TIN TỨC & GÓC NHÌN · VIỆT NAM VÀ THẾ GIỚI
Saigon Post

Hiểu thế giới. Mở góc nhìn.

Quốc tế

Lãnh đạo đối lập Mozambique ra tòa với tội danh “khủng bố”: đối mặt 24 năm tù sau bầu cử đẫm máu 2024

Venancio Mondlane — người về nhì trong cuộc bầu cử gây tranh cãi năm 2024 — ra hầu Tòa án Tối cao ở Maputo với 5 cáo buộc, nặng nhất là kích động “khủng bố”, trong lúc hơn 300 người đã thiệt mạng trong các cuộc biểu tình sau bầu cử.

Minh họa: lãnh đạo đối lập Venancio Mondlane trước Tòa án Tối cao Maputo, đám đông biểu tình và cờ Mozambique
Lãnh đạo đối lập Mozambique ra tòa với tội danh “khủng bố”: đối mặt 24 năm tù sau bầu cử đẫm máu 2024 Ảnh minh họa do AI tạo, không phải ảnh hiện trường. SAIGON POST (ảnh minh họa do AI tạo) · Ảnh minh họa do AI tạo · Poster minh họa do AI tạo theo phong cách editorial (SAIGON POST).

Ông tới tòa trong bình tĩnh — và đối mặt với 24 năm tù. Lãnh đạo đối lập Mozambique Venancio Mondlane đã tới Tòa án Tối cao ở Maputo vào thứ Ba để ra tòa về vai trò bị cáo buộc của mình trong các cuộc biểu tình chết người sau kết quả bầu cử gây tranh cãi năm 2024, theo Al Jazeera. “Tôi tới đây trong bình tĩnh và tin tưởng vào đội ngũ luật sư của mình”, ông Mondlane nói với các phóng viên bên ngoài tòa án.

Ông Mondlane đối mặt với 5 cáo buộc, nghiêm trọng nhất là kích động “khủng bố”. Nếu bị kết tội, ông có thể bị phạt tù tới 24 năm. Ông còn bị cáo buộc xúi giục phạm tội, kích động công khai phạm tội và kích động bất tuân dân sự. Các cuộc biểu tình chống chính phủ kéo dài nhiều tháng đã nổ ra ở Mozambique vào năm 2024, sau khi ông Mondlane về nhì trong cuộc bầu cử quốc gia. Tổng thống Daniel Chapo và đảng Frelimo của ông đã thắng cử, kéo dài thời gian cầm quyền của Frelimo lên hơn 50 năm. Ông Mondlane tranh cãi kết quả, và cáo buộc của ông về việc phe đối lập bị quấy rối đã được các tổ chức nhân quyền, trong đó có Human Rights Watch, nhắc lại. Sau cuộc bầu cử năm 2024, tổ chức này cho biết cuộc bỏ phiếu đã bị vấy bẩn bởi các vụ giết người chính trị, những bất thường lan rộng, cùng các hạn chế đối với tự do ngôn luận và hội họp. Frelimo phủ nhận mọi hành vi sai trái.

Nước cờ ở Maputo không chỉ là một phiên tòa — mà là một thông điệp được viết bằng án tù: khi một đảng cầm quyền đã ngồi trên ghế hơn nửa thế kỷ, thì việc đối thủ về nhì trong một cuộc bầu cử gây tranh cãi cũng đủ để trở…

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Tổ chức Ân xá Quốc tế cho biết hơn 300 người đã thiệt mạng trong các cuộc biểu tình phản đối kết quả bầu cử. Tổ chức này cáo buộc chính quyền đàn áp người biểu tình, với cảnh sát bị cho là đã dùng vũ lực trái pháp luật, bắt giữ hàng loạt một cách tùy tiện và ngăn chặn thông tin. Hàng ngàn người đã xuống đường hưởng ứng lời kêu gọi của ông Mondlane về việc tổ chức phản đối kết quả. Trong lúc chuẩn bị thách thức kết quả bỏ phiếu, luật sư và trợ lý của ông Mondlane đã bị bắn chết.

Trước phiên tòa hôm thứ Ba, ông Mondlane cáo buộc chính phủ tìm cách bịt miệng ông trong một buổi phát trực tiếp trên Facebook. “Thông điệp được gửi đi là anh phải im lặng. Anh phải ở trong cảnh bị giam cầm, trong tù, trong bóng tối”, ông nói. “Sự thật là Venancio đang bị dùng làm ví dụ cho cả một thế hệ: một lời cảnh báo rằng không ai được dám đứng lên chống lại chế độ, chống lại một đế chế tham nhũng, hay chống lại hệ thống áp bức mà chúng ta đã sống dưới đó suốt 50 năm.” Ông Mondlane phủ nhận mọi cáo buộc.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Nước cờ ở Maputo không chỉ là một phiên tòa — mà là một thông điệp được viết bằng án tù: khi một đảng cầm quyền đã ngồi trên ghế hơn nửa thế kỷ, thì việc đối thủ về nhì trong một cuộc bầu cử gây tranh cãi cũng đủ để trở thành tội “khủng bố”. Ông Mondlane tới tòa trong bình tĩnh, nhưng chính sự bình tĩnh đó mới là đòn phản công: ông biến vành móng ngựa thành một bục diễn thuyết, và biến 24 năm tù có thể xảy ra thành cái giá của việc dám thách thức.

Với Việt Nam, ván cờ này là một tấm gương soi về cách một chính quyền xử lý tiếng nói bất đồng: đàn áp có thể dập tắt một cuộc biểu tình, nhưng không dập tắt được câu hỏi mà 300 người đã chết vẫn để lại — cuộc bầu cử đó có công bằng hay không? Khi một lãnh đạo đối lập nói mình bị dùng “làm ví dụ cho cả một thế hệ”, thì thế hệ đó sẽ học được bài học nào: im lặng để an toàn, hay đứng lên dù biết cái giá? Theo quý vị, một phiên tòa có thể vừa là công lý vừa là lời cảnh cáo hay không — và làm sao để phân biệt hai điều đó? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.