TIN TỨC & GÓC NHÌN · VIỆT NAM VÀ THẾ GIỚI
Saigon Post

Hiểu thế giới. Mở góc nhìn.

Quốc tế

Ngư dân Ecuador kiện chính quyền Trump sau vụ drone đánh chìm tàu cá: “Con tàu là tất cả những gì chúng tôi có”

Một nhóm ngư dân Ecuador kiện chính quyền Trump ra tòa án liên bang Mỹ sau vụ tấn công bằng drone đánh chìm tàu cá La Negra Francisca Duarte II hồi tháng 3, làm hai thuyền viên bỏng nặng.

Minh họa: ngư dân Ecuador ôm lưới cá trước tàu cá, drone và tòa án
Ngư dân Ecuador kiện chính quyền Trump sau vụ drone đánh chìm tàu cá: “Con tàu là tất cả những gì chúng tôi có” Ảnh minh họa do AI tạo, không phải ảnh hiện trường. SAIGON POST (ảnh minh họa do AI tạo) · Ảnh minh họa do AI tạo · Poster minh họa do AI tạo theo phong cách editorial (SAIGON POST).

Con tàu là tất cả những gì họ có — và giờ họ mang vụ việc ra tòa án Mỹ. Một nhóm ngư dân Ecuador vừa kiện chính quyền Tổng thống Donald Trump sau vụ drone đánh chìm tàu cá của họ, làm bị thương các thuyền viên hồi tháng 3, theo Al Jazeera.

Đơn kiện — nộp hôm thứ Hai tại tòa án liên bang bang Pennsylvania — yêu cầu bồi thường tài chính và đề nghị tòa ra lệnh chấm dứt chiến dịch tấn công các tàu bị cáo buộc buôn ma túy ở Caribe và Đông Thái Bình Dương. Vụ việc xoay quanh vụ đánh chìm tàu cá La Negra Francisca Duarte II vào ngày 17/3. “Chúng tôi nộp đơn kiện vì con tàu là tất cả những gì chúng tôi có. Không ai ở Ecuador giúp chúng tôi”, thuyền trưởng Hernan Flores nói với hãng tin Reuters. “Họ đã gây ra tất cả thiệt hại đó cho chúng tôi, và nhờ ơn Chúa, chúng tôi vẫn còn sống.”

Nước cờ pháp lý của những ngư dân Ecuador yếu về lực nhưng mạnh về thế: họ không có tàu chiến, không có vệ tinh, chỉ có một đơn kiện và câu chuyện của chính mình — nhưng chính sự im lặng của phía bị kiện mới là điểm yếu…

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Chính phủ Mỹ chưa nhận trách nhiệm về vụ tấn công tàu La Negra Francisca Duarte II và hai tàu Ecuador khác bị tấn công, đánh chìm trong những tháng gần đây. Tuy nhiên, Washington Post hồi tháng 8 cho rằng các tàu này là mục tiêu của CIA trong một nhiệm vụ bí mật; các báo cáo khác đặt khả năng vụ tấn công do một nhà thầu của chính phủ Mỹ hoặc một đồng minh trong khu vực thực hiện. Đơn kiện cáo buộc hai drone phóng từ một tàu do Mỹ vận hành hồi tháng 3 đã tấn công tàu cá, khiến tàu bốc cháy và hai trong số 16 thuyền viên bị bỏng nặng. “Tất cả các nguyên đơn đều nhảy khỏi tàu xuống biển rồi tìm đường lên những chiếc thuyền cứu sinh nhỏ”, đơn kiện viết, gọi vụ tấn công là một phần của “chiến dịch quân sự chưa từng có và rõ ràng là bất hợp pháp của Mỹ”.

Chiến dịch tấn công tàu thuyền mà quân đội Mỹ công khai nhận trách nhiệm từ tháng 9/2025, với mục tiêu tiêu diệt những kẻ bị cáo buộc là “khủng bố ma túy”, đã khiến ít nhất 244 người thiệt mạng — mà các chuyên gia mô tả là hành quyết ngoài pháp luật, vi phạm luật pháp quốc tế.

Kể từ khi ông Trump trở lại Nhà Trắng năm 2025, ông phát động chiến dịch cứng rắn chống buôn lậu ma túy vào Mỹ, đồng thời mở rộng hoạt động quân sự của Mỹ khắp Mỹ Latinh, thường phối hợp với các đồng minh cánh hữu trong khu vực. Nhưng các nhà phê bình lo ngại về tính minh bạch: không có nghi phạm nào được xác định, cũng không có bằng chứng nào được công bố, trong khi nhiều gia đình khẳng định người thiệt mạng là người thân của họ — ngư dân và lao động tự do, chứ không phải kẻ buôn ma túy.

Đây không phải vụ kiện đầu tiên: tháng 12/2025, gia đình ngư dân Colombia mất tích Alejandro Carranza khiếu nại lên Ủy ban Liên Mỹ về Nhân quyền; tháng 1, gia đình hai công nhân Trinidad và Tobago kiện đòi bồi thường thiệt mạng tại tòa liên bang Massachusetts. Các chuyên gia cho rằng việc buộc chính phủ Mỹ chịu trách nhiệm sẽ rất khó vì thiếu minh bạch, trong khi chiến dịch vẫn tiếp diễn — vụ tấn công gần nhất ngày 27/10. Human Rights Watch cho biết Mỹ và Ecuador đã chặn ít nhất 8 tàu từ cuối tháng 8 tới giữa tháng 9; trong 160 thuyền viên, 56 người được thả theo lệnh tòa, 40 người được tuyên trắng án vì thiếu bằng chứng, 50 người đang chờ xét xử và 14 người chưa bị truy tố.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Nước cờ pháp lý của những ngư dân Ecuador yếu về lực nhưng mạnh về thế: họ không có tàu chiến, không có vệ tinh, chỉ có một đơn kiện và câu chuyện của chính mình — nhưng chính sự im lặng của phía bị kiện mới là điểm yếu lớn nhất. Khi chính phủ Mỹ không nhận trách nhiệm, không nêu tên nghi phạm, không công bố bằng chứng, thì mỗi vụ kiện như thế này lại khoét thêm một lỗ hổng vào tính chính đáng của cả chiến dịch.

Với Việt Nam — nước có hàng triệu ngư dân ra khơi mỗi ngày — ván cờ này chạm tới một câu hỏi rất thực: trên biển, ai phân biệt được tàu cá với tàu buôn lậu, và ai chịu trách nhiệm khi phân biệt sai? Ngư dân Việt cũng từng đối mặt với những vùng biển tranh chấp và những vụ bắt giữ không rõ ràng — và cũng hiểu cảm giác “con tàu là tất cả những gì chúng tôi có”. Theo quý vị, một chiến dịch chống ma túy có quyền đánh chìm tàu trước khi chứng minh tàu đó chở ma túy hay không — và nếu sai, ai sẽ bồi thường cho những người đã mất tất cả? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.