TIN TỨC & GÓC NHÌN · VIỆT NAM VÀ THẾ GIỚI
Saigon Post

Hiểu thế giới. Mở góc nhìn.

Chính trị

Netanyahu đòi lập chính phủ đoàn kết quốc gia, Eisenkot bác ngay: “Ông ta biết mình đã thua bầu cử”

Thủ tướng tạm quyền Benjamin Netanyahu vừa kêu gọi đối thủ Gadi Eisenkot cùng lập một chính phủ đoàn kết quốc gia, khẳng định chỉ có như vậy mới bảo đảm an ninh cho Israel. Chỉ vài phút sau, ông Eisenkot bác bỏ thẳng thừng, gọi đó là mánh khóe của một người “biết mình đã thua bầu cử”.

Minh họa: Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tại bục phát biểu, Quốc hội Knesset và hòm phiếu phía sau
Netanyahu đòi lập chính phủ đoàn kết quốc gia, Eisenkot bác ngay: “Ông ta biết mình đã thua bầu cử”. Ảnh minh họa do AI tạo, không phải ảnh hiện trường. SAIGON POST (ảnh minh họa do AI tạo) · Ảnh minh họa do AI tạo · Poster minh họa do AI tạo theo phong cách editorial (SAIGON POST).

Có những lời kêu gọi đoàn kết xuất phát từ thiện chí — và có những lời kêu gọi đoàn kết là nước cờ cuối cùng của một người sắp mất ghế. Trong một video phát đi hôm thứ Bảy (14/11), Thủ tướng tạm quyền Israel Benjamin Netanyahu đã kêu gọi đối thủ Gadi Eisenkot cùng lập một chính phủ đoàn kết quốc gia, khẳng định chỉ một chính phủ như vậy mới bảo đảm được an ninh cho Israel. Ông nói cuộc gặp với ông Eisenkot hôm thứ Năm “càng củng cố niềm tin rằng việc thành lập một chính phủ đoàn kết quốc gia là điều thiết yếu”. Theo Al Jazeera, ông Netanyahu còn cho rằng một chính phủ đoàn kết có thể “loại bỏ mối đe dọa Iran một lần và mãi mãi”, và cáo buộc Tehran “sẽ không ngần ngại dùng vũ khí hạt nhân chống lại chúng ta”. “Hãy gặp nhau trong một phòng, không điều kiện tiên quyết”, ông nói.

Chỉ trong vài phút, ông Eisenkot đã bác bỏ lời kêu gọi. Cựu tổng tham mưu trưởng quân đội Israel nói ông Netanyahu “biết mình đã thua bầu cử”. “Ông Netanyahu đang kêu gọi đàm phán trong khi các cuộc đàm phán đã diễn ra rồi”, ông nói. “Những mánh khóe này không có tác dụng với tôi.” Không bên nào giành được đa số trong cuộc bầu cử ngày 27/10: khối cánh hữu và tôn giáo của ông Netanyahu giành 53 ghế trong Quốc hội 120 ghế, khối bốn đảng của ông Eisenkot được 48 ghế, còn các đảng do người Ả Rập lãnh đạo giành kỷ lục 19 ghế. Tổng thống Isaac Herzog tuần trước đã giao cho ông Eisenkot nhiệm vụ thành lập chính phủ, sau khi 67 nghị sĩ — gồm cả các đảng Ả Rập — ủng hộ ông, trong khi 46 nghị sĩ ủng hộ ông Netanyahu. Ông Eisenkot có 28 ngày, với khả năng gia hạn thêm 14 ngày.

Trên bàn cờ Israel, lời kêu gọi “đoàn kết quốc gia” của ông Netanyahu là một nước cờ hai mặt: vừa là lời mời thật sự, vừa là cái bẫy chính trị.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Ông Eisenkot đã loại trừ khả năng đưa các đảng Ả Rập vào chính phủ của mình. Theo kế hoạch “chính phủ khẩn cấp quốc gia” thiểu số của ông, 48 nghị sĩ trong khối của ông sẽ bỏ phiếu thuận, đối đầu với 46 nghị sĩ ủng hộ ông Netanyahu, trong khi 26 nghị sĩ của các đảng Ả Rập và cực chính thống có thể bỏ phiếu trắng — đủ để chính phủ của ông được phê chuẩn mà không cần đa số tuyệt đối. Ông Netanyahu cảnh báo một chính phủ như vậy sẽ dẫn tới “sự sụp đổ” của Israel. Phiên bản đoàn kết của ông Netanyahu thì gồm các đảng Do Thái từ trung dung tới cánh hữu và loại trừ các đảng Ả Rập. Ông và các đồng minh đã đưa ra cáo buộc không có căn cứ rằng các đảng Ả Rập đã “đánh cắp” cuộc bầu cử — và hôm thứ Sáu, ông Eisenkot gọi chiến dịch đó là “phân biệt chủng tộc”.

Ông Eisenkot cho biết ông có thể làm việc với các thành viên đảng Likud của ông Netanyahu và với đảng Chủ nghĩa phục quốc tôn giáo của Bezalel Smotrich nếu cam kết đoàn kết của họ là “chân thành” — nhưng ông khẳng định phải “cắt đứt với những kẻ cực đoan”, đặc biệt là những người ủng hộ bộ trưởng cực hữu Itamar Ben-Gvir. Quốc hội Israel sẽ bầu Chủ tịch mới vào thứ Ba tới. Chiếc ghế hiện do ông Amir Ohana, đồng minh của ông Netanyahu, nắm giữ, và phe đối lập đã đề cử ông Matan Kahana, một cựu sĩ quan quân đội, thay thế.

Dưới lăng kính SÀI GÒN POST

Trên bàn cờ Israel, lời kêu gọi “đoàn kết quốc gia” của ông Netanyahu là một nước cờ hai mặt: vừa là lời mời thật sự, vừa là cái bẫy chính trị. Nếu ông Eisenkot từ chối, ông Netanyahu có thể nói đối thủ đặt tham vọng cá nhân lên trên an ninh quốc gia; nếu ông Eisenkot đồng ý, ông Netanyahu sẽ ngồi lại vào bàn quyền lực mà cử tri vừa đẩy ông ra khỏi. Và con số 67 nói lên tất cả: lần đầu tiên trong lịch sử Israel, các đảng Ả Rập trở thành người quyết định ai được lập chính phủ.

Với Việt Nam, ván cờ này là một bài học về sức mạnh của lá phiếu thiểu số: khi không ai thắng tuyệt đối, kẻ nắm chìa khóa không phải là người mạnh nhất mà là người mà cả hai bên đều cần. Ở Biển Đông cũng vậy — những nước nhỏ không có tàu sân bay vẫn có thể là quân bài quyết định, nếu biết mình đang cầm thứ mà các ông lớn đều muốn. Theo quý vị, ông Eisenkot nên bắt tay với ông Netanyahu để có một chính phủ đoàn kết, hay giữ vững thế thiểu số của mình và để lịch sử phán xét? Đây là SÀI GÒN POST. Nơi ta không chỉ xem tin… mà đọc vị cả ván cờ phía sau nó.