Châu Âu chao đảo vì loạt đe dọa đánh bom máy bay: 32 lời đe dọa trong 4 ngày, chưa tìm ra thủ phạm
Ít nhất 32 lời đe dọa đánh bom nhắm vào hàng chục chuyến bay châu Âu chỉ trong bốn ngày, buộc chiến đấu cơ phải hộ tống, máy bay chuyển hướng hạ cánh ở nước khác — tất cả đều là trò lừa, nhưng đến nay chưa ai biết ai đứng sau.

“Today your sky will be red” — “Hôm nay bầu trời của các người sẽ đỏ rực”. Đó là câu cuối trong một email đe dọa đánh bom được gửi tới nhiều hãng hàng không và sân bay ở Rome và Milan, khẳng định đã đặt thiết bị nổ trên các chuyến bay từ Helsinki và Dublin, sẽ phát nổ trong 60 phút. Không có quả bom nào cả. Nhưng cả bầu trời châu Âu đã chao đảo suốt một tuần.
Theo BBC, chỉ trong bốn ngày đã có ít nhất 32 lời đe dọa đánh bom nhắm vào hàng chục hãng hàng không. Tất cả đều là trò lừa, nhưng mỗi lời đe dọa đều buộc nhà chức trách phải hành động khẩn cấp: có máy bay phải bay dưới sự hộ tống của chiến đấu cơ, có máy bay được tổ bay kiểm tra âm thầm giữa trời để tránh gây hoảng loạn, có máy bay phải chuyển hướng hạ cánh ở sân bay khác, thậm chí ở nước khác. Một chuyến bay của Aer Lingus đã phải hạ cánh xuống một căn cứ không quân cách điểm đến dự kiến tới 1.000 km vì cạn nhiên liệu.
Đây là kiểu chiến tranh rẻ tiền nhất thời hiện đại: không cần một viên đạn, không cần một quả bom thật, chỉ cần vài chục email là đủ để làm tê liệt bầu trời cả một châu lục, đốt tiền của hàng không, và gieo sợ hãi vào…
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Theo Tuoi Tre News dẫn Reuters, tính đến cuối ngày thứ Năm đã có gần 30 chuyến bay bị ảnh hưởng. Đợt mới nhất hôm thứ Sáu nhắm vào các chuyến bay đến và đi từ Lisbon, Rome, Prague và Sofia; ba máy bay được chiến đấu cơ Hungary hộ tống, ít nhất 11 chuyến bay bị đe dọa ở Cộng hòa Czech và Bulgaria. Tại Tây Ban Nha, ba email đe dọa tới trong vòng 20 phút, liên quan tới các chuyến Air Europa và Iberia — nhiều máy bay phải dừng lại để kiểm tra, hành khách phải xuống máy bay. Ở Warsaw, một chuyến LOT đi Paris bị dừng ngay khi đang lăn ra đường băng cất cánh.
Đợt đe dọa còn lan sang giới truyền thông: đài truyền hình quốc gia Ireland RTÉ phải sơ tán, cùng báo Irish Independent, các đài Dublin và đài Sky của Anh. Thủ tướng Ireland Micheál Martin gọi tình hình là “đáng lo ngại”.
Chưa có chính phủ nào nói ai đứng sau, và chưa có tuyên bố nhận trách nhiệm nào được xác thực. Một số email cho thấy một nhóm cực đoan chống phụ nữ đã nhận trách nhiệm vài vụ — nhưng người sáng lập nhóm này, blogger Nga Vladislav Pozdnyakov, đã phủ nhận, nói nhóm Male State mà ông lập năm 2016 đã không còn tồn tại. Các chuyên gia chia rẽ: có người cho là cá nhân bất mãn hoặc bắt chước, nhiều người thấy dấu hiệu chiến dịch “tấn công hỗn hợp” có phối hợp. Ông Paul Mason, chuyên gia an ninh hàng không với 20 năm kinh nghiệm quân sự, nói với BBC: “Nó có cảm giác được phối hợp. Nga nói họ không liên quan, nhưng có thể là các nhóm trung gian. Đây là cách rất dễ để gây gián đoạn và hỗn loạn, với khả năng chối bỏ hợp lý.”
Ông Eric Schouten, người đứng đầu nhóm an ninh hàng không Dyami, cũng nói rất khó chứng minh một quốc gia cụ thể đứng sau. Nhiều quan chức châu Âu từ lâu đã cáo buộc Nga đứng sau các vụ phá hoại kể từ khi nước này xâm lược Ukraine năm 2022. Đan Mạch, Ba Lan và Romania từng trực tiếp cáo buộc Moscow; cả Nga và Iran đều phủ nhận. Cùng thời điểm, tin tặc cũng tắt hệ thống tủ lạnh ở siêu thị nhiều nước châu Âu.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Đây là kiểu chiến tranh rẻ tiền nhất thời hiện đại: không cần một viên đạn, không cần một quả bom thật, chỉ cần vài chục email là đủ để làm tê liệt bầu trời cả một châu lục, đốt tiền của hàng không, và gieo sợ hãi vào hàng nghìn hành khách. Kẻ đứng sau hiểu một điều: trong thời đại niềm tin mong manh, nỗi sợ chính là vũ khí, và khả năng chối bỏ chính là lá chắn.
Với người Việt, ván cờ này không xa như tưởng. Hàng nghìn du học sinh, lao động và du khách Việt đang bay qua bầu trời châu Âu mỗi tuần; một chuyến bay bị hủy có thể đồng nghĩa với lỡ kỳ thi, lỡ ca làm, lỡ tiền vé. Và khi các hãng hàng không phải gánh thêm chi phí an ninh, giá vé sớm muộn cũng sẽ tìm đường vào túi của hành khách.
Theo quý vị, khi một email nặc danh cũng đủ làm chao đảo cả châu Âu, liệu an ninh hàng không còn là chuyện của riêng ngành hàng không — hay đã thành mặt trận mới của một cuộc chiến không tuyên bố?
Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.

