Trump – Tập – Putin gặp nhau ở Thâm Quyến: hội nghị thượng đỉnh lịch sử, Trump nói “đã thắng” trước khi họp
Lần đầu tiên lãnh đạo ba cường quốc hạt nhân lớn nhất thế giới ngồi chung một bàn — và Tổng thống Mỹ tuyên bố cuộc gặp đã là một “chiến thắng” trước khi nó diễn ra, nhờ màn đón tiếp xa hoa chưa từng có của Bắc Kinh.

Chưa họp mà đã thắng — ít nhất theo cách Tổng thống Donald Trump nhìn nhận. Trả lời Fox News, ông Trump nói cuộc gặp ba bên với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin ở Thâm Quyến hôm thứ Năm đã là một “chiến thắng” trước cả khi diễn ra, nhờ màn đón tiếp đầy nghi thức của Bắc Kinh, theo Channel NewsAsia. Đây là cuộc gặp chưa từng có của lãnh đạo ba cường quốc hạt nhân lớn nhất thế giới, bên lề hội nghị APEC — nhưng các nhà phân tích cho rằng nó khó tạo ra thỏa thuận lớn nào.
Điểm nhấn là cái ôm và nghi thức đón tiếp. Ông Tập đã ra tận sân bay đón ông Trump — lần đầu tiên ông làm vậy với bất kỳ lãnh đạo thăm nào kể từ khi làm chủ tịch nước — đáp lại cử chỉ của ông Trump tại căn cứ Andrews hồi tháng 9. Hai nhà lãnh đạo còn ôm nhau. “Đây là một tổng thống vĩ đại... và ông ấy chưa bao giờ ra sân bay đón ai”, ông Trump nói. “Hàng nghìn người, trẻ em, binh sĩ, tất cả. Đó là sự tôn trọng lớn. Đó là chiến thắng lớn cho chúng ta — và cho Trung Quốc.” Trái lại, ông Putin được đón tiếp lặng lẽ hơn, còn Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi hạ cánh mà không có lễ đón nào.
Nước cờ của ông Trump ở Thâm Quyến là nước cờ của bậc thầy đàm phán: thắng trước khi ngồi vào bàn.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Trước cuộc gặp ba bên, ông Tập và ông Putin đã phát biểu cứng rắn tại APEC, chỉ trích chủ nghĩa “bảo hộ” thương mại và các lệnh trừng phạt của phương Tây. Ông Tập tái khẳng định thương mại “tự do và cởi mở”, còn ông Putin nói Nga là một phần không thể thiếu của an ninh lương thực và năng lượng châu Á – Thái Bình Dương. Về phần mình, ông Trump nói Mỹ đã là cường quốc Thái Bình Dương hàng trăm năm; về AI, ông nói công nghệ này “gần như hoàn toàn tốt, nhưng có vài yếu tố xấu”, và phản đối các quy định sẽ “bóp nghẹt” ngành này.
Kiểm soát vũ khí hạt nhân là chủ đề trung tâm mà ông Trump muốn đưa ra, dù Trung Quốc nhiều lần phản đối tham gia đàm phán cùng Mỹ và Nga — hai nước có kho vũ khí lớn hơn nhiều. “Họ đang xây vũ khí hạt nhân rất mạnh. Tôi muốn họ đừng làm vậy”, ông Trump nói. “Nhưng khi họ nói: ‘Được, chúng tôi sẽ làm, nhưng ông có giảm 2.000 vũ khí hạt nhân không?’ — đó là điều khó với tôi.”
Theo lịch trình, ông Trump sẽ gặp riêng ông Tập và dùng bữa trưa làm việc, đồng thời gặp riêng ông Putin — phía Nga cho biết không có đàm phán toàn diện nào cho cuộc gặp đó. Nhà Trắng nói ông Trump dự kiến không nêu chiến tranh Ukraine; lần gặp ông Putin gần nhất của ông là ở Alaska năm 2025, không chấm dứt được chiến tranh. Cuộc gặp với ông Tập là phép thử độ bền của thỏa thuận đình chiến thương mại trong tháng này, giữa lúc căng thẳng vì tin chip Nvidia bị chuyển lậu sang Trung Quốc qua Đông Nam Á. Chuyên gia Craig Singleton thuộc Quỹ Bảo vệ các nền dân chủ nhận xét: “Một bức ảnh có thể tốt cho cả ba người”, nhưng “chương trình nghị sự khó đồng thuận hơn nhiều”.
Dưới lăng kính SÀI GÒN POST
Nước cờ của ông Trump ở Thâm Quyến là nước cờ của bậc thầy đàm phán: thắng trước khi ngồi vào bàn. Ông không cần một thỏa thuận ký trên giấy — ông cần bức ảnh ba người quyền lực nhất hành tinh ngồi chung và câu “đã thắng” để kể với cử tri đang mệt mỏi vì giá cả và bầu cử giữa kỳ. Ông Tập cũng có nước cờ của mình: đón Trump tận sân bay để đổi chip lấy đình chiến. Còn ông Putin, người vừa mất cây cầu Crimea, chỉ cần xuất hiện trong bức ảnh đó là đã thắng — vì nó chứng minh Nga vẫn ngồi ở bàn các cường quốc.
Với Việt Nam, ván cờ này chạm thẳng vào ví tiền: đình chiến thương mại Mỹ – Trung sẽ quyết định đơn hàng xuất khẩu của doanh nghiệp Việt, còn tuyến chip Nvidia chuyển lậu qua Đông Nam Á đặt Việt Nam ngay giữa tầm ngắm của Washington. Khi ba ông lớn mặc cả trên đầu các nước nhỏ, Việt Nam càng phải đọc vị thật nhanh: ai đang cần mình, và mình đang cầm quân bài nào? Theo quý vị, một bức ảnh chung của ba cường quốc có đủ sức thay đổi luật chơi — hay chỉ là màn trình diễn cho mỗi người mang về nước khoe? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.

