TIN TỨC & GÓC NHÌN · VIỆT NAM VÀ THẾ GIỚI
Saigon Post

Hiểu thế giới. Mở góc nhìn.

Quốc tế

Xả súng Kraków: 6 người chết, Ba Lan mở điều tra khủng bố; hai cảnh sát được ca ngợi là anh hùng

Một thanh niên 24 tuổi lái xe vào quảng trường chính Kraków, xả súng khiến 6 người thiệt mạng và 17 người bị thương. Viện kiểm sát Ba Lan đã mở điều tra khủng bố, trong khi hai cảnh sát bị thương khi khống chế hung thủ được cả nước ca ngợi là anh hùng.

Minh họa: hai cảnh sát Ba Lan trước quảng trường Kraków, nến tưởng niệm và cờ rủ
Xả súng Kraków: 6 người chết, Ba Lan mở điều tra khủng bố; hai cảnh sát được ca ngợi là anh hùng. Ảnh minh họa do AI tạo, không phải ảnh hiện trường. SAIGON POST (ảnh minh họa do AI tạo) · Ảnh minh họa do AI tạo · Poster minh họa do AI tạo theo phong cách editorial (SAIGON POST).

Quảng trường chính của Kraków — nơi mỗi năm đón 15 triệu du khách — vừa trở thành hiện trường vụ xả súng đẫm máu. Vào khoảng 3 giờ chiều thứ Bảy, một thanh niên 24 tuổi lái xe lao vào quảng trường đông đúc ở khu phố cổ với tốc độ cao, mặc trang phục kiểu quân đội và áo chống đạn, rồi xả súng bừa bãi trong lúc lái xe quanh quảng trường mà phát ngôn viên cảnh sát Katarzyna Cisło mô tả là một “chuyến đi điên cuồng”.

Vụ tấn công khiến 6 người thiệt mạng — bốn phụ nữ và hai nam giới, gồm một công dân Anh 32 tuổi, một phụ nữ Áo 51 tuổi và ba phụ nữ Ba Lan — và 17 người bị thương, trong đó có năm công dân nước ngoài. Viện kiểm sát quốc gia Ba Lan đã mở điều tra khủng bố.

Trên bàn cờ an ninh châu Âu, vụ xả súng Kraków là nước đi mà không ai muốn thấy: một thanh niên 24 tuổi, say mê tư tưởng cực hữu trên mạng, biến quảng trường du lịch đông đúc nhất Ba Lan thành chiến trường chỉ trong vài…

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Nghi phạm là công dân Ba Lan được truyền thông địa phương nêu tên là Michal O. Bộ trưởng Nội vụ Marcin Kierwiński cho biết nghi phạm bị cuốn hút bởi các tư tưởng cực hữu và có quan điểm “rất cực đoan”, “siêu dân tộc chủ nghĩa”. Sau vụ xả súng, cảnh sát xác nhận ba người được tìm thấy đã chết tại nhà của hung thủ ở Ostrowiec Świętokrzyski, cách Kraków khoảng 160 km về phía đông bắc, là cha anh ta 53 tuổi, mẹ 52 tuổi và em gái 21 tuổi, có thể đã chết vì vết thương do súng bắn.

Ba Lan bắt đầu hai ngày quốc tang, cờ trên cả nước treo rủ. Bộ trưởng Quốc phòng Władysław Kosiniak-Kamysz gọi vụ xả súng là “hành động khủng bố”. Vụ xả súng hiếm hoi này đã gây chấn động một đất nước vốn được xem là an toàn, và càng làm dấy lên lo ngại sau nhiều vụ đâm dao ở trường học hồi tháng 10 khiến một phụ nữ thiệt mạng, mà giới chức cho là có liên quan tới nội dung cực đoan trên mạng.

Giờ đây, hai cảnh sát Ba Lan được cả nước ca ngợi là anh hùng. Jakub Kulik — cựu lính dù và lính cứu hỏa tình nguyện — và Artur Morański, cả hai đều dưới 30 tuổi, bị thương khi truy đuổi và khống chế hung thủ. Cảnh sát tới hiện trường chỉ 23 giây sau cuộc gọi khẩn cấp đầu tiên. Kulik bị trúng ba viên đạn trong một cuộc đấu súng ở cự ly gần và bị thương nặng; Morański bị bắn vào vùng ngực. Cả hai đều phải phẫu thuật và được đưa ra khỏi trạng thái hôn mê nhân tạo vào Chủ nhật. Thủ tướng Donald Tusk viết trên mạng xã hội X: “Họ có lẽ đã cứu sống nhiều người, bất chấp nguy hiểm cho chính mình.”

Đoạn phim hôm Chủ nhật cho thấy hai cảnh sát đấu súng với hung thủ; một người sau đó quật ngã nghi phạm xuống đất rồi bắn thêm vài phát trước khi gục xuống, dường như cũng bị thương. Hai bác sĩ phẫu thuật địa phương là Michał Pędziwiatr và Mateusz Wierdak, đang ăn trưa gần đó, đã lao vào giúp đỡ — Wierdak cầm máu vết thương ở ngực viên cảnh sát, “điều này có lẽ đã cứu mạng anh ấy”, Pędziwiatr kể lại. Người dân đặt nến tưởng niệm các nạn nhân tại quảng trường, và cả nước phát động lời kêu gọi hiến máu.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Trên bàn cờ an ninh châu Âu, vụ xả súng Kraków là nước đi mà không ai muốn thấy: một thanh niên 24 tuổi, say mê tư tưởng cực hữu trên mạng, biến quảng trường du lịch đông đúc nhất Ba Lan thành chiến trường chỉ trong vài phút. Điều đáng sợ không chỉ là con số 6 người chết, mà là chuỗi mắt xích dẫn tới đó — từ nội dung cực đoan trên mạng, tới các vụ đâm dao ở trường học hồi tháng 10, rồi tới một kẻ mang áo chống đạn lái xe vào giữa phố cổ. Khi cực đoan trực tuyến không còn bị chặn ở màn hình, nó sẽ bước ra ngoài đời thực, và cái giá phải trả là máu.

Nhưng ván cờ này cũng có mặt sáng: chỉ 23 giây sau cuộc gọi khẩn cấp đầu tiên, cảnh sát đã có mặt — và hai cảnh sát trẻ đã lao vào đấu súng cự ly gần để chặn hung thủ. Sự khác biệt giữa một thảm kịch và một thảm kịch lớn hơn đôi khi chỉ là vài chục giây và lòng dũng cảm của vài con người. Với Việt Nam, bài học không xa: nội dung cực đoan trên mạng là vấn đề toàn cầu, du học sinh và du khách Việt ở châu Âu cũng đi qua những quảng trường như thế, và câu hỏi không phải là “chuyện này có xảy ra ở ta không” mà là “ta đã chặn nó từ sớm hay chưa”.

Theo quý vị, khi nội dung cực đoan trên mạng đã nhiều lần biến thành bạo lực ngoài đời, các nước — và cả Việt Nam — cần làm gì trước khi quá muộn? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.