TIN TỨC & GÓC NHÌN · VIỆT NAM VÀ THẾ GIỚI
Saigon Post

Hiểu thế giới. Mở góc nhìn.

Quốc tế

Giáo hoàng tới Argentina, đối mặt Milei “siêu tư bản”: chuyến thăm đầu tiên sau gần 40 năm

Giáo hoàng Leo XIV bắt đầu chuyến thăm Argentina bằng điểm dừng đầu tiên là một mái ấm cho người khuyết tật — đúng nơi chịu nặng nhất từ chính sách cắt giảm của Tổng thống Javier Milei. Đây là chuyến thăm giáo hoàng đầu tiên tới Argentina kể từ năm 1987.

Minh họa: Giáo hoàng Leo XIV tại Buenos Aires, nhà thờ, mái ấm cho người khuyết tật và cờ Argentina
Giáo hoàng tới Argentina, đối mặt Milei “siêu tư bản”: chuyến thăm đầu tiên sau gần 40 năm. Ảnh minh họa do AI tạo, không phải ảnh hiện trường. SAIGON POST (ảnh minh họa do AI tạo) · Ảnh minh họa do AI tạo · Poster minh họa do AI tạo theo phong cách editorial (SAIGON POST).

Cây được trồng thêm trong vườn, những tòa nhà sặc sỡ được sơn lại, dàn hợp xướng tập dượt — mái ấm Cottolengo Don Orione ở Claypole đang rộn ràng đón Giáo hoàng. Nhưng đằng sau niềm vui ấy là một thực tế phũ phàng: chính quyền của Tổng thống Javier Milei đã cắt thuốc men và tã lót cho nơi này từ tháng 11 năm ngoái.

Vào thứ Hai 9/11, mái ấm Công giáo dành cho người khuyết tật này — nơi có khoảng 400 cư dân, cách Buenos Aires khoảng 26 km — sẽ là điểm dừng đầu tiên trong ngày đầy đủ đầu tiên của Giáo hoàng Leo XIV tại Argentina. Điều phối viên của cơ sở, Fernando Montero, nói với The Guardian: “[Chính phủ] đã cắt nguồn cung thuốc men, thực phẩm đặc biệt và tã lót. Họ không giao gì kể từ tháng 11 năm ngoái.” Theo ông Montero, giáo hoàng và ông Milei “có hệ tư tưởng hoàn toàn đối lập”.

Trên bàn cờ Argentina, đây là cuộc đối đầu giữa hai triết lý sống còn: một bên là “cưa máy” cắt giảm để cứu nền kinh tế khỏi lạm phát, một bên là tiếng nói đạo đức nhắc rằng cái giá của sự cắt giảm đang đè lên vai những…

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Chuyến thăm kéo dài ba ngày tại Argentina — bắt đầu từ Uruguay hôm thứ Sáu và kết thúc bằng sáu ngày ở Peru — sẽ là chuyến thăm giáo hoàng đầu tiên tới Argentina kể từ thời Giáo hoàng John Paul II năm 1987. Người tiền nhiệm của ông Leo, Giáo hoàng Francis, vốn là người Argentina, chưa từng trở về quê hương trong suốt triều đại của mình. Ông Milei, một nhà kinh tế theo chủ nghĩa tự do cực đoan, từng lấy cưa máy làm biểu tượng cho lời hứa cắt giảm chi tiêu. Kể từ khi nhậm chức tháng 12/2023, ông đã cắt giảm mạnh chi tiêu công mà chính phủ cho là cần thiết để kiềm chế lạm phát — nhưng cái giá phải trả rất đắt: tổ chức nghiên cứu Mate ước tính những người về hưu hưởng lương hưu tối thiểu — chiếm 63% tổng số — đã mất khoảng 30% sức mua.

Sự khác biệt giữa giáo hoàng và tổng thống còn vượt xa các vấn đề xã hội thông thường. Hồi tháng 5, ông Leo kêu gọi “giải giáp” trí tuệ nhân tạo, trong khi ông Milei tuyên bố sẽ không quản lý công nghệ AI, thay vào đó đề xuất các dự luật xây dựng trung tâm dữ liệu và trao tư cách pháp nhân cho các “tập đoàn không có con người”. Tài trợ cho người khuyết tật đã trở thành điểm nóng giữa giáo hội và nhà nước: Hội đồng Giám mục Argentina đã viết thư cho Bộ trưởng Y tế Mario Lugones ngày 1/4, lên án “tình hình nghiêm trọng mà nhiều cơ sở chăm sóc người khuyết tật đang đối mặt”. Bộ này đã gặp các giám mục hai lần, vào tháng 4 và ngày 5/10, nhưng vẫn chưa giải quyết được bế tắc.

Lịch trình của chuyến thăm tự nó đã nói lên nhiều điều. Ông Milei sẽ đón giáo hoàng tại sân bay vào Chủ nhật, sau đó giáo hoàng sẽ tới Buenos Aires gặp gỡ các lãnh đạo doanh nghiệp và công đoàn; tới thứ Ba, ông sẽ cử hành Thánh lễ tại khu đất của FAdeA, nhà máy máy bay quân sự nhà nước ở Córdoba, nơi công nhân từng biểu tình phản đối các đợt cắt giảm của ông Milei. Ông Juan Cruz Esquivel, giám đốc cơ quan Barometer of Religions and Beliefs thuộc Đại học Buenos Aires, nhận xét bất kỳ lời nào về bảo vệ sản xuất trong nước, lao động, người khuyết tật hay công bằng xã hội trong phát biểu của giáo hoàng cũng tự nhiên xung đột với hệ tư tưởng mà chính phủ Milei đang thúc đẩy.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Trên bàn cờ Argentina, đây là cuộc đối đầu giữa hai triết lý sống còn: một bên là “cưa máy” cắt giảm để cứu nền kinh tế khỏi lạm phát, một bên là tiếng nói đạo đức nhắc rằng cái giá của sự cắt giảm đang đè lên vai những người yếu thế nhất. Nước cờ của ông Milei là đặt cược rằng cử tri sẽ tha thứ cho nỗi đau hôm nay để đổi lấy ổn định ngày mai; nước cờ của Giáo hoàng Leo là đặt con người — người khuyết tật, người về hưu, người nghèo — vào trung tâm của mọi cuộc tranh luận, ngay trước ống kính truyền hình toàn thế giới.

Với Việt Nam, ván cờ này là một tấm gương soi. Việt Nam cũng đang tranh luận về tăng trưởng và phúc lợi, về cắt giảm trợ cấp và quản lý AI — và Argentina cho thấy khi nhà nước rút lui, ai sẽ bảo vệ những người không thể tự cạnh tranh? Với cộng đồng Công giáo đông đảo ở Việt Nam, chuyến thăm này còn có ý nghĩa tinh thần sâu sắc: một giáo hoàng đặt chân tới quê hương của người tiền nhiệm sau gần 40 năm, để nói rằng phẩm giá con người không thể đo bằng năng suất.

Theo quý vị, chuyến thăm của Giáo hoàng Leo XIV sẽ khiến ông Milei chùn tay cắt giảm, hay chỉ làm nóng thêm một ván cờ mà cả hai bên đều không muốn nhượng bộ? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.