Trump đặt chân tới Manila giữa biển biểu tình: gần 300 người bị bắt, Quad họp lần đầu sau hai năm
Hàng trăm người đã bị bắt trong các cuộc biểu tình chống Tổng thống Donald Trump ở Manila trước thềm hội nghị ASEAN — trong lúc ông tới Philippines dự cuộc gặp đầu tiên của nhóm Quad sau hai năm, rồi bay sang Thâm Quyến gặp ông Tập và ông Putin.

Manila đón Tổng thống Mỹ Donald Trump bằng khói của những hình nộm bị đốt — và bằng gần 300 vụ bắt giữ trước khi ông kịp đặt chân xuống sân bay. Chuyến công du châu Á của ông Trump mở màn không phải bằng thảm đỏ mà bằng một thành phố bị phong tỏa từng khu phố, theo The Guardian.
Các nhà tổ chức cho biết có tới 10.000 người sẽ xuống đường vào thứ Ba, khi ông Trump dự hội nghị ASEAN, và đám đông dự kiến sẽ tìm cách tiến về địa điểm hội nghị. Nhà chức trách đã bắt gần 300 người trong các cuộc biểu tình lan rộng những ngày trước hội nghị. Một số người biểu tình đốt hình nộm ông Trump; khẩu hiệu trên các tấm biển gọi nhà lãnh đạo Mỹ là “kẻ khủng bố số một thế giới”. Người biểu tình tức giận vì chi phí sinh hoạt và cú sốc năng lượng do chiến tranh Iran gây ra, cùng sáng kiến Pax Silica do Mỹ dẫn đầu về trí tuệ nhân tạo (AI) và khoáng sản thiết yếu. Hôm thứ Hai, họ tìm cách tiến tới Trung tâm Hội nghị Quốc tế Philippines nhưng bị cảnh sát chặn lại, theo The Guardian.
Manila tuần này không chỉ là một điểm dừng chân — nó là phòng chờ của ván cờ lớn ở Thâm Quyến, nơi mỗi cái bắt tay đều được định giá trước.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Lãnh đạo biểu tình Renato Reyes đổ lỗi các vụ bắt giữ cho phản ứng mạnh tay của chính phủ Tổng thống Ferdinand Marcos Jr., gọi thứ Hai là ngày có số vụ bắt giữ của cảnh sát trong một ngày lớn nhất kể từ khi ông Marcos lên nắm quyền năm 2022. “Thật điên rồ khi chính phủ Philippines đang trải thảm đỏ đón một người đã bị người dân Mỹ từ chối thẳng thừng”, ông Reyes nói. Cảnh sát quốc gia Philippines cho biết một số sĩ quan bị thương trong các vụ xô xát. Tổ chức Ân xá Quốc tế tại Philippines yêu cầu chính quyền giải thích căn cứ của từng vụ bắt giữ và trả tự do ngay cho bất kỳ ai bị giam chỉ vì biểu tình ôn hòa.
Tâm điểm của cơn giận là Pax Silica — thỏa thuận mà người biểu tình đòi hủy bỏ. Theo The Guardian, sáng kiến này bao gồm một trung tâm công nghệ dự kiến xây tại New Clark City ở tỉnh Tarlac, cách Manila khoảng 120 km, nhằm củng cố nguồn cung chip và khoáng sản thiết yếu cho phương Tây và giảm “sự phụ thuộc quá mức” vào chuỗi cung ứng từ một nguồn duy nhất, trong đó có Trung Quốc. Nhưng những người chỉ trích cho rằng dự án sẽ ảnh hưởng tới nguồn nước và năng lượng, đồng thời khiến cộng đồng bản địa Ayta phải di dời. Đây là ngày biểu tình thứ năm liên tiếp ở Manila, theo Channel NewsAsia.
Ông Trump tới Manila vào cuối buổi chiều thứ Ba và sẽ tham dự một “Hội nghị đặc biệt Mỹ–ASEAN” vào tối cùng ngày. Trước đó, ông sẽ chủ trì cuộc gặp của nhóm Quad — Mỹ, Nhật Bản, Australia và Ấn Độ — cuộc gặp đầu tiên của nhóm sau hai năm. Cựu Tổng thống Joe Biden từng coi Quad là sáng kiến đối ngoại đặc trưng của mình, trong khi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình từng phản đối nhóm này như một nỗ lực bao vây Bắc Kinh; các thành viên Quad khẳng định nhóm không nhắm vào bất kỳ quốc gia nào. Các nhà lãnh đạo Quad dự kiến bàn về an ninh hàng hải, hạn chế xuất khẩu, khoáng sản thiết yếu và AI, theo Channel NewsAsia.
Chuyến đi diễn ra sau thất bại của đảng Cộng hòa trong bầu cử giữa kỳ và những cáo buộc gián điệp có thể làm phức tạp thỏa thuận đình chiến thương mại Mỹ–Trung. Từ Manila, ông Trump sẽ gặp Tổng thống Marcos Jr vào thứ Tư rồi bay sang Thâm Quyến dự APEC và gặp ba bên với ông Tập và ông Putin vào thứ Năm. Cũng trong ngày thứ Ba, ông sẽ ký một tuyên bố chung với Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul về thỏa thuận thương mại đối ứng; Mỹ là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Thái Lan, chiếm 24% tổng kim ngạch xuất khẩu của nước này trong năm nay, theo Channel NewsAsia.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Manila tuần này không chỉ là một điểm dừng chân — nó là phòng chờ của ván cờ lớn ở Thâm Quyến, nơi mỗi cái bắt tay đều được định giá trước. Ông Trump tới châu Á sau thất bại giữa kỳ, nhưng vẫn là người mà mọi thủ đô đều phải đón: Quad họp lại sau hai năm, ASEAN vẫn phải giữ cả hai bờ, và Bắc Kinh vừa là đối tác lớn nhất của khối.
Với Việt Nam, ván cờ này chạm thẳng vào ví tiền: giá dầu, giá năng lượng và chuỗi cung ứng chip — khoáng sản đều đang được định lại ngay trong tuần này, và một ASEAN bị kẹt giữa hai phe sẽ phải trả giá bằng chính sự đoàn kết của mình. Theo quý vị, giữa Mỹ và Trung Quốc, Việt Nam nên đứng ở đâu — và đứng bằng giá nào? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.

