TIN TỨC & GÓC NHÌN · VIỆT NAM VÀ THẾ GIỚI
Saigon Post

Hiểu thế giới. Mở góc nhìn.

Chính trị

Jim Jordan — “chiến binh” thân Trump — lên nắm phe Cộng hòa tại Hạ viện

Một tuần sau thất bại giữa kỳ nặng nề, đảng Cộng hòa tại Hạ viện đã bầu dân biểu Jim Jordan, đồng sáng lập Freedom Caucus, làm lãnh đạo thiểu số — chọn gương mặt cứng rắn nhất để đối đầu với hai năm điều tra của đảng Dân chủ.

Minh họa: dân biểu Jim Jordan áo sơ mi xắn tay trước Hạ viện, tòa nhà Quốc hội Mỹ và cờ Mỹ
Jim Jordan — “chiến binh” thân Trump — lên nắm phe Cộng hòa tại Hạ viện. Ảnh minh họa do AI tạo, không phải ảnh hiện trường. SAIGON POST (ảnh minh họa do AI tạo) · Ảnh minh họa do AI tạo · Poster minh họa do AI tạo theo phong cách editorial (SAIGON POST).

Đảng Cộng hòa tại Hạ viện vừa chọn gương mặt cứng rắn nhất của mình để dẫn dắt cuộc chiến trong thế thiểu số: dân biểu Jim Jordan, đồng sáng lập nhóm Freedom Caucus và là một trong những người bảo vệ ông Donald Trump trung thành nhất, đã được bầu làm lãnh đạo thiểu số trong cuộc bỏ phiếu kín hôm thứ Ba (10/11).

Ông Jordan đã vượt qua ông Steve Scalise — lãnh đạo đa số trong Quốc hội hiện tại — để kế nhiệm Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson. Ông Johnson đã thông báo sẽ không tiếp tục giữ vai trò lãnh đạo sau thất bại toàn diện của đảng trong cuộc bầu cử giữa kỳ tuần trước. Ông Jordan sẽ dẫn dắt phe thiểu số trong Quốc hội mới bắt đầu vào năm sau, nơi đảng Dân chủ nắm đa số lớn nhất ở cả hai viện trong nhiều năm, và định hình chiến lược của đảng trước làn sóng điều tra mà đảng Dân chủ hứa mở ra. Cùng ngày, Thượng nghị sĩ John Thune cũng tái đắc cử lãnh đạo đảng Cộng hòa tại Thượng viện.

Trên bàn cờ đảng Cộng hòa, việc bầu ông Jim Jordan là nước cờ mang tính tuyên ngôn hơn là tính toán: sau thất bại giữa kỳ nặng nề, đảng này không chọn người ôn hòa để lấy lại cử tri trung dung, mà chọn chiến binh cứng…

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

“Trong hai năm tới, đảng Cộng hòa tại Hạ viện sẽ chiến đấu vì các gia đình Mỹ”, ông Jordan nói sau khi đắc cử. “Khi đảng Dân chủ đề xuất thêm chính phủ, chúng tôi sẽ đề xuất thêm tự do.” Trước cuộc bỏ phiếu, ông Jordan gửi thư cho các đồng nghiệp, tự mô tả mình là nhà lãnh đạo “đã qua thử lửa”. Theo Al Jazeera, đảng Dân chủ đã lật ít nhất 40 ghế trên toàn quốc trong cuộc bầu cử giữa kỳ, và ông Jordan sẽ phải vừa đối phó ít nhất hai năm điều tra của đảng Dân chủ, vừa cùng đảng chọn ứng viên tổng thống cho năm 2028.

Ông Jordan là nhân vật quen thuộc với công chúng Mỹ: dân biểu bang Ohio kỳ cựu, người đồng sáng lập nhóm Freedom Caucus cánh hữu năm 2015 và là chủ tịch đầu tiên của nhóm. Tên tuổi ông nổi lên trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump, khi ông tham gia đội bào chữa cho tổng thống trong phiên luận tội đầu tiên, ủng hộ các cáo buộc gian lận bầu cử năm 2020, và thúc đẩy cuộc điều tra Hunter Biden. Kể từ khi ông Trump trở lại Nhà Trắng, ông Jordan dùng ghế chủ tịch Ủy ban Tư pháp để theo đuổi cáo buộc “vũ khí hóa” chính quyền — điều tra cựu công tố viên đặc biệt Jack Smith và công tố viên quận Fulton Fani Willis.

Cuộc bầu cử diễn ra sau những cuộc thảo luận kín về nhu cầu thay đổi chiến lược, sau hai năm đảng Cộng hòa cố đáp ứng yêu cầu của ông Trump với một đa số mong manh — để rồi cử tri dứt khoát tước quyền của họ. Dân biểu Tim Burchett nói thẳng: “Tôi muốn một người biết truyền thông điệp và thừa nhận rằng… chúng tôi đã mắc sai lầm”. Đảng Dân chủ coi việc bầu ông Jordan là dấu hiệu đảng Cộng hòa “càng lún sâu vào cực đoan”: dân biểu Don Beyer nói “đảng Cộng hòa chẳng học được gì từ những gì xảy ra tuần trước” — chỉ vài ngày sau khi ông Trump bổ nhiệm ông Stephen Miller, người cứng rắn về nhập cư, làm chánh văn phòng.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Trên bàn cờ đảng Cộng hòa, việc bầu ông Jim Jordan là nước cờ mang tính tuyên ngôn hơn là tính toán: sau thất bại giữa kỳ nặng nề, đảng này không chọn người ôn hòa để lấy lại cử tri trung dung, mà chọn chiến binh cứng rắn nhất để giữ chân cử tri cốt lõi. Đó là canh bạc của ông Trump: cử tri thua vì đảng chưa đủ cứng. Nước cờ này có thể giúp đảng Cộng hòa đoàn kết trong thế thiểu số và chặn các cuộc điều tra của đảng Dân chủ — nhưng cũng có thể khiến họ càng xa cử tri độc lập, những người vừa trừng phạt họ ở phòng phiếu.

Với Việt Nam, ván cờ này có hệ quả rất thực tế: ông Jordan ủng hộ mạnh mẽ viện trợ quân sự cho Israel và cuộc chiến của Mỹ và Israel chống Iran, và là chủ tịch Ủy ban Tư pháp — vị trí có tiếng nói về an ninh, công nghệ và thương mại. Một Hạ viện do đảng Dân chủ kiểm soát nhưng phe Cộng hòa do ông Jordan dẫn dắt sẽ đối đầu quyết liệt — mọi dự luật về thuế quan, chuỗi cung ứng hay Biển Đông đều có thể thành chiến trường. Doanh nghiệp Việt làm ăn với Mỹ nên chuẩn bị cho hai năm chính sách Washington đổi chiều theo từng cuộc bỏ phiếu.

Theo quý vị, sau thất bại giữa kỳ, đảng Cộng hòa chọn ông Jim Jordan — gương mặt cứng rắn nhất — là nước cờ khôn ngoan để giữ vững căn cứ, hay là bước lùi khiến họ càng xa cử tri trung dung đã quay lưng? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.