen Bass, nói trong tuyên bố hôm thứ Sáu: “Không bản án nào có thể mang lại những sinh mạng đã mất hay xóa đi nỗi đau mà các gia đình đã chịu đựng.” Trong khi đó, các vụ kiện dân sự của nạn nhân và gia đình vẫn tiếp diễn — luật sư Alex Robertson, đại diện cho các nạn nhân, nói thẳng rằng với vụ kiện dân sự, nguyên nhân gây cháy không còn quan trọng: “Điều quan trọng là chuyện gì đã xảy ra — và chuyện gì đã không xảy ra trong việc bảo vệ cư dân Palisades và Malibu sau khi lửa bắt đầu.”

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Ván cờ pháp lý này cho thấy công lý đôi khi đi đường vòng: một bồi thẩm đoàn bế tắc, một phiên xử lại, và cuối cùng là hai ngày nghị án để kết luận một sự thật — ngọn lửa bắt đầu từ một chiếc bật lửa, nhưng thảm họa bắt đầu từ sự chủ quan sau đó. Câu hỏi mà phiên tòa cố tình tránh — sở cứu hỏa đã làm đủ chưa — lại là câu hỏi mà hàng nghìn gia đình mất nhà vẫn đang hỏi trong các vụ kiện dân sự.

Với Việt Nam, bài học nằm ngay trong mùa khô đang tới. Từ Tây Nguyên tới miền Trung, một tàn thuốc hay đống rơm đốt dở cũng có thể thành biển lửa khi gió nổi lên. Điều đáng sợ hơn cả ngọn lửa là sự âm ỉ: đám cháy tưởng đã tắt mới là đám cháy nguy hiểm nhất. Còn với ví tiền, vụ Palisades là lời nhắc đắt giá về bảo hiểm: hàng nghìn gia đình mất nhà mới phát hiện hợp đồng của mình không đủ xây lại từ đầu. Theo quý vị, trong thảm họa cháy rừng, trách nhiệm lớn hơn thuộc về kẻ châm lửa, hay hệ thống phòng cháy đã để tàn lửa sống sót? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.