TIN TỨC & GÓC NHÌN · VIỆT NAM VÀ THẾ GIỚI
Saigon Post

Hiểu thế giới. Mở góc nhìn.

Kinh tế

Rò rỉ tài liệu mật: Cisco tăng cường làm ăn quân sự với Israel giữa chiến tranh Gaza

Tài liệu nội bộ bị rò rỉ cho thấy Cisco — tập đoàn cung cấp “đường ống” của internet — đã nỗ lực giữ và mở rộng hợp đồng với tình báo quân sự Israel, dù hệ thống của họ liên tục gặp sự cố giữa chiến tranh.

Minh họa: kỹ sư mạng cầm hồ sơ mật trước phòng máy chủ và phòng điều khiển quân sự
Rò rỉ tài liệu mật: Cisco tăng cường làm ăn quân sự với Israel giữa chiến tranh Gaza. Ảnh minh họa do AI tạo, không phải ảnh hiện trường. SAIGON POST (ảnh minh họa do AI tạo) · Ảnh minh họa do AI tạo · Poster minh họa do AI tạo theo phong cách editorial (SAIGON POST).

Một năm sau khi chiến tranh Gaza bùng nổ, mạng lưới của cộng đồng tình báo quân sự Israel liên tục gặp sự cố: ngừng hoạt động nhiều giờ, hệ thống sập liên tục, cơ chế gỡ lỗi tích hợp cũng thất bại. Nhà cung cấp mạng cho họ — tập đoàn công nghệ khổng lồ Cisco — đã viết một bản ghi nhớ nội bộ đầy lo lắng. Và giờ đây, bản ghi nhớ đó cùng hàng loạt tài liệu mật khác đã bị rò rỉ.

Theo The Guardian, bản ghi nhớ dự thảo tháng 9 năm 2025 nằm trong một loạt tài liệu nội bộ bị rò rỉ bởi các nhân viên Cisco bất bình với mối quan hệ của công ty với quân đội Israel, ba năm sau khi cuộc chiến bắt đầu — cuộc chiến đã khiến hơn 70.000 người Palestine thiệt mạng. Bản ghi nhớ cảnh báo các sự cố “tác động sâu sắc tới tâm lý khách hàng” và “ảnh hưởng nghiêm trọng tới các hoạt động quan trọng” giữa thời chiến.

Câu chuyện Cisco cho thấy mặt tối của ván cờ công nghệ: những công ty từng được ca ngợi vì “kết nối thế giới” giờ bán cả “đường ống” cho cỗ máy chiến tranh — âm thầm, qua những hợp đồng mang mác “AI”.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Cisco, có thời điểm là công ty giá trị nhất thế giới, thường được mô tả là bán “đường ống” của internet: bộ định tuyến, máy chủ và hệ thống truyền thông cho các công ty, chính phủ và quân đội toàn cầu. Chỉ riêng các hợp đồng với tình báo quân sự Israel đã mang lại khoảng 67 triệu USD doanh thu trong ba năm, theo một tài liệu năm 2025 mà The Guardian xem được. Các tài liệu rò rỉ còn cho thấy, đầu năm nay, Splunk — nền tảng thuộc Cisco có thể xử lý và phân tích khối lượng lớn dữ liệu do máy tạo ra — đã chào hàng để tham gia hợp đồng điện toán đám mây gây tranh cãi giữa chính phủ Israel với Google và Amazon, có tên gọi Dự án Nimbus. Chưa rõ thỏa thuận đó có thành công hay không.

Các tài liệu cũng nêu chi tiết hàng chục thương vụ mà Cisco thực hiện trong năm 2026 với nhiều khách hàng thuộc chính phủ Israel, bao gồm cộng đồng tình báo, không quân và hải quân, nhiều thương vụ trong số đó được gắn mác “AI”. Cisco đã không trả lời yêu cầu bình luận. Quân đội Israel nói họ được nhiều công ty hỗ trợ và không bình luận về hợp đồng của các tổ chức khác.

Dù quan hệ kinh doanh của Cisco với quân đội Israel đã được ghi nhận từ trước, tài liệu rò rỉ cho thấy công ty đã nỗ lực tới mức nào để bảo vệ và mở rộng mối quan hệ đó trong khi chiến tranh kéo dài. Nhóm Bridge to Humanity — gồm các nhân viên Cisco hiện tại và trước đây phản đối vai trò của công ty trong chiến tranh Gaza — đã lên tiếng từ lâu.

Kể từ tháng 10 năm 2023, nhân viên công nghệ khắp ngành đã lên án điều họ coi là đồng lõa trong các tội ác của Israel. Ông Eric Sype, nhà tổ chức tại tổ chức 7amleh, nói: “Ngành công nghệ đang ngày càng mạnh tay tiến vào lĩnh vực ký hợp đồng quân sự, và các công ty này đang trở thành các công ty sản xuất vũ khí.” Một nhóm nhà đầu tư đã kêu gọi công ty ủy quyền đánh giá nhân quyền độc lập, và các cổ đông sẽ bỏ phiếu về đề xuất này tại cuộc họp đại hội trong tháng này.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Câu chuyện Cisco cho thấy mặt tối của ván cờ công nghệ: những công ty từng được ca ngợi vì “kết nối thế giới” giờ bán cả “đường ống” cho cỗ máy chiến tranh — âm thầm, qua những hợp đồng mang mác “AI”. Ranh giới giữa “cung cấp hạ tầng” và “tham gia chiến tranh” đã mờ tới mức gần như không còn.

Với người Việt, ván cờ này đặt ra câu hỏi lớn: các công ty công nghệ Việt sẽ đứng ở đâu khi khách hàng nước ngoài đặt hàng cho mục đích quân sự? Tiền thì vẫn là tiền, nhưng một khi cái mác “nhà thầu quân sự” đã gắn vào, cả doanh nghiệp lẫn đất nước đều phải trả giá bằng uy tín.

Theo quý vị, một công ty công nghệ có quyền nói “chúng tôi chỉ bán đường ống” — hay khi đã biết rõ nước chảy đi đâu, họ cũng phải chịu trách nhiệm về dòng nước đó?

Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.