TIN TỨC & GÓC NHÌN · VIỆT NAM VÀ THẾ GIỚI
Saigon Post

Hiểu thế giới. Mở góc nhìn.

Quốc tế

Trump để ngỏ bảo đảm an ninh kiểu Điều 5 NATO cho Ukraine: Kushner nói Nga “thoải mái” với đề xuất

Đặc phái viên Jared Kushner cho biết Tổng thống Donald Trump sẵn sàng xem xét bảo đảm an ninh cho Ukraine dựa trên Điều 5 của NATO — và khẳng định Nga “thoải mái” với ý tưởng này, trong lúc các lãnh đạo châu Âu tuyên bố sẵn sàng đàm phán với Moscow.

Minh họa: Tổng thống Trump, đặc phái viên Kushner và Tổng thống Zelensky bắt tay tại bàn đàm phán, biểu tượng NATO và bàn cờ
Trump để ngỏ bảo đảm an ninh kiểu Điều 5 NATO cho Ukraine: Kushner nói Nga “thoải mái” với đề xuất Ảnh minh họa do AI tạo, không phải ảnh hiện trường. SAIGON POST (ảnh minh họa do AI tạo) · Ảnh minh họa do AI tạo · Poster minh họa do AI tạo theo phong cách editorial (SAIGON POST).

Bàn cờ Ukraine vừa có một nước đi bất ngờ. Đặc phái viên Jared Kushner — con rể của Tổng thống Donald Trump và một trong hai đặc phái viên Mỹ dự hội nghị thượng đỉnh của “Liên minh những nước sẵn sàng” ở Berlin — cho biết ông Trump để ngỏ khả năng đưa ra bảo đảm an ninh cho Ukraine “dựa trên Điều 5 của NATO”, điều khoản phòng thủ tập thể buộc các đồng minh phải bảo vệ nhau khi một nước bị tấn công. Kushner còn khẳng định Nga “thoải mái” với đề xuất này, theo Al Jazeera.

Tại Berlin, các lãnh đạo châu Âu tuyên bố sẵn sàng đàm phán với Nga để chấm dứt chiến tranh. Thủ tướng Anh Andy Burnham nói: “Châu Âu có một lập trường đàm phán rõ ràng, nhất quán và thống nhất.” Thủ tướng Đức Friedrich Merz thì nhấn mạnh các “yêu sách tối đa” của Moscow “không thực tế”. Kushner cho biết tổng thống Mỹ muốn đạt thỏa thuận với Moscow “với châu Âu ở bên cạnh”, theo BBC.

Nước cờ bảo đảm kiểu Điều 5 là đòn bẩy đặc trưng của Tổng thống thứ 47: ông Trump không cần Kyiv gia nhập NATO — điều mà Moscow coi là lằn ranh đỏ — mà vẫn trao cho Ukraine thứ gần như tương đương, đổi lại Kyiv phải…

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Phía Nga vẫn giữ thế thủ. Tổng thống Vladimir Putin lâu nay bác bỏ mọi vai trò của châu Âu trong các cuộc đàm phán hòa bình do Mỹ dẫn dắt. Sau cuộc gặp ba bên lịch sử với ông Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình ở Thâm Quyến, ông Putin nói người Mỹ “kiên quyết” yêu cầu Nga cho châu Âu tham dự, và Moscow đã mời các nước châu Âu tới Moscow để xác định lập trường của họ. Ông Putin cũng nói Nga “không có kế hoạch tấn công ai”, đồng thời thừa nhận “thảo luận về an ninh châu Âu mà không có người châu Âu là vô nghĩa”.

Nhưng khoảng cách giữa các bên vẫn rất lớn. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky — người cũng có mặt ở Berlin — từ lâu đã đòi một bảo đảm tương đương Điều 5, và cho tới nay chưa có dấu hiệu nào cho thấy ông Putin chấp nhận điều kiện đó. Nga thẳng thừng bác bỏ ý tưởng Ukraine gia nhập NATO, nhưng theo các báo cáo, các nhà đàm phán Mỹ đã cân nhắc trao cho Kyiv bảo đảm kiểu Điều 5 mà không cần trở thành thành viên của liên minh phương Tây, nếu Kyiv đồng ý nhượng bộ lãnh thổ đau đớn. Ông Zelensky nói thẳng: “Putin luôn nói không.” Thủ tướng Merz cũng cảnh báo mọi nỗ lực chia châu Âu thành các vùng ảnh hưởng của các cường quốc là không thể chấp nhận, và tuyên bố: “Một khuôn khổ ‘Yalta’ sẽ không mang lại hòa bình” — ám chỉ thỏa thuận năm 1945 giữa Mỹ, Liên Xô và Anh.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Nước cờ bảo đảm kiểu Điều 5 là đòn bẩy đặc trưng của Tổng thống thứ 47: ông Trump không cần Kyiv gia nhập NATO — điều mà Moscow coi là lằn ranh đỏ — mà vẫn trao cho Ukraine thứ gần như tương đương, đổi lại Kyiv phải nhượng đất. Đó là nghệ thuật đàm phán của bậc thầy: cho cả hai bên một thứ để mang về nhà, và để chính sự mơ hồ của cam kết làm chất keo giữ bàn đàm phán không vỡ.

Với Việt Nam, ván cờ này không phải chuyện xa lạ. Một đất nước nhỏ kẹp giữa các cường quốc luôn phải tự hỏi: bảo đảm an ninh trên giấy có giá trị gì khi bom đạn vẫn rơi, và cái giá của hòa bình là bao nhiêu lãnh thổ? Việt Nam đã chọn con đường ngoại giao cân bằng — không ngả hẳn về bên nào, giữ quan hệ với tất cả — và câu chuyện Ukraine cho thấy vì sao lựa chọn đó khó mà quý: khi các cường quốc ngồi lại chia bàn cờ, nước nhỏ phải tự giữ được quân bài của mình. Theo quý vị, bảo đảm kiểu Điều 5 mà không vào NATO là lối thoát thực sự cho Ukraine — hay chỉ là lời hứa đẹp để đổi lấy nhượng bộ lãnh thổ? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.